Dia Mundial Kontra Kanser 2022
Dia Mundial Kontra Kanser 2022
Willemstad – Awe Dia Mundial Kontra di Kanser, Ministerio di GMN ke para ketu na prevenshon di kanser. No tur tipo di kanser por prevení, pero nos sa ku tin hopi tipo di kanser ku si nos por prevení dor di skohe un estilo di bida salú. Segun WHO un tersera (1/3) di tur kanser por prevení dor un dieta saludabel, manteniendo un peso sano i hasiendo ehersisio físiko. Esaki ta motibu sufisiente pa sigui boga pa mas prevenshon den tur sentido di palabra.
Tabako
Konsumo di tabako ta e kousa di kanser ku mas por prevení. Stòp di huma ta un di mihó manera pa baha bo chèns di haña kanser. A keda probá ku tabako ta kousa mas ku 15 tipo di kanser, entre otro: kanser di boka, di pulmon, di igra, di stoma, di tripa, di ovario i leukemia (kanser di sanger). Stòp di huma na kualke edat ta oumentá bo añanan bida i ta mehorá bo kalidat di bida. Nunka no ta muchu lat pa bo stòp!
Alkohòl
Alkohòl ta direktamente relashoná ku subida di chèns riba diferente tipo di kanser. Si bo redusí i limitá e kantidat di alkohòl ku bo ta bebe, bo por redusí e chèns di haña kanser di boka, di korokoro, di igra, di tripa i pechu.
Aktividat físiko
Mantené un peso saludabel i inkorporá aktividat físiko den rutina diario por yuda redusí e rísiko serka 10 tipo di kanser. Tripa, pechu, matris, ovario boka di matris, pánkreas, nir, igra i prostat.
Bakunashon
Ta kalkulá ku infekshon króniko (kousá dor di vírùs) ta kousa mas òf ménos 16% di tur kanser na mundu. Algun tipo di kanser mas frekuente relashoná ku esaki ta kanser di igra i kanser via HPV (Human Papilloma Virus). Aktualmente tin bakuna sigur i efektivo pa nan.
Ki nos por hasi na nivel personal?
Ban responsabilisá nos mes pa nos salú. Bai bakuná i rekordá hende rondó di bo pa bai bakuná. Hiba un estilo di bida saludabel i aktivo i evitá alkohòl, tabako i eksponementu dimas na solo. Bon nutrishon: plant based- mas mihó. Pa entrevistanan interesante ku profeshonalnan di e materia aki, bishita Facebook di Ministerio di GMN: Ministry of Health Curacao.
Ban skohe pa salú!
