---

 

 

 

 

Komunikado di prensa tokante bashi-premie i rapòrt di ehekushon di promé trimèster di 2025

Resientemente, Cft a publiká su reakshon riba e promé rapòrt di ehekushon
(uitvoeringsrapportage – UR) pa aña 2025.
Den su reakshon, Cft ta indiká ku Pais Kòrsou a logra un surplus di 161 mion florin pa e
promé trimèster di 2025 (=58 mion florin mas tantu ku e promé trimèster di 2024). Esaki
ta indiká ku ainda Kòrsou ta kumpli ku e normanan sentral di presupuestu segun Rft.
Ademas, Cft ta indiká ku Pais a amplia e splikashonnan den e promé UR di 2025. E
akshon aki a yuda mehorá e balor informativo di e UR i a duna mas klaridat riba e
situashon finansiero di Kòrsou.
Aunke e evaluashon di Cft pa gran parti ta positivo, e siguiente frase relashoná ku e
pagamentu di e “Bashi-premie” na yanuari 2025 a hala mas atenshon den prensa:
“For di e UR a sali na kla ku den e promé trimèster a paga Bashi-premie. Te kaminda ku
Cft ta na altura, e gastunan aki no a wòrdu presentá na Parlamento via un dokumentu
presupuestario pa outorisashon formal.”
Promé ku tur kos, mester suprayá ku den e di dos mitar di 2024, gobièrnu a duna
prioridat na e problemátika di e forsa di kompra, spesialmente pa loke ta trata e grupo
ku tin un entrada abou. E grupo aki ya pa hopi tempu tabata sufri konsekuensia di
inflashon (kosto di bida ku ta oumentá). Un nota importante ta, ku gobièrnu a inkluí su
intenshon pa atendé e problemátika di e forsa di kompra den e presupuesto pa 2025,
bou di e Nota di Finansa. Den esei a indiká lo siguiente:
“Lo evaluá e posishon di likides di pais riba un base anual i a base di esaki lo determiná
si tin espasio finansiero tantu pa e aspekto presupuestario komo likides, pa por drai bèk
e kòrtamentu den e kondishonnan laboral. Esaki ta aplikabel tambe pa supsidionan i
transferensianan.”
A base di e pasashi aki riba den e presupuestu 2025, gobièrnu a hasi un kalkulashon
nobo tokante e gastunan den e kategoriannan di kompensashon pa personal,
supsidionan i transferensianan. E base pa esaki tabata e sifranan di realisashon pa
2024 ku a wòrdu publiká dia 21 di desèmber 2024. E momentu ei, a parse ku tabatin
espasio sufisiente pa otorgá un bonus na ámtenarnan, instansianan ekivalente
(gelijkgestelden) i organisashonnan supsidiá, komo kompensashon pa e kosto di bida
haltu. E nombramentu di e bonus komo “Bashi-premie” a sali for di Ministerio di SOAW,
ora ku a kuminsá trata tambe e situashon di e kobradónan di AOV.
Relashoná ku e kalkulashon hasí, gobièrnu a tuma e desishon, via un desishon di
konseho di minister, riba e fecha di 30 di desèmber 2024, pa paga un bonus úniko na
yanüari 2025. Esaki tabata un desishon konsiente di maneho pa kompensá e tantísimo

sakrifisionan ku ámtenarnan, gelijkgestelden i institutonan supsidiá a hasi durante e
último añanan. E bonus aki ta salí prinsipalmente for di un espiritu di solidaridat. Tambe,
a konsiderá ku AOV no a subi ya pa un periodo di tempu largu. E desishon aki ta tumá
den un konteksto den kua bienestar di e empleado públiko ta wòrdu rekonosé i apresiá
na un manera positivo, sigur den un tempu di instabilidat ekonómiko kaminda kosto di
bida ta sigui oumentá.
E presupuestu supletorio di 2025, den kua e rekomendashonnan di Cft i e Bashi-premie
ta prosesá, lo wòrdu entregá na Hunta di Konseho pa konseho, despues ku Kòrsou
risibí aprobashon formal di Hulanda tokante e refinansiamentu di e bono ku mester
wòrdu pagá kompletamente na final di 2025. Despues di esei, e dokumentu lo bai
Parlamento pa aprobashon.
Nos gobièrnu lo sigui traha inkansablemente na bienestar di pueblo di Kòrsou.

 

 

Persbericht inzake bashi-premie en uitvoeringsrapportage 1e kwartaal 2025

Recent heeft het Cft haar reactie op de eerste uitvoeringsrapportage (UR) 2025
uitgebracht.
In haar reactie geeft het Cft aan dat het Land een overschot over het 1e kwartaal 2025 ad Cg 161 miljoen

heeft gerealiseerd (= Cg 58 miljoen meer dan het 1e kwartaal 2024),
waarmee Curaçao vooralsnog voldoet aan de centrale begrotingsnorm uit de Rft.
Verder geeft het Cft aan dat het Land de toelichtingen in de eerste UR 2025 heeft
uitgebreid. Daarmee is de informatiewaarde van de UR verbeterd en het inzicht in de
financiële positie van Curaçao vergroot.
Hoewel het oordeel van het Cft grotendeels positief is, heeft de volgende zinsnede
m.b.t. de in januari 2025 uitbetaalde Bashi-premies de meeste aandacht van de media
getrokken:
Uit de UR blijkt dat er in het eerste kwartaal Bashi-premies zijn uitgekeerd. Voor zover
het Cft bekend, zijn deze uitgaven niet via een begrotingsstuk aan de Staten voorgelegd
ter formele autorisatie.
Allereerst wordt benadrukt dat de regering in de tweede helft van 2024 het oplossen
van de koopkracht-problematiek, bij vooral de groep met een laag inkomen, heeft
geprioriteerd. Al geruime tijd heeft voormelde groep last van de gevolgen van inflatie
(stijgende kosten). Van belang hierbij is het feit dat de regering haar intentie om de
koopkracht-problematiek op te pakken in de begroting 2025, onderdeel Nota van
Financiën, had verwoord. Daarin is het volgende aangegeven:
Jaarlijks zal de liquiditeitspositie van het land geëvalueerd worden en op basis hiervan
zal beoordeeld worden of zowel budgettair-technisch als liquiditeit-technisch financiële
ruimte is voor het terugdraaien van de inkortingen op de arbeidsvoorwaarden. Dit is ook
geldig voor de Subsidies en overdrachten.
Op basis van de bovenstaande passage in de begroting 2025 heeft de regering een
nieuwe calculatie gemaakt voor de begroting van 2025. Deze calculatie betreft de
categorieën beloning van personeel, subsidies en overdrachten. De grondslag hiervoor
zijn de realisatiecijfers van 2024, die op 21 december 2024 bekend werden. Op dat
moment bleek dat er voldoende ruimte was om een bonus toe te kennen aan
ambtenaren, gelijkgestelden en gesubsidieerde instellingen vanwege de hoge kosten
van levensonderhoud. De benaming Bashi-premie is bij het Ministerie van SOAW
ontstaan op het moment dat ook de situatie van AOV’ers werd besproken. Naar
aanleiding van de gedane calculatie heeft de regering besloten, via een raadsbesluit
d.d. 30 december 2024, om in januari 2025 een eenmalige bonus te betalen. Dit is een
bewuste beleidsbeslissing geweest ter compensatie van de vele offers die ambtenaren,
gelijkgestelden en gesubsidieerde instellingen de afgelopen jaren uit hoofde van
solidariteit hebben gebracht en het feit dat de AOV al jaren niet is verhoogd. Deze
beslissing is genomen in een context waarin het welzijn van de werknemers binnen de

publieke sector in brede zin op een positieve wijze wordt erkend en gewaardeerd, zeker
in tijden van economische onzekerheid en stijgende kosten van levensonderhoud.
De suppletoire begroting 2025, waarin de aanbevelingen van Cft en de Bashi-premie
zijn verwerkt, zal na het ontvangen van de Nederlandse goedkeuring voor de
herfinanciering van de in 2025 aflopende obligatielening aan de Raad van Advies
worden aangeboden ter advies en hierna aan het Parlement ter vaststelling.
Onze regering zal zich blijven inzetten voor het welzijn van de bevolking van ons Land.