google.com, pub-5639114718427035, DIRECT, f08c47fec0942fa0 Trabounan di Plataforma Nacional pa Reformanan di Sector Publico y Recuperacion y Innovacion di Aruba su Economia – KIKO TA PASANDO

KIKO TA PASANDO

E uniko kaminda ku bo ta haña tur informashon kompletamente gratis. Klik anto lesa. Manda tur loke bo ke pa wordu publika i invitashon pa kubri rueda di prensa na e Email: kikotapasando@outlook.com

KIKO TA PASANDO
GOBIERNUNOTISIA

Trabounan di Plataforma Nacional pa Reformanan di Sector Publico y Recuperacion y Innovacion di Aruba su Economia

Trabounan di Plataforma Nacional pa Reformanan di Sector Publico y Recuperacion y Innovacion di Aruba su Economia

 

Aruba, mescos cu mundo henter, ta den un situacion di crisis debi na e pandemia di Covid-19 (conoci tambe como coronavirus). E pandemia aki a afecta economia rond di mundo severamente. E consecuencianan economico pa Aruba ta enorme y for di inicio ta visibel den nos sociedad.

Aruba su ‘small island economy’ ta depende riba turismo internacional, di cual mas o menos 80% ta procedente di Merca cu ta un pais cu actualmente tambe ta wordo gravemente afecta pa e pandemia di Covid-19.

 

Despues di atende mesora cu e aspectonan di salubridad y ayudo humanitario pa e ciudadanonan, e enfoke awo ta pa atende cu e aspectonan economico cu e crisis aki a trece cu ne.

 

E medidanan di ‘lock-down’ combina cu e hecho cu no tin turista na Aruba, pa gran parti a para nos economia. E efectonan aki lo wordo mira y sinti pa un termino largo, y e recuperacion eventual lo tuma tempo y tambe un manera nobo di pensa.

 

Pa Aruba, e motto/lema ‘business as usual’ ya no ta aplicabel, of no ta existi mas. Nos mester reevalua nos strategia y e decisionnan cu nos tuma di awo padilanti mester contribui pa Aruba bira un isla mas stabiel (resiliente).

 

 

Un iniciativa coordina na nivel nacional pa Recuperacion Economico y Innovacion

 

Pa cu esaki, Gobierno di Aruba a cuminsa cu un iniciativa coordina na nivel nacional pa desaroya un plan di accion pa recuperacion economico y innovacion. E plan aki tin como meta crecemento economico den un forma: innovativo, inclusivo, y sostenibel, incluyendo e condicionnan necesario pa un economia stabiel (resiliente) den termino largo, mientras den e trayecto aki lo tin cu cuminsa mira beneficionan den termino corto y medio. Esaki cu un sosten nacional mas amplio posibel.

 

Den cuadro di esaki, Conseho di Minister a institui e ‘Recovery and Innovation Committee’ manera cu Prome Minister a anuncia den e luna di April. E comision aki tin como tarea pa desaroya:

 

  • e vision di un economia transforma;
  • reformanan structural como condicion pa: recuperacion, stabilidad, y crecemento economico sostenibel;
  • identifica sectornan strategico (nobo) cu ta trece un balor agrega na nos economia;
  • un maneho pa guia decisionnan riba inversionnan grandi den sector priva y publico

 

E comision di ‘Recovery and Innovation’ ta un plataforma ‘public-private’ unico, cu den su totalidad, na tur nivel, ta consisti di representantenan di sectornan: Priva, Publico, Academico, y Civico. Mas cu 100 ciudadano ta participando den esaki (riba titulo personal), a base di nan background profesional. Mayoria no ta representa nan respectivo organisacionnan den esaki.

 

E tareanan di e comision ‘Recovery and Innovation’ ta dividi den tres (3) sub-committee, ‘Stabilization & Stimulus’, ‘Fast-Track & Reactivation’ y ‘Innovation & Resilience’. Den termino corto, conseho y decisionnan proponi pa ‘Stabilization & Stimulus’ a wordo entrega na Gobierno, y mayoria ta den pleno ehecucion. Dunando asina un ‘boost’ sumamente necesario pa reactiva nos economia cu sosten financiero, humanitario, y medico, cu ayudo di Hulanda, pa asina alivia e consecuencianan. E trabounan di ‘Fast-Track & Reactivation’ ta andando y pronto lo entrega nan conseho na Gobierno tocante proyectonan di inversion cu posibelmente lo por pasa den un trayecto mas agilisa si nan cumpli cu cierto rekisitonan pa yuda re-activa nos economia.

 

Den cuadro di e ‘restart’ aki, tambe Gobierno di Aruba a anuncia e plan di estimulo economico. Departamento di Impuesto (DIMP) den luna di maart anuncia e plan di emergencia pa ayudo fiscal pa stimula nos economia y ofrece alivio. Companianan chikito y mediano (MKB), fundacionnan, y mas cu 35.000 persona y 3.000 compania afecta a ricibi ayudo financiero den forma di entre otro FASE (8.000+ persona), ‘MKB Noodregeling’ (3.000+ compania MKB) y e ‘Loonsubsidie’ (27.000+ persona).

 

E trabounan ainda ta andando. E vision pa Aruba sali mas fuerto di e crisis aki y nos economia mester bira uno stabiel (resiliente) y sostenibel por medio di: reformanan structural di sector publico, diversificacion economico, y reenforsando nos economia interno aplicando un modelo di economia circular (of doughnut economy).

 

E tareanan specifico den cuadro di e sub-committee ‘Innovation & Resilience’, a inicia formalmente na comienso di mei cu mas di 100 participante den 17 Task Forces. E commission tin sosten di un Project Management Team di mas cu 10 persona entre otro di sector priva y academico cu ta ofreciendo nan tempo y ta participando den un forma voluntario. Hunto tur e participantenan ta encarga cu e tarea pa entrega consehonan, recomendacionnan, pa cu e reformanan cu ta necesario y e direccion nobo di Aruba su economia. Esaki den un Master Plan pa Aruba cu ta tene cuenta cu trabounan anteriormente completa den consulta cu stakeholders, entre otro e National Strategic Plan 2020 – 2022 pa acelera e implementacion di e Sustainable Development Goals (SDGs) di Nacionnan Uni (NSP), ROP, y varios conseho cu gobierno a ricibi di diferente instancianan, gremionan y NGOs.

E manera di traha ta basa riba un mission-driven approach cu ta stimula colaboracion y un proposito comun. E metanan principal pa cada area economico a wordo stipula, sigui pa un analisis concreto di e root problems cu lo por stroba nos di yega na e metanan aki si e problema no wordo resolvi, y consehonan y solucionnan cu por tin e impacto positivo mas grandi lo wordo proponi. Esaki mas cu claro den e direccion di un economia y sociedad cu Aruba ta desea di bira. E strategia y manera di traha aki no ta business as usual, y ta rekeri e actornan pa pensa outside the box ora di defini e meta y problema-/retonan, y tambe ora di pensa riba solucionnan mientras cu ta revisa y usa rapport, conseho y ideanan existente (pa no ‘re-invent the wheel‘).

 

E plan y strategia aki ta un manera pa – como nacion – transforma nos economia, y como comercio y ciudadano, sobrevivi y crece.

E diferente Task Force nan aki actualmente ta na e na mita di e proceso, y ta premira cu e rapport y plan final lo wordo entrega na Gobierno di Aruba na comienso di juli.

Por medio di e comunicado aki nos ta anunci y alabes informa un y tur cu ta desea di contribui na e Master Plan pa Aruba su recuperacion y futuro, cu lo organisa dos (2) ‘Town Hall’ den un forma digital pa por brinda mas informacion di e proceso, e resultado preliminar y colecta comentario y informacion (feedback) na un forma habri y transparente. Mas informacion tocante e Digital Town Halls y con por registra lo wordo publica durante e siman venidero riba e pagina Facebook di Gabinete Wever-Croes.

 

Digital Town Halls di Aruba:

  • Prome Town Hall: 9 di juni 2020, 8:00 PM
  • Segundo Town Hall: 10 di juni 2020, 8:00 PM

 

Gobierno di Aruba kier a gradici tur participante pa nan contribucion di un forma of otro na e proceso aki. Nos ta aprecia y ta balora boso tempo, esfuerso, aportacion y ta sumamente agradecido pa boso dedicacion den e momentonan aki unda cu como pais nos ta enfrentando retonan nunca bisto. Un danki di curason!

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Discover more from KIKO TA PASANDO

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading