Diverse speeches openingsceremonie: Openbare Bibliotheek Bonaire
Speech gedeputeerde Samenleving & Zorg Nina den Heyer
Bon tardi na kada un presente! Awe ta un dia importante pa nos na Boneiru, ku a apertura aki nos ta hiba nos biblioteka na un siguiente nivel! Pero prome laga mi konta algun kos..
Dia mi tabata mucha (algun anja pasa) mi wela tabata bai biblioteka ku nos tur djasabra mainta. Prome nos tabat kore skonde, hunga tapa kara pero despues nos tambe a kuminsa wak e bukinan I eynan mi propio amor pa biblioteka I buki a nase. Ora mi tabata bini vakantie na Boneiru mi tabata ke bai biblioteka pero mi no tabata hanje mesun leuk paso e tabata chikitu I no manera esun di Korsow. Esun di Boneiru tabata na Jong Bonaire e tempu ei pero mi ta korda si ku tatin pari jufrou masha lief ta traha I na korsow mi no por bisabo mes ku tabatin hende ta traha eyden of no…ku esaki mi ke djis ilustra ku un biblioteka no ta solamente e edifisio, pero mas importante ainda.. e hendenan ku ta traha eynan I ku tin kurason pa biblioteka. Dorothy, Ludrid, Shalena, Misorgia, danki, mi kersa ta nan mes tabata e jufrounan
Mi ke para ketu na e echo ku nos por ta para akinan, pa e siguiente kapitulo di nos biblioteka dor di sodo, pashon I tin bia lagrima di diferente persona. Nos por a sigui konstrui riba fundeshi ku dieferente hende a traha riba dje.
Pa awe tardi mi A bai buska un tiki mas informashon tokante e historia di biblioteka na Boneiru i dimes e orey mester aserka 3 persona ku mi ta kere ku tin e konosementu aki, danki na nan tambe ku ta Boi, Rudy I Bubui. Tin asina tantu informashon, ku lo ta bon pa traha un dokumental.
Biblioteka inisialmente a kuminsa komo “de boekerij”. Alrededor di 1904, gezaghebber Arend van den Brandhof a hasi un petishon na e komishon di buki di Algemeen Nederlansch Verbond pa lanta un boekerij i esaki a keda lanta djis despues i tabata ubika den e Openbare school i tabatin solamente buki hulandes, pasobra un di e metanan di Algemeen Nederlands Verbond tabata pa salbawardia e idioma hulandes rond mundu.
Biblioteka tabata ubika den diferente lokalidat prome ku a yega akinan, por sierto un danki na mi ex kolega diputado Kroon ku a soru pa por a hanja e edifisio aki, boso mes ta mira kon nechi e la keda un djis. Pero bek na e lokalidatnan: biblioteka tabata na kaminda aworaki ta BSF prome ku e la bai Jong Bonaire. Na Jong Bonaire e tabata prome na e banda ku awoki ta kushina i despues e la bai na un edifisio konstrui dor di ccb patras di e sala grandi aktual di Jong Bonaire. Despues ku ANV a stop su aktividatnan na Boneiru, biblioteka a bai kai bou di CCB Sentro Kultural Boneiru, Algun presidente di CCB bou di kwa biblioteka tabata kai tabata Domine Jan Jonkman, Shon Ma Carolina, Sandra Salomons i Rudy Domacasse. Maneho tabata na enkargo di entre otro Raquel vd Ree, Harolyn Coffie, Gerlinde Scherptong, Greta de Lanoy i Janine wong Loi sing. Na fin di e periodo di CCB komo donjo a lanta un fundashon spesialmente pa biblioteka ku Edsel Winklaar komo presidente. Sinembargo nunka no a logra di dal e stap definitivo pa traspasa tur kos pa e fundashon I berdaderamente idependisa biblioteka di Boneiru i e la bin kai bek kompletamente den skochi di gobiernu. Mi por bisa ku nos a dal e siguiente stap si pa e idependisashon. Desde e anja aki biblioteka tin e mandato pa funshona independiente. Nan mes ta responsabel pa komunikashon, tumamentu di hende Imaneho di nan presupuesto pa laga nos bisa train I pa mas tarda den 2027 e ta un organisashon riba su mes. Ta nos I un otro munisipio na Hulanda so tin un biblioteka ku ta un departamentu di gobiernu ainda.
Fast forward na anja 2017 ora ku Antje Diertens , miembro di tweede kamer ku amor pa nos islanan, a bin bishita nos i ku nos a hibe biblioteka kamenda biblioteka tabata ultimo (den vriezer di un supermarket bieuw) e bala a kuminsa lora.. Na 2018 Antje Diertens ta entrega un moshon pa enbolbi nos biblioteka den e trayekto di Levenslang leren (desaroyo kontinuo) ku a keda asepta. Ku esaki a wordu sigura ku nos lo a bai hanja mas medio pa pone nos biblioteka na ordu. Na 2021 a firma un konbenio ku minister van Engelshoven ku a logra ku nos a hanja aun mas medio finansiero pero tambe yudansa pa e trajekto di mehorashon pa por kumpli ku e leinan ku ta konta pa nos biblioteka tambe. Den e kuadro aki, nos a hanja yudansa tambe di senjora Alian SpeIde ku a bin riba vlur akinan i awor di Ilse. Despues dor di sekretario di estado Uslu, mas medio a bin pa nos por sigui e trayekto di mehorashon, pero tambe medionan structural pa por ehempel e huur di e luga. Mi por bisa ku ketu bai ministerio di OCW I diferente ambtenar ku kurason pa nos isla ta sigui yuda nos pa nos biblioteka por kumpli ku tur rekisito legal.
Ku esaki manera mi a bisa mi kera djis duna un indikashon chikitu di kuantu hende a yuda nos yega kaminda nos ta I mi tin sigur ku tin hopi mas. Mi ta pidi diskulpa si no a menshona tur. Pero sa ku di kurason nos ta apresia I gradesi kada un pa nan aporte.
Danki na nan nos por a habri e siguiente kapitulo di e buki tokante nos biblioteka i un dia nos siguiente kapitulo lo trata e edifisio nobo traha huntu ku archivo nashonal
E balor di un bon biblioteka ta imposibel pa deskribi den kantidat di plaka pasobra e impakto di un bon biblioteka riba desaroyo di hende i su komunidat ta sin igual .
Laga nos biblioteka ta e mangazina di energia positivo ku ta stimula imaginashon. E bentana ku bista riba sobra mundu ku ta inspira pa eksplora , krea I logra kosnan grandi I asina kontribui na un mio kalidat di bida riba nos isla.
Speech waarnemend gezaghebber Ingrid Sealy
Impreshonante! Bonaire por ta hopi orguyoso di su biblioteka nobo.
Mi a lanta na Boneiru ku un amor profundo pa lesamentu. Komo mucha mi tabata bishita biblioteka, patras di jeugdhuis e tempu ei, hopi frekuente, asta tin biaha mi mama ta rabia paso den auto koriende bai kas mes mi a kaba lesa e bukinan. I mi por bisa ku lesamentu ta importante i a yuda mi hopi durante mi studio I den mi karera. Mi tabata hopi kontentu ku na dado momentu e personal di biblioteka a bisa mi ku mi mag a fia 3 buki enbes di 2.
Lesamentu pa ami, bibando riba un isla chikitu, tabata hiba mi den un otro mundu i tabata los basta emoshon paso tin e storianan tabata hopi spannend of tristu of pret.
Mi ta orguyoso di e tim ku for di tempu ku ami tabata mucha a keda karga e biblioteka aki den tempu bon i den malu. I tambe esnan ku durante e ultimo anjanan a a reforsa e tim ku energia nobo I hinka nan skoudernan bou di realisashon di e biblioteka nobo.
Hopi anja di esfuerso, trabau duru, hopi dialogo i energia a ser hinka pa awe nos por disfruta di e bunita biliboteka aki.
Awendia nos ta mira ku biblioteka ta muchu mas ku lesamentu di buki i parando na e edifisio moderno aki bo ta ripara mesora ku biblioteka di Boneiru ta un eksperensha. Un luga kaminda kultura, arte, informashon i muchu mas ta yega huntu na un luga. Un luga uniko pa Boneiru i nos region.
Ora mi a puntra mi yu mas chikitu, Sanza, kon e ta hanja e bibilioteka nobo. Su kontesta tabata, mama mi e ke biba aki nan. Anto si esei no por si alomenos tur dia mi por pasa aki nan.
Anto pa ami si un mucha ta sintie na kas den biblioteka kisas esei ta e kompliment mas grandi ku bo por risibi.
Pabien ku e biblioteka nobo aki i mi ta spera ku boso lo sigui inspira, informa i krea espasio pa tur bishitante por sinti nan mes na kas.
Toespraak afdelingshoofd Openbare Bibliotheek Bonaire: Jennifer Pocornie-Martis
Estimado gezaghebber, diputadonan, i kolaboradó nan di e kuerpo públiko di Boneiru, bishitantenan for di nos islanan ruman, partnernan den Reino: speshal de heer Youseff Louakilli, directeur Media en Creatieve Industrie bij het ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap, i siudadanonan di Boneiru,
Awe ta un dia spesial. Un dia den kua nos ta reuni pa selebrá algu ku tin un balor iimenso pa nos komunidat: e inaugurashon di e lokashon nobo di Biblioteka Públiko. Esta no ta solamente un edifisio ku tin buki—e ta un kas di konosementu, un sentro di kreatividat, i un lugá di enkuentro pa mucha, hoben i adulto.
Nos biblioteka ta eksperensia un desaroyo dinámiko. E ambiente físiko a bira sumamente bunita, danki na esfuerso grandi di nos ekipo di biblioteka, huntu ku diseñador, arkitekto i e doño di e edifisio. De doorontwikkeling van de bibliotheek verloopt voorspoedig mede door de bijzondere inzet van een zeer gepassioneerde kwartiermaker die het onmogelijke wist te bolwerken. Ilse wij danken jou hartelijk hiervoor. Voormalig staatsecretaris van cultuur en media, mevrouw Gunay Uslu, het is inderdaad echt geen geheim dat bibliotheeken een speciaal plekje hebben in uw hart. Dank voor wat u tijdens uw functie teweeg hebt gebracht voor de overzeese eilanden binnen het koninkrijk.
Mi ke ekspresá mi gratitut tambe na mi tim: Ghislaine, Johaila, Jakeema, Jessica, Myrthe, Naomi, Nirvelli i Blanca i tur nos koleganan di OLB. Danki pa e pasenshi, konfiansa i fleksibilidat. Tambe na e tim na kas di mi koleganan ku a tene mi koleganan duru den e periodo aki.
E progreso di nos biblioteka ta nifiká ku nos ta pasa den un transishon. E sinku funshonan sosial den Léi di Biblioteka Hulandes ta aplikabel tambe pa Boneiru, i tin un impakto grandi riba nos komunidat.
E tareanan ku nos tin komo biblioteka ta riba áreanan di lesamentu i literatura, desaroyo i edukashon, enkuentro i debate, arte i kultura i Informashon i alfabetisashon digital
E biblioteka aki ta pa tur hende—sin importá edat, idioma, orígen òf background. Ta un lugá kaminda kuriosidat ta ser alimentá, kaminda hende ta topa otro i kaminda konosementu ta kompartí. Pero un biblioteka ta biba solamente dor di e hende ku ta us’é. anto ta esei nos a mira a sosode e dos simannan ku nos ta habri. 3300 bishitante. 261 miembro nobo. Pa kompronde e impakto bon kla: den 2024 nos a hanja 334 miembro nobo den henter un anja anto awor 261 miembro den dos siman. Mi tin gana di keda pasa henter día mes. Wow, esaki por na Boneiru. Mi yu ta yora ora di bai kas. Remarkenan ku nos ta hanja back di nos bishitantenan.
Dit gebouw is het hart van onze gemeenschap. Maar een bibliotheek leeft pas écht door de mensen die haar bezoeken, de verhalen die hier worden gelezen en de gesprekken die hier worden gevoerd.
En dit hebben zien gebeuren de afgelopen twee weken. We zijn twee weken open. 3300 bezoekers. 261 nieuwe leden. Om de impact goed te begrijpen: in 2024 hadden we in een jaar tijd 334 nieuwe leden. Nu binnen twee weken als 261 nieuwe leden.
Ik wil hier de hele dag verblijven. Wow, dit kan op Bonaire. Een huilend kind als weer naar huis moeten. Opmerkingen, die we vaker hebben gehoord.
Laga nos kuida, uza i laga e biblioteka sigui krese huntu ku nos komunidat. Mi ta invitá boso tur pa akiratu kue un buki, eksplorá e espasio i duna e biblioteka aki su lugá komo un kas di konosementu, inspirashon i enkuentro.
Laten we deze bibliotheek koesteren, benutten en samen laten groeien. Ik nodig u allen uit om vandaag rond te kijken, een boek op te pakken en deze plek te omarmen als een huis van kennis, inspiratie en ontmoeting.
Mi ke ekspresá mi sinsero gratitud na diputado sra. Nina den Heyer pa e prioridat i e sosten kontinuo ku e a duna na desaroyo di nos biblioteka. Tambe mi ke gradisí tur esnan ku a duna nan esfuerso i su idea pa realisá esaki.
Ik spreek graag dankbaarheid uit aan gedeputeerde Nina den Heyer voor de prioriteit die zij jaren lang gaf aan de bibliotheek ontwikkeling. Aan een ieder die de schouders en het denkwerk hierin heeft gestoken.
Di kurason, Masha danki!
Na tur siudadano di Boneiru manera un persona ku ya kaba no tei ku nos mas: ‘e forsa tei’. ‘de kracht is er’. Disfrutá di boso biblioteka nobo!
Masha danki.
Spoken Word/Arte di Palabra – Maidy Martijn
Tuma bo tempu, pero no di mi!
8.50 am, riba Kaya Zuid Nikiboko. 9.00 ta kuminsá, tempu ta nèt pa yega Tera Kòrá!
Mi speransa di yega nèt a kai den otro ‘ki. Koriendo tras di un jeep kòrá ku parse ku el a sali for di e pelíkula LEGGO i ku ta ku PRITT nan a peg’e na otro.
Pa tur esnan ku no ta konosí ku Pritt, djis pa tur klaridat, ta e leim ku e kleuter ta usa pa “scheuren en plakken”.
E jeep ku kapasidat di Cheetah ta moviendo manera un morkoi ku dol’i pata.
8.55am e kòki un tei bira nada no, nan lo tin ku warda.
M’a lur dilanti, Ha baina!
Ta algun turista golfdó ta keiru trankil riba high way, Estilo Jo binti, Yangando bai sùit.
Sin richtingwijzer, sin safety belt, sin niun klase di protekshon pa e highway, koriendo djis 20 i no 40 di bebouwde kom. Kual tampoko un t’un kos wauw!
Bo ta para mas riba e brek ku riba e gasoline.
Sosiedat kompleto ta buig pa e industria turístiko pa asina gana un miserabel $30 pa dia. Ta Karibe tòg, aki no ‘n tin purá, tin asta e Carbisch Kwartiertje. Ki bo ta hansha bo geest pa hasi? Ta Boneiru tòg, ta no me ku no me. Ta Antiano tòg, niun hende ‘n ta traha tòg, tur ta biba riba stef di Gobièrnu òf bou di mesa di negosashon, òf ta bou’i palu nan ta? Of ta kant’i awa, un piská awe, un mañan, Asina mes a bon! Un t’esei te reputashon?, un t’ami di, ta tende m’a tende. Asina NAN di!
9.00am ainda riba un binti ta blo brek tras di e karavana turístiko, yega nèt no ta un opshon mas.
Tur dia ta pèrdè 30 minüt pa yega un sita, ku ántes den 10 minüt bo tei. Ta tin sufisiente tempu pa saludá, i hasi prèt ku e resepshonista. Awendia ta kore drenta, tira un bon dia, kai sinta i kuminsa spichiá.
9.05 preparando e spich di diskulpa kanando bai paden.
Mi ta keda soña riba un ruta sea na sùit òf na nòrt dediká pa tur e gran golfdónan ku ta yega riba e barkunan gigante. Please laga nos punt’ i Highwaynan pa nos grupo trahadó ku no tin ganashi ku turismo. E trùk, trahado’i web, dienstauto di gobièrnu, dosente, enfermera… tur tin ku karavaná rib’un binti tras di e turista kimá di solo ku no tin purá ni noshon di regla anto ku a gasta tur su sèn rib’e barku kaba.
Tuma bo tempu, PLEASE no tuma di mi! Fadá un dia mas di e Gòlfkart!
Gedicht Wilco Harbers – ‘Er is een plaats’
Er is een plaats
waar de hele wereld
ineengepropt
samengeperst
uit zijn voegen barst
van belevenissen
avonturen
die ik voor mezelf hou
die ik deel met jou
Er is een plaats
waar ik woorden proef
als bolo pretu of speculaas
sabbel op zinnen
kauw op kaften
boeken verorber
letters vind
en in een onstilbare honger
ontelbare verhalen verslind
Er is een plaats
waar ik magie beleef
van een kikker die ik kus
en een knappe prins die me meeneemt
naar een draak
die ik dan natuurlijk weer versla
met een glazen schoen
en ik in een oranje pompoen
om 12 uur buiten adem wegga
Er is een plaats
waar ik vrienden word
met Spin Anansi
mijn problemen met hem bespreek
hij mij helpt met slimmigheidjes
met raad en daad
mij voor de gek houdt
en verbijsterd
achterlaat
Er is een plaats
waar ik op reis ga
digitaal verdwaal
in een doolhof van netwerken
jou ontmoet
en wij ontsnappen
uploaden naar ergens
downloaden vanuit
nergens
Er is een plaats
waar een vrouw
mij toelacht over amor en trouw
waar in alle talen
wordt gefluisterd over tristesa
en rouw
Er is een plaats
waar ik alles meemaak
àls ik maar over die drempel durf
àls ik maar durf te verlangen
àls ik maar durf me achterover te laten vallen
erop vertrouw dat ik word opgevangen
Er is een plaats
waar ik dag en tijd vergeet
losgetrild van wie ik ben
denk te moeten zijn
verlost van het achterom kijken
en bevrijd van op wie ik morgen moet lijken
Er is een plaats
waar ik mezelf
verlies
met jou
verbind
en alles opnieuw uitvind
Er is een plaats
waar ik kan worden wie ik wil
mag zijn
wie ik ben
verwonderd
in mijn dromen
Er is een plaats
waar ik thuis kan komen
Bonaire, 21 maart 2025
©️ Wilco Harbers
http://www.wilco-harbers-poetry.com