RIVM ta entregá rapòrt tokante kontaminashon di medio ambiente i ambiente di biba na Boneiru

22 apr 2026

RIVM a ehekutá un investigashon eksploratorio di kontaminashon di medio ambiente i salú na Boneiru.

Na Boneiru tin diferente fuente di kontaminashon di medio ambiente konosí, manera prosesamentu inkorekto di shushi, kandela na lèntfel i shushi riba kaya i den mondi. Entidat Públiko Boneiru ke haña mas bista tambe di e diferente fuentenan di kontaminashon di medio ambiente, influensia di esakinan riba ambiente di biba i riba salú di nos habitantenan.

Investigashon di parti di RIVM

Den e periodo di 2025-2026 RIVM a ehekutá un investigashon eksploratorio di kontaminashon di medio ambiente i salú na Boneiru. E investigashon a konsistí di:

• Investigashon di fuentenan eksistente i posibel fuentenan di kontaminashon di medio ambiente na Boneiru;
• Un bishita di trabou, kaminda RIVM a bai den kòmbersashon ku aktornan relevante i por a tira un bista riba e situashon lokal;
• Un investigashon di persepshon, kaminda habitantenan di Boneiru pa medio di un lista di pregunta por a kompartí e eksperensianan i preokupashonnan ku nan tin relashoná ku kontaminashon di medio ambiente i eventual kehonan di salú.

A kompilá e resultadonan den un rapòrt ku konseho pa Entidat Públiko Boneiru pa pasonan di kontinuashon. For di djárason 22 di aprel e rapòrt ta disponibel riba https://www.rivm.nl/publicaties/milieuvervuiling-en-gezondheid-op-bonaire.

E temanan di medio ambiente i e konsehonan korespondiente di mas importante segun e rapòrt di RIVM

For di e investigashon diferente tema di medio ambiente a bini dilanti ku ta pidi mas atenshon. Ta trata di entre otro: e problemátika relashoná ku e sentro di shushi na Lagun, kalidat di awa, suela i aire, shushi riba kaya i den mondi i dùmpmentu ilegal di shushi, molèster di stòf i zonido, i salú den relashon ku kontaminashon di medio ambiente. E preokupashonnan di mas grandi ta tokante e seru di shushi ku kada biaha ta bira mas grandi i e kandelanan na e lugá di depositá shushi akí na Lagun.

Ta nesesario pa tuma medida na e lugá di depositá shushi na Lagun

Hendenan ku ta biba pegá ku e lugá di depositá shushi pa hopi tempu kaba ta eksperensiá diferente keho di salú. Ora tin kandela na e lugá di depositá shushi, nan ta sinti benout i nan tin molèster di tosamentu i doló di wowo.

Segun RIVM ta importante pa riba término kòrtiku tuma medida pa mehorá e situashon. Otro organisashonnan tambe, manera ILT, ya kaba a duna konseho tokante esaki anteriormente. Posibel medidanan ta: tapa e shushi bon na e lugá di depositá shushi, mehorá e prosesamentu di shushi, paga e kandelanan i evitá ku ta surgi mas kandela.

RIVM ta konsehá tambe pa rònt di e lugá pa depositá shushi i rònt di e kasnan den bisindario di esaki, midi kua ta e supstansianan ku ta bini liber i ku por ta dañino pa salú. Investigashon di kehonan di salú, preokupashonnan i bienestar mental di e hendenan ku ta biba den bisindario, por yuda gobièrnu di Boneiru mehorá salú. RIVM ta enfatisá ku e investigashon akí no tin mag di okashoná retraso den tumamentu di medida pa mehorá e situashon na e lugá pa depositá shushi.

Haña mas konosementu tokante kontaminashon di medio ambiente i tokante salú na henter nos isla

Den su rapòrt RIVM ta konsehá pa haña mas konosementu pa loke ta trata kontaminashon di medio ambiente i e efektonan ku esaki tin riba salú pa henter nos isla. Awor akí tin tiki konosementu di esaki ainda. Akí tambe ta konta ku ta importante pa kuminsá tuma medida si esaki ta posibel, i kaminda ta nesesario hasi investigashon adishonal. Kua medida òf investigashon esakinan ta, ta diferensiá pa kada tópiko. RIVM ta konsehá pa hasi uso tambe di resultado di investigashonnan di salú di poblashon na nos isla, manera ‘Gezondheidsmonitor (publikashon di Omnibus na aña 2026)’ i un investigashon ku ta na kaminda tokante influensia di malesa di infekshon i sirkunstansianan di biba (PIENTER na aña 2027).

Konklushon i pasonan di kontinuashon

Kolegio Ehekutivo ta tuma e konsehonan di RIVM na serio i den e periodo binidero ta bai deliberá tokante nifikashon di e rapòrt pa maneho i ehekushon. Den esaki ta formulá un elaborashon di e pasonan di kontinuashon i midimentu konkreto i nesesario, ku komo meta pa redusí impakto di e situashon riba hende, bestia i naturalesa.

E problemátika relashoná ku salú i kontaminashon di medio ambiente na Boneiru ta kompleho i ta rekerí kolaborashon entre gobièrnu lokal, gobièrnu di Hulanda, stakeholdernan i komunidat. Entidat Públiko Boneiru ta atendé ku e proseso akí na un manera interdisiplinario pa yega na un aserkamentu integral. Tokante e trayekto di kontinuashon lo komuniká den un forma transparente, di manera ku komunidat ta keda bon informá tokante aserkamentu, progreso i realisashon di e medidanan ku mester tuma.

RIVM levert rapport op over milieuvervuiling en leefomgeving op Bonaire

22 apr 2026

In de periode 2025–2026 heeft het RIVM een verkennend onderzoek uitgevoerd naar milieuvervuiling en gezondheid op Bonaire.

Op Bonaire zijn verschillende bronnen van milieuvervuiling bekend, zoals een niet juiste afvalverwerking, branden bij de afvalstort en zwerfafval. Ook wil het Openbaar Lichaam Bonaire meer zicht krijgen op de verschillende bronnen van milieuvervuiling, de invloed daarvan op de leefomgeving en op de gezondheid van bewoners.

Onderzoek door het RIVM

In de periode 2025–2026 heeft het RIVM een verkennend onderzoek uitgevoerd naar milieuvervuiling en gezondheid op Bonaire. Het onderzoek bestond uit:

• Onderzoek naar bestaande en mogelijke bronnen van milieuvervuiling op Bonaire;
• Een werkbezoek, waarbij het RIVM in gesprek ging met relevante actoren en de lokale situatie kon bekijken;
• Een perceptieonderzoek onder inwoners, waarin bewoners van Bonaire via een vragenlijst hun ervaringen en zorgen konden delen die ze hebben over milieuvervuiling en eventuele gezondheidsklachten.

De bevindingen zijn samengebracht in een rapport met adviezen aan het Openbaar Lichaam Bonaire voor vervolgstappen. Het rapport is vanaf woensdag 22 april beschikbaar op https://www.rivm.nl/publicaties/milieuvervuiling-en-gezondheid-op-bonaire.

Belangrijkste milieuthema’s en bijbehorende adviezen volgens RIVM-rapport

Uit het onderzoek zijn verschillende milieuthema’s naar voren gekomen die verdere aandacht vragen. Het gaat onder andere om: problematiek rond het afvalcentrum Lagun, water-, bodem- en luchtkwaliteit, zwerfafval en illegale dumping, stof- en geluidoverlast en gezondheid in relatie tot milieuvervuiling. De grootste zorgen zijn over de steeds groter wordende afvalberg en de branden op deze afvalstortplaats bij Lagun.

Maatregelen nodig op afvalstortplaats bij Lagun

Mensen die dicht bij de afvalstortplaats wonen ervaren al lange tijd verschillende gezondheidsklachten. Als er brand is op de afvalstortplaats hebben ze last van benauwdheid, hoesten en zere ogen.

Volgens het RIVM is het belangrijk om op korte termijn maatregelen te nemen om de situatie te verbeteren. Ook andere organisaties zoals de ILT, hebben al eerder hierover advies gegeven. Mogelijke maatregelen zijn goed afdichten van afval op de stortplaats, het verbeteren van de afvalverwerking en het doven en voorkomen van branden.

Het RIVM adviseert ook om rond de afvalstortplaats en de woningen eromheen te meten welke stoffen vrijkomen die schadelijk kunnen zijn voor de gezondheid. Onderzoek naar de gezondheidsklachten, zorgen en mentaal welzijn van de omwonenden kan de overheid van Bonaire helpen om de gezondheid te verbeteren. Het RIVM benadrukt dat dit onderzoek het nemen van maatregelen om de situatie op de afvalstortplaats te verbeteren niet mag vertragen.

Krijg meer zicht op milieuvervuiling en gezondheid op het hele eiland

Het RIVM adviseert in haar rapport om voor het hele eiland inzicht te krijgen in milieuvervuiling en effecten hiervan op gezondheid. Daar is nu nog weinig over bekend. Ook hier geldt dat het belangrijk is alvast maatregelen te nemen als het kan en waar nodig aanvullend onderzoek te doen. Welke maatregelen of onderzoeken dat zijn verschilt per onderwerp.

Het RIVM adviseert om ook gebruik te maken van resultaten van onderzoek naar de gezondheid van de bevolking op het eiland, zoals de Gezondheidsmonitor (Omnibus publicatie in 2026) en komend onderzoek naar de invloed van infectieziekten en de leefomstandigheden (PIENTER in 2027).

Conclusie en vervolgstappen

Het Bestuurscollege (BC) neemt de adviezen van het RIVM serieus en beraadt zich de komende periode op de betekenis van het rapport voor beleid en uitvoering. Daarbij wordt een uitwerking van benodigde concrete vervolgstappen en metingen samengesteld, met het doel de impact van de situatie op mens, dier en natuur te verminderen.

De problematiek rond milieuvervuiling en gezondheid op Bonaire is complex en vraagt om samenwerking tussen de lokale overheid, de Europese Nederlandse overheid, stakeholders en de samenleving. Binnen OLB wordt dit proces domeinoverstijgend aangepakt om te komen tot een integrale aanpak. Over het vervolgtraject wordt transparant gecommuniceerd, zodat de samenleving goed geïnformeerd blijft over de aanpak, voortgang en realisatie van de te nemen maatregelen.