“Sostené pa nos propio forsa, pero ku boluntat pa yuda otro”, un proposishon pa un Areglo Mutuo pa un Entidat Komun pa Reforma. / Titel: “Steunend op eigen kracht, doch met de wil elkander bij te staan”, een ontwerp van een Onderlinge Regeling voor een Gemeenschappelijk Hervormingsentiteit.

 

Willemstad, 23  ougùstùs 2020

 

“Sostené pa nos propio forsa, pero ku boluntat pa yuda otro”, un proposishon pa un Areglo Mutuo pa un Entidat Komun pa Reforma.

Partido Inovashon Nashonal (PIN) ta manda pa Gobièrnu di Kòrsou un proposishon di un Areglo Mutuo (Onderlinge Regeling) pa sali for di e impase eksistente entre Hulanda di un banda i Kòrsou, Aruba i San Martin di otro banda. E impase ta trata e kondishonnan pa e fiansanan ku e islanan mester pa atendé ku nan presupuesto den e tempu di krisis ku mundu ta pasando dor di dje. E proposishon ta distinguí entre e krisis di likídes, kousá pa Covid 19, e nesesidat di fondonan pa reforma i un fondo pa invershon ekonómiko.

E proposishon ku di parti di Hulanda ta riba mesa ta pa Kòrsou bai obligatoriamente (!) di akuerdo ku un Lei di Reino di “Konsenso” pa introdusí un asina yama “Rijkswet Caribische hervormingsentiteit Aruba, Curaçao en Sint Maarten”, esta Lei di Reino Entidat di Reforma Caribense Aruba, Kòrsou i San Martin” lokual ta un nòmber engañoso pa un entidat di gobernanshon Ulandes (Zelfstandig Bestuursorgaan), instituí konformé lei Ulandes i ku ta kai bou responsabilidat di e minister Ulandes di Asuntunan Interior i ku ta situá na Den Haag, komo parti di e kondishonnan di  Ulanda pa fia sèn. E proposishon ta pone areanan importante di gobernashon bou entidat Ulandes aki. No ta un sorpresa ku Konseho Konsultativo (Raad van Advies) di Kòrsou a konsehá gobièrnu di Kòrsou pa no bai di akuerdo ku e proposishon ya ku e ta pone diferente area importante legislativo i di gobernashon direktemente bou di gobernashon Ulandes. Si gobièrnu i parlamento bai di akuerdo ku e proposishon Ulandes, lo nifiká ku e suidadano di Kòrsou no tin derechi mas pa goberná su mes i ku de hecho e derechi demokrátiko pa skohé bo parlamento ta keda anulá. No ta posibel pa nos representantenan bai di akuerdo pa hiba nos bèk na e tempu ku ta un poder di afó ta goberná nos polítikamente i ekonómikamente.

Komo hende nos mester ta doño di nos mes desaroyo. E desaroyo aki mester inkluí entre otro e uso óptimal di nos posishon geográfiko, ku ta determinante pa partisipashon di Reino den nos hemisferio, ya ku Merka ta buska koleborashon den Karibe. Tambe nos posishon geográfiko stratégiko dilanti di e kosta di Venezuela, ku ta 22x biaha mas grandi ku Ulanda, tin kasi 30 mion habitante i ku ta riku na materia prima i petroleo, lokual ta brinda oportunidatnan ekonómiko grandi. Meskos e eksplotashon di nos inmensidat na awanan teritorial i zona ekonómiko ku tur su rikesa natural.  

E Areglo Mutuo manera formulá pa PIN, ta basá riba e prinsipionan ankrá den Statüt pa Reino Ulandes. Na promé luga e boluntat liber pa traha huntu; i e dos pilarnan: “Sostené pa propio forsa, pero ku boluntat pa yuda otro”, esta “steunend op eigen kracht, doch met de wil elkander bij te staan” E prinsipionan aki nos konosé tambe bou e terminologia “supsidiaridat” i “solidaridat”.  

Supsidiaridat ta nifiká repartishon di tarea entre e gobernashon mas “haltu” i esun mas serka di pueblo i ta garantiá ku Kòrsou ta goberná su mes i tambe pa evitá pa Gobièrnu di Reino usurpá poder. Ta trata di repartishon di outoridat entre dos poder.  

E prinsipio di solidaridat ta enserá ku e paisnan ta yuda otro den kaso di, por ehèmpel, un desaster manera Covid-19. E yudansa mester ta segun kada un su forsa.  Lógikamente ku e pais mas grandi tin mas posibilidat pa yuda, i por lo menos mester duna e fiansanan nesesario kontra kondishonan al kaso manera tasa di interes i periodo di paga bèk.  Esaki sin maluso di poder dor di purba hala e poder gobernamental di e pueblo p’e den un momentu di nesesidat. Artikelo 25 di Rijkswet Financieel toezicht a keda skibí eksplisitamente pa un situashon di desaster asina’ki. 

E proposishon ta papia pa sum es (wak e anekso).

Un prinsipio den Statüt ta ademas, ku e poder di e gobièrnu di Reino ta solamente e poder deskribí di forma limitativo i no tin mag di keda ekstendé unilateralmente. Ademas gobièrnu di Reino tambe ta mará na prinsipio di legalidat i mester tene su mes na lei.  

Konklushon: e proposishon di PIN ta kuadra ku tratadonan internashonal, Statüt i nos  Areglo di Estado. PIN ta respetá poder di Parlamento i di Gobièrnu.  E proposishon Ulandes, no ta respetá niun di e areglonan aki i ta usurpá nos derechi pa determiná nos mes future, esta nos outonomia. E ta hiba nos bèk na e era kolonial di promé ku 1954 kaminda ta for di Den Haag tabata goberná nos.

 

 


 

 

Titel: “Steunend op eigen kracht, doch met de wil elkander bij te staan”, een ontwerp van een Onderlinge Regeling voor een Gemeenschappelijk Hervormingsentiteit.

Partido Inovashon Nashonal (PIN) stuurt de regering van Curaçao een voorstel voor een Onderlinge Regeling inhoudende een oplossing om uit de impasse te geraken, met betrekking tot te verschaffen geldleningen door Nederland aan Curaçao, Aruba en Sint Maarten. PIN heeft dit concept van een onderlinge regeling geformuleerd, als voorstel om te komen tot samenwerking tussen de landen ter oplossing van de onmiddellijke Covid19 gerelateerde liquiditeitscrisis van de laatstgenoemde drie landen en ten behoeve van  structurele hervormingen en een economisch investeringsfonds.

Het huidig voorstel van de regering van Nederland aan de regering van Curaçao houdt de voorwaarde in,  om verplicht akkoord te gaan met een “consensus” rijkswet onder  de misleidende benaming “Rijkswet Caribische hervormingsentiteit Aruba, Curaçao en Sint Maarten”  in ruil voor de door Nederland te verschaffen leningen. De Nederlands voorwaarde beoogt een Zelfstandig Bestuursorgaan (ZBO) naar Nederlands recht in te stellen, welke onder verantwoordelijkheid van de Nederlandse Minister van Binnenlandse zaken functioneert en te Den Haag gevestigd is. Deze Nederlandse voorwaarde geldt voor het verschaffen van crisisleningen, welke nodig zijn ten gevolge van de Covid 19- pandemie. Het voorstel, plaatst het bestuur van Curaçao op belangrijke wetgeving- en beleidsterreinen onder direct Nederlands bestuur. Geen wonder dat de Raad van Advies van Curaçao de regering heeft geadviseerd om niet akkoord te gaan met de voorgestelde rijkswet. Immers, akkoord gaan met het voorstel zou betekenen dat het recht van de burger om zichzelf te besturen en ook het democratisch recht om zijn volksvertegenwoordigers te mogen kiezen te niet worden gedaan. 

Het is niet mogelijk akkoord te gaan met het teruggaan naar de tijd van politiek en economisch beheer van buitenaf over ons gebied. Wij moeten als mens meester zijn van onze eigen ontwikkeling. Die ontwikkeling zal mede moeten omvatten, het maximaal benutten van onze geografische ligging, die de politieke participatie van het Koninkrijk op het westelijk halfrond en de directe relaties met Verenigde Staten legitimeert. Ook de strategische ligging ten opzichte van het enorme Venezuela, bijna 22 x de oppervlakte van Nederland, met bijna 30 miljoen inwoners, rijk aan grondstoffen en olie, kan in de toekomst grote economische kansen bieden, alsmede de exploitatie van ons zeer omvangrijk zeegebied van Curaçao met diens natuurlijke rijkdom. 

De onderlinge regeling zoals door PIN geformuleerd gaat uit de van de beginselen van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden. Allereerst, de vrije wil tot samenwerking en ten tweede de pijlers: steunend op eigen kracht, doch met de wil elkander bij te staan. Deze beginselen kennen we als de begrippen “subsidiariteit” en “solidariteit”. Het subsidiariteitsbeginsel is een taakverdeling tussen ‘hogere’ en ‘lagere’ openbare overheden en heeft als doel de zelfstandigheid te garanderen van in dit geval Curaçao als plaatselijke overheid ten opzichte van het Koninkrijk (lees: Nederland) en om machtsusurpatie te voorkomen. Het gaat dus om een verdeling van bevoegdheden tussen verschillende machtsniveaus. Het solidariteitsbeginsel als pijler, is er om te verzekeren dat bij rampen als de Covid 19 of orkanen, de afzonderlijke landen, in overleg en samenwerking met het getroffen land, elkaar bijstand verlenen. Die bijstand moet naar rato geleverd worden. Dat betekent dat van Nederland met 17 miljoen inwoners, met een enorme welvaart, op zijn minst verwacht mag worden dat de benodigde leningen om de liquiditeitscrisis te bezweren, en de leningen voor noodzakelijke hervormingen, tegen de zakelijke voorwaarden worden verleend en dat niet van de gelegenheid gebruik wordt gemaakt om politiek en bestuurlijke macht naar zich toe te trekken. Artikel 25 Rijkswet Financieel toezicht is uitdrukkelijk voor een situatie als de huidige geschreven. Zakelijke voorwaarden bij leningen omvat onder andere, de rente, bestemming, aflossingstermijn van de lening en sancties bij niet of niet tijdige aflossing. Het ontwerp voor de Onderlinge regeling is hierbij toegevoegd en spreekt voor zich.

Een van de principes van het Statuut is voorts dat de bevoegdheden van het Koninkrijk limitatief zijn opgesomd en niet tegen de wil van de landen mag worden uitgebreid, terwijl het legaliteitsbeginsel, dat de overheid zich aan de wet houdt bij de uitvoering van haar taken ook voor de Koninkrijksregering geldt. Het Nederlands voorstel is met al deze beginselen in strijd.

Concluderend: Het voorstel van PIN respecteert de internationale verdragen, het Statuut en onze Staatsregeling. Er wordt niet getornd aan de bevoegdheden van het parlement of de regering. Het Nederlands voorstel daarentegen, trekt het zelfstandige bestuur van Curaçao naar zich toe en brengt ons terug naar de koloniale tijd,  naar de situatie voor 1954. Zolang er in het Koninkrijk geen onafhankelijke geschillen beslechter komt terzake van geschillen tussen de landen en het Koninkrijk, zal het Koninkrijk (lees: Nederland) pogingen kunnen blijven doen tot het grijpen naar de macht. 

 

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

error: Content is protected !!
%d bloggers like this: