CAft: “Aruba ainda no ta tumando sufisiente medida pa alkansá mehora sostenibel di finansa públiko” CAft: “Aruba neemt nog onvoldoende maatregelen om tot duurzame verbetering van de overheidsfinanciën te komen”

CAft: “Aruba ainda no ta tumando sufisiente medida pa alkansá mehora sostenibel di finansa públiko”

 

Oranjestad – Ainda no tin sufisiente bista riba mehora sostenibel di e finansa públiko di Aruba. A base di e di dos reportahe di ehekushon, Kolegio di supervishon finansiero Aruba (CAft) ta spera ku lo alkansá e norma di défisit palabrá pa aña presupuestario 2019, pero ta bai pa mas ku esei: den e protokòl di koperashon entre Aruba i Hulanda eksplísitamente ta stipulá ku e gastunan i entradanan ku ta forma e base di e sifranan, tambe mester kontribuí na finansa públiko sostenibel. Den e kuadro aki, e gastunan di personal mester keda denter di e norma palabrá di 479 mion florin.

 

Konseho pa instrukshon

Riba 23 di sèptèmber 2019, a base di e Ordenansa Nashonal di Aruba di supervishon finansiero temporal (LAft), komo klousura di un proseso ekstenso di skucha i duna reakshon, CAft a manda Konseho di Minister di Reino un konseho pa duna Aruba un instrukshon.  

 

A konstatá ku e pais no ta tumando sufisiente medida pa logra realisá un mehora sostenibel di finansa públiko. Ademas ta esensial pa apliká e norma di gastu di personal kual ta stipulá den e protokòl di koperashon Aruba–Hulanda 2019-2021 di 22 di novèmber 2018 i pa pone e reforma fiskal den práktika. Dependensia di entrada insidental ta demasiado haltu, loke ta trese riesgonan kuné

 

Gastu di personal

Pa loke ta trata e bahada di gastu di personal premirá, e protokòl entre Aruba i Hulanda ta stipulá ku e gastunan di  personal – inkluyendo e kontribushonnan di e dunadónan di trabou- lo por monta te un máksimo di 479 mion florin na 2019. Mirando ku e gastunan di personal di e Fondo Presupuestario Provishonal pa e Plan di Krísis Sosial (IBSCP) ta kai bou di e norma di gastu di personal aki, adishonalmente lo mester baha gastu na 2019 pa por kumpli ku e norma. Konseho di Minister di Reino lo tuma un desishon tokante e asuntu aki.  

 

Resientemente CAft, den konsulta ku Gobièrnu, a hasi un análisis di e gastunan di overtaim den e servisionan públiko kaminda overtaim ta tuma lugá mas tantu. A entregá Gobièrnu e resultadonan di e análisis aki. CAft ta spera ku e konklushonnan i rekomendashonnan lo ta di ayudo pa determiná kon pa atendé ku e gastunan di personal demasiado haltu. 

 

Reforma fiskal

Komienso di e aña aki a start un reforma fiskal a base di kua ta adaptá i, kaminda esaki ta posibel, ta simplifiká e sistema di rekargo i impuesto. Te awor aki solamente un parti di e plan di reforma fiskal a keda ehekutá, loke ku ta pone ku ta eksistí e riesgo ku lo no realisá sufisientemente e entradanan adishonal di mas aña, manera ta intenshoná.

 

Presupuesto 2019 i 2020

Den su reakshon riba e di dos reportahe di ehekushon di 2019 CAft a indiká ku e ta spera ku e saldo finansiero di e sektor kolektivo na fin di aña lo keda denter di e norma di défisit akordá di 0,5 porshentu di PIB (GDP). CAft ta pidi pa sigui duna atenshon na desaroyo di e resultado finansiero di Seguro Médiko General (AZV) i Gobièrnu a komprometé su mes pa hasi un oudit di esaki. 

 

No a entregá e proyekto di presupuesto di 2020, miéntras ku Konstitushon di Aruba ta stipulá ku esaki mester ta entregá na Parlamento pa mas tardá dia promé di sèptèmber. Na 2020 e saldo finansiero mester mehorá ku aproksimádamente 50 mion florin, kompará ku e pronóstiko aktual di e resultado pa 2019. Ademas, komo konsekuensia di e oumento di gastu (22 mion florin) i di e kresemento outónomo di e gastunan di personal (10 mion florin), un ahuste adishonal lo ta nesesario pa logra realisá e norma di surplus na 2020.

 

CAft a hasi un bishita na Aruba dia 24 i 25 di òktober. A hiba kòmbersashon ku, entre otro, Gobernador, Minister di Finansa, Asuntonan Ekonómiko i Kultura, Konseho di Minister i e Komision di Finansa, Asuntonan Ekonómiko i Organisashon Gubernamental di Parlamento. Ademas, CAft a bishitá Outoridat di Turismo di Aruba (ATA), Órgano Ehekutivo di Seguro Médiko General (UOAZV) i Servisio di Impuesto.


CAft: “Aruba neemt nog onvoldoende maatregelen om tot duurzame verbetering van de overheidsfinanciën te komen”

 

Oranjestad – Er is nog onvoldoende zicht op een duurzame verbetering van de overheidsfinanciën van Aruba. Het College Aruba financieel toezicht (CAft) verwacht op basis van de tweede uitvoeringsrapportage dat de afgesproken tekortnorm voor het begrotingsjaar 2019 wordt behaald, maar het gaat om meer dan dat: in het samenwerkingsprotocol tussen Aruba en Nederland is uitdrukkelijk bepaald dat ook de onderliggende uitgaven en inkomsten moeten bijdragen aan duurzame overheidsfinanciën. Zo moeten de personeelsuitgaven blijven binnen de afgesproken norm van 479 miljoen gulden. 

 

Advies tot aanwijzing

Op 23 september 2019 heeft het CAft op basis van de Landsverordening Aruba tijdelijk financieel toezicht (LAft), als sluitstuk van een uitgebreid hoor en wederhoortraject, de Rijksministerraad een advies gestuurd tot het geven van een aanwijzing aan Aruba.  

 

Geconstateerd is dat het land onvoldoende maatregelen neemt om tot duurzame verbetering van de overheidsfinanciën te komen. Daarbij is het essentieel dat de personeelslastennorm uit het samenwerkingsprotocol Aruba – Nederland 2019 – 2021 d.d. 22 november 2018 wordt gehanteerd en dat de hervorming van de belastingen wordt doorgevoerd. De afhankelijkheid van incidentele baten is te groot, hetgeen risico’s met zich meebrengt. 

 

Personeelslasten

Wat de beoogde verlaging van de personeelslasten betreft, schrijft het protocol tussen Aruba en Nederland voor dat de personeelslasten – inclusief werkgeversbijdragen – in het jaar 2019 maximaal 479 miljoen gulden mogen bedragen. Omdat de personeelslasten van het Interim Begrotingsfonds Sociaal Crisisplan (IBSCP) onder deze personeelslastennorm vallen, zijn in 2019 aanvullende besparingen nodig om aan de norm te kunnen voldoen. De Rijksministerraad zal terzake beslissen.  

 

Het CAft heeft recentelijk in overleg met de regering een analyse gemaakt van de overwerkkosten bij de overheidsdiensten waar overwerk het meest voorkomt. De resultaten van deze analyse zijn aangeboden aan de regering. Het CAft vertrouwt erop dat de bevindingen en aanbevelingen behulpzaam zullen zijn bij het bepalen van de aanpak van de te hoge personeelslasten. 

 

Belastinghervorming

Begin dit jaar is gestart met een belastinghervorming, waarbij het stelsel van heffingen en belastingen wordt gewijzigd en waar mogelijk eenvoudiger gemaakt. Tot nu toe is slechts een deel van het belastinghervormingsplan doorgevoerd, waardoor het risico bestaat dat de beoogde meerjarige meeropbrengsten onvoldoende zullen worden gerealiseerd. 

 

Begrotingen 2019 en 2020

In zijn reactie op de tweede uitvoeringsrapportage 2019 heeft het CAft aangegeven te verwachten dat het financieringssaldo van de collectieve sector einde jaar binnen de afgesproken tekortnorm blijft van 0,5 procent van het bbp. Het CAft vraagt aandacht te blijven houden voor de ontwikkeling van het financiele resultaat van de Algemene Ziektekosten Verzekering (AZV) en de regering heeft een doorlichting toegezegd. 

 

De ontwerpbegroting 2020 is niet ingediend, terwijl de Staatsregeling van Aruba voorschrijft dat deze uiterlijk op 1 september moet zijn aangeboden aan de Staten. In 2020 dient het financieringssaldo met circa 50 miljoen gulden te verbeteren, afgezet tegen de huidige prognose van het resultaat voor 2019. Daarnaast zijn als gevolg van kostenstijgingen (22 miljoen gulden) en de autonome groei van de personeelslasten (10 miljoen gulden) aanvullende ombuigingen nodig om de overschotnorm in 2020 te halen.

 

Het CAft bracht op 24 en 25 oktober een bezoek aan Aruba. Er zijn gesprekken gevoerd met onder andere de gouverneur, de minister van Financiën, Economische Zaken en Cultuur, de ministerraad en de Statencommissie Financiën, Economische Zaken en Overheidsorganisatie. Daarnaast heeft het CAft bezoeken gebracht aan de Aruba Tourism Authority (ATA), Uitvoeringsorgaan Algemene Ziektekosten Verzekering (UOAZV) en de Belastingdienst.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers like this: