E aserkamentu di bario ta enserá gobernashon planifiká i sistemátiko
E aserkamentu di bario ta enserá gobernashon planifiká i sistemátiko
Awe ku nos ta na vispera di un otro aña mi ke probechá pa hasi un yamada na tur suidadano ku ta kompartí e teritorio aki ku yama Kòrsou. “Laga nos uza maske ta un parti di nos konosementu i kapasidat pa aportá na progreso i adelanto di Kòrsou!” Ta fresku den mi memoria ainda kon den un publikashon ku a sali den korant NOBO di dia djarason 11 di mei 2016 na página a bini padilanti e informe ku Banko Mundial aparentemente no sa mes ku Kòrsou ta eksistí, pasobra riba un lista ku ta sirkulá mundialmente nan a hasi menshon di tur isla i pais den Karibe, ku eksepshon di Kòrsou su nòmber. Loke mas ta hala atenshon ta e hecho ku aki no ta trata di kualke lista, sino un dokumento di peso di Banko Mundial ku lo ta interesante pa invershonistanan ku ke sa den ki ambiente i kalidat di trabou i bida nan por konta si nan lo a invertí den Kòrsou. Ku Kòrsou no ta keda menshoná riba un lista asina importante por lo pronto ta keda sikiera na kualke instansia di gobièrnu, esta sea Ofisina di Turismo, Departamentu di Ekonomia, Büró pa Asuntunan di Eksterior pa hala e instansia aki su atenshon, anto puntra i finalmente laga koregí e fayo aki. Segun e lista di World Bank, Aruba ta e pais mas riku den Karibe ku un entrada di $ 23,353 pa capita, despues ta sigui Bahamas ku un entrada di $ 22,217 i Trinidad & Tobago ku $ 21,323, komo tal ta menshoná e paisnan ku un nivel mas haltu den Karibe. Natural ami ta care masha kon nan ta klasifiká nos pais den mundu, pero importante pa ami ta tambe kon nos pais ta organisá realmente. Ami semper a boga pa desaroyo di nos poblashon saliendo for di un aserkamentu planifiká i sistemátiko, esta a base di bario, ku introdukshon di puntonan konkreto di orientashon, manera analfabetismo, empleo/ desempleo, higiena i limpiesa di medioambiente, salú, formashon musikal, riba tereno di arte, deporte, plantashon i krio di bestia etcetera. Pues pa ami no ta na nodi sinta ku mannan krusá i laga e situashonnan no deseá bini riba nos! Partidonan polítiko a primintí i awor gobièrnunan a formulá ku bario ta konsiderá importante, pero mester bira konkreto, pasobra promesa so i bon intenshon no ta sufisiente. Mas deterioro den e sirkunstansia di bida na Kòrsou no mester sosodé, kasonan di krímen den forma di atrako of likidashon mester konosé un paro, no por sigui laga nos prizonnan yena ku mas dropout. A primintí di ke duna gobernashon un kara mas sosial, anto awor ta momento pa kumpli! Kòrsou despues di hopi aña di chambukamentu di parti di tur e gobièrnunan ku a subi i baha, mester a yega na e konklushon ku no por sigui pèrmití pa gran mayoria di pueblo ta sigui bai patras, bibando den pobresa of sigur disponiendo di poko entrada. Mira e kantidat di suidadano ku últimamente a bira ta mete ku droga, ta purba pasa kuné, anto ta keda gara na aeropuerto. Natural no ta e intenshon pa kompará ku por ehèmpel e situashon di pais bisiña Venezuela, ni den mediooriente ku míles di fugitivo! Pero nos lo mester ke pone nos pais na ordu di manera ku kada ken tin un grado di bida aseptabel. Ku un aktitut egoista di wak kada biaha puramente pa bo so i eventualmente bo famia, kambionan nesesario na Kòrsou nunka lo bira realidat. Ohalá aña 2017 lo ta unu ku suidadanonan di e teritorio aki i prinsipalmente gobernantenan, konseheronan i otro dirigentenan importante ta mas habrí pa e sirkunstansia den nos barionan. E hecho ku demasiado hende ta biba den kasnan kibrá i of den sumamente mal estado, anto awor pa kolmo rondoná pa plasnan grandi di awa, lo mester ta prekupashon di nos tur pa kondusí na alsa e konsenshi i sentido di responsabilidat pa buska solushon.
Erwin Raphaëla
