Jagmentu riba Sirbidonan Públiko den Full Swing
Jagmentu riba Sirbidonan Públiko den Full Swing
Manera ya nos a avisá den nos komunikado di 31 mart último, e gobièrnu aktual ta hibando Kòrsou liña rekta pa otro medida bergonsoso di alto-supervision, manera Gabinete Schotte a risibí na sèptèmber 2012. Esaki pa motibu di nan maneho intransparente i deskabeyá ku sigur lo tin impakto desastroso riba nos finansa públiko i eventualmente bienestar sosial di nos hendenan. For di e momentu, e supuesto gobièrnu di pueblo a sinta, personanan ku no por pasa screening, manera Parlamentario Schotte, tabata sintá den Fòrti dunando instrukshon na Ministernan di Grupo 12. Mas aleu polítikonan di Grupo 12 mes ora a menasá direktornan di NV di gobièrnu i tambe amtenarnan si nò kumpli ku nan deseonan. Tambe a a pasa kada ministerio, NV i fundashon pa averiguá unda tin fondo pa finansiá proyektonan populista pa kumpra simpatia di votadó; manera nos a antisipá….
Tomo di desishon kontra regla
Informenan konsistente ta konfirmá ku Parlamentario, Komandante Schotte ketu bai ta partisipando den reunionnan di Konseho di Minister, por sierto violando di reglamentu di òrden, kòrdinando i intruyendo Gabinete Pisas. Ademas Konseho di Minister ta tumando ún desishon tras di otro, kontra regla, i hopi bia sin konsehonan rekerí manera di Ministerio di Finansa ku tin ku indiká e konsekuenshanan pa presupuesto di gobièrnu. Kisas esaki ta splika dikon Minster Presidente Pisas a anunsiá ku gobièrnu di Kòrsou ta (práktikamente) rumbo pa bankarota? Es mas, awor ku nos ta den porta di elekshon, un awaseru di desishon ta kai den reunionnan ekstra-òrdinario, sin manda agènda (i ‘stuknan’) delantá i hasta sin ku e desishonnan/reunionnan aki ta wòrdu registra manera mester ta. Kisas esaki ta hasí intenshonalmente pa evitá ku nos Gobernador ta risibí esakinan manera kustumber? Kiko tin pa skonde?
Intimidashon i jagmentu riba amtenar a intensivá
Último simannan a bira evidente ku si nò kumpli ku deseo di Grupo 12, òf si bo ta di koló politiko robes, òf pa bo mala suerte ta Hulandes, bo mester hala un banda. Intimidashon i jagmentu riba trahadó di gobièrnu ta den ‘full swing’, meskos ku nos a mira temporada di Gabinete Schotte (2010-202). Ta menasando amtenarnan i vários di nan ya a risibí nan ‘sentensia’. Hefenan di servisio … Secretaris Generaal (SG) i Sector Directornan (SD) di vàrios Ministerio a wòrdu kitá for di nan funshon òf a wòrdu menasá ku lo pone nan un banda. Esnan ku no por a suportá e preshon di Grupo 12 òf no ke wòrdu komprometé den desishon/akshonnan fo’i òrdu ta malu na kas. Jagmentu riba direktornan tambe a siguí; den NVnan di gobièrnu (manera CPA, KTK, Curinde) i tambe fundashonnan supsidiá pa gobièrnu (manera Fundashon Marshe). Aparentement lo trata di duna puesto i nombra simpatisantenan di Grupo 12 den gobièrnu i tambe ta primintiendo di drecha salario di un grupo grandi di amtenar pa kumpra voto usando plaka di pueblo. Opviamente e práktikanan indesente aki ta inhustu i kontra reglanan di bon gobernashon, pero tambe ta similar na símtomanan di un gobièrnu i diktatorial.
Mester wanta duru pa mantene desensia
Mi ta hasi un yamada na amtenarnan i funshonarionan den entidatnan di gobièrnu (Nvnan):
nò desesperá i no laga polítikonan di Grupo 12 intimidá ni dividí boso. Mi ke enkurashá sirbidonan publikó pa sostené otro i huntu wanta duru kontra e tipo di e práktikanan aki, pa mantené desensia den gobernashon. Organisá boso mes i entregá keho na Ombudsman òf partnernan sosial (sindikato i empresarionan); e último aki resientemente a pone nan mes disponibel pa registrá kasonan di intimashon i menasa kontra personanan ku ta traha pa gobièrnu. E organisashonnan aki klaro no ta ekipá (pa lei) pa tuma akshon kontra intimidashon di superior òf polítikonan, kontra mal gobernashon i/òf kuropshon, pero a lo menos por duna un respaldo na sirbidonan públiko i lo por tende un registro kompleto di tur loke Grupo 12 ta hasiendo kontra trahado.
Kòrsou mester di un entidat independiente pa kombatí korupshon
Nos ta proponé pa denter poko, bin un entidat independiente pa yuda desaroyá maneho i duna konseho pa salbuardia integridat den gobièrnu, pero tambe lo fungí komo puntu di registro pa kehonan kontra tur práktika kontra integridat i bon gobernashon (‘meldpunt integriteitschendingen’), inkluso kuropshon. E entidat aki tambe mester duna mihó respaldo na trahadonan di gobiernu ku ta wordu menasá òf ku nó ke partisipá den e tipo di fechorianan aki (‘klokkenluiders’). Ademas lo ta ekipá pa hasi analisis (‘risico-analyse’) i investigashon kontra kuropshon di tur forma (‘integriteitsonderzoeken’). Nor por sigui tolerá korupshon na niun nivel di gobièrnu mirando e impakto riba (kalidat i kosto di) servisio di gobièrnu, motivashon i moral bou sirbidonan públiko i mantenshon/kreashon di pobresa bou di nos hendenan. Pa e motibunan aki, esablesementu di e entidat aki mester bira prioridat di e siguente gobièrnu. Ta basta!
Eugene Rhuggenaath – Lider Polítiko
