KIKO TA PASANDO

E uniko kaminda ku bo ta haña tur informashon kompletamente gratis. Klik anto lesa. Manda tur loke bo ke pa wordu publika i invitashon pa kubri rueda di prensa na e Email: kikotapasando@outlook.com

NOTISIA

Disertashon i preguntanan dirigí na Minister di Finansa den kuadro di tratamentu di Presupuesto 2024.

Disertashon i preguntanan dirigí na Minister di Finansa den kuadro di tratamentu di Presupuesto 2024.

Sra Presidente, tin momentu ora mi tende mi koleganan papia den e sala aki i alabá por ehèmpel maneho finansiero “financieel beheer’ di e gabinete aki, mi ta puntra mi mes si ta mesun presupuesto i konsehonan ku ami nan a lesa. Ta bon pa bisa kos bon ora ta nesesario, pero mester ta sinsero i kritiko komo parlamento si. Nos tarea ta kontrolá gobièrnu, no simplemente alabá.

Laga mi kuminsá lesa kiko nos propio Raad van Advies ta bisa tokante maneho finansiero di e gabinete: “Een risico waar de Begroting 2024 mee kampt is het gebrek aan inzicht in nakomende facturen. Een gevolg hiervan is dat tegen het einde van het jaar ineens grote te betalen bedragen boven water komen”.

“Segun Ministerio di Finansa e fakturanan ku a drenta lat riba aña 2002, tabata alrededor di 90 mion, di kua 30 mion tabata premirá. Komo konsekuensia di e situashon aki, ta posibel ku surplus finansiero presupuestá, direpente por bira défisit finansiero. Esaki no ta e meta di e siklo di presupuesto”[1].

Pa loke ta e abilidat pa kobra sèn èkstra riba kaya ku niun gabinete anterior no a kobra.

Sra Presidente, direpente mi ta kòrda e kwijtschelding di mas ku 800 mion florin di plaka di Pueblo via di un “Post” riba Facebook di Minister. Mi ke referí na e sentensianan di Korte di 6 di ougùstùs 2023, kaminda korte ta konfirmá ku Minister a duna de facto kwijtschelding sin niun kondishon, kontra tur regla di Ontvanger na debedónan di Belasting i esaki ta totalisá mas ku 800 mion florin.

Sra Presidente, si Minister no a regalá e sèn ei, awe nos tin 2/3 parti di e fondonan nesesario pa sòru pa tur penshonado di Ennia kobra full nan penshon, sin tin ku fia sèn di Hulanda, ni paga miónes den e próksimo 25 añanan!

Pregunta: Gobièrnu tin sèn òf e no tin sèn? Segun MinFin Gobièrnu tin sèn pa parti. Ora ámtenarnan kobra loke nan tin derechi ariba paso den pasado tabata transparente ku no tin sèn, MinPres ta bisa ku situashon finansiero ta preokupante i ku ámtenar lo kobra solamente “si tin sèn”. Pero papiando di prioridat, ta saka 8 mion pa Campo Alegre si!

Pues ta den e situashon aki, kaminda Gobièrnu ta kobra èkstra OB i ta hasi komo si fuera “kos ta bon”, nos tin ku wak e presupuesto. Pa loke ta trata e kontenido di sifranan, mi tin e siguiente preguntanan:

1.Gobièrnu por splika dikon e Presupuesto 2024 den konsepto no ta kumpli ku e normanan di Lei di Supervishon Finansiero?

2.Gobièrnu por presentá e Nota di Kambio riba Presupuesto 2024 den konsepto?

  1. Dikon Gobièrnu no a traha provishonnan den Presupuesto 2024 pa e défisitnan den añanan 2021 i 2022?
  2. Gobièrnu por splika dikon e entradanan presupuestá na Impuesto pa aña 2024 no ta aktualisá konforme e sifranan mas resien realisá?
  3. Gobièrnu por splika dikon 40 mion florin ta presupuestá na ingreso pa aña 2024 den kuadro di e “fee” pa lisensianan di gaming siendo e Lei nobo pa Online Gaming no ta na vigor ainda i ta for di 2023 a presupuestá un entrada di 20 mion sin e lei a yega parlamento te awe? Asina ta pinta un situashon finansiero positivo, siendo e realidat ta otro.
  4. Gobièrnu por supstansia dikon e dotashonan nan e fondo sosial ta subi ekstremadamente di 21 mion florin den aña 2024 te ku 125 mion den aña 2027? E palabrashonnan den kuadro di e pakete di reforma di Pais no ta netamente pa baha i eliminá e dotashonan na e fondo sosial dor di Gobièrnu? Kon por splika ku esaki no ta sosodiendo?
  5. Gobièrnu por supstansia e subida di gastunan na supsidio i transferensianan di 16 mion florin presupuestá pa aña 2024? Por duna parlamento un bista di tur e instansianan, servisionan, institutonan, órganonan i departamentonan ku lo risibí supsidio i transferensia èkstra den aña 2024?
  6. Gobièrnu por supstansia e subida di gastunan na produktonan i servisionan di 40 mion florin presupuestá pa aña 2024? Por duna Parlamento un bista detayá di tur e produkto i servisionan ku ta ser paga den aña 2024 (consultant, abogado, accountant, etc.).
  7. Gobièrnu por supstansia e subida di gastunan na personal di 30 mion florin presupuestá pa aña 2024? E gastunan na pago di loontrede i lumpsum pa añanan 2019 i 2020 den aña 2024 (36 mion) tambe te presupuestá den e suma aki kaba?
  8. Gobièrnu a presupuestá pa aña 2024 e gastunan ku tin ku paga na interes (46 mion pa aña a base di un interes di 5,4%) pa e refinansiamentu di e fiansa risibí durante e pandemia di Covid? Tin fondo pa paga bèk “aflossing” tambe presupuestá?
  9. Gobièrnu lo pone riba Presupuesto 2024 i riba e presupuesto di mas aña un montante di 30 mion florin durante mínimo 25 aña komo solushon ku Gobièrnu a proponé pa e problemátika di ENNIA?
  10. Gobièrnu por duna un splikashon dikon e montante di 911 mion florin na fiansa risibí durante e pandemia di Covid no ta pone riba Kapitaaldienst pa aña 2024 I pa e añanan benidero?
  11. Gobièrnu lo pone riba Presupuesto 2024 un provishon na rason di 25 mion florin pa parti di e fiansa ku CMC no ta pagando bek desde yüni 2020, manera CFT ta konsehá?

 

  1. Gobièrnu por supstansia e montante di 133 mion florin na invershon den aña 2024 i pa tur e demas añanan binidero (156 mion) 2025, (140 mion) 2026 I (117 mion) 2027?

 

Quincy Girigorie, Frakshon di PAR

[1] Pagina 3 bou di c Konseho di Raad van Advies 12/9/2023

 

639114718427035"
639114718427035"