KIKO TA PASANDO

E uniko kaminda ku bo ta haña tur informashon kompletamente gratis. Klik anto lesa. Manda tur loke bo ke pa wordu publika i invitashon pa kubri rueda di prensa na e Email: kikotapasando@outlook.com

GOBIERNU

DISKURSO DI PASKU 2023 DI GOBERNADOR DI KÒRSOU

MINISTERIO KONSERNÍ ASUNTUNAN GENERAL I PROMÉ MINISTER

 

DISKURSO DI PASKU 2023 DI GOBERNADOR DI KÒRSOU

PUBLIKÁ RIBA 25 DESÈMBER 2023

Na un distansia kòrtiku di e palasio akí…, na Punda i Otrobanda, siudat monumento, tin katedral di Pietermaai, e moské ‘al Khalífa Omar’ …, e snoa te ainda na uso sin interupshon riba kontinente merikano: Mikvé Israel-Emmanuel, (znoa), i e misanan katóliko Santa Ana i Santa Famia. Anto eseinan ta djis un parti chikitu di tur e kasnan di orashon na nos isla.

de Gouverneur van Curaçao, Hare Excellentie Luicille George-Wout

Aki na nos tera, nos por gosa ku smak di un sòpi di banana…, di un samosa (snèk indio), loempia òf un botram di pan brùin ku ‘oude kaas’ hulandes. Na Kòrsou nos ta selebrá Hanuká, Divali, i Eid al-Fitr (= it al-fitr)(fiesta religioso di mòslemnan) i awe tambe Pasku di Nasementu; tur e fiestanan akí, kada komunidat ta selebrá na su propio manera i segun su propio tradishon. Ta dianan di fiesta ku nòmber diferente pero ku un mensahe universal; ta fiesta di lus, speransa i pas.

Na nos isla tin inkontabel komunidat ta biba na pas ku otro, nos ta respetá tur kas di orashon, anto nos por tin diferensia di opinion…, sin ku niun sorto di kastigu ta kai pa esei. Ta asuntunan importante ku hopi otro pais por tuma ehèmpel serka nos. Mi ta eksperensiá esaki komo un rikesa enorme, algu pa nos ta orguyoso di dje. Loke pa nos ta algu natural, di mes, esei pa hopi hende na hopi lugá na mundu, e dianan akí no ta asina niun ora so.

Nos por a mira e echo akí klaramente demostrá poko dia ei riba dia di pais Kòrsou, 10 di òktober, ora diferente lider spiritual fraternalmente banda di otro a kompartí nan horor i preokupashon debí na e konflikto Israelí-Palestino ku na e momento ei resientemente a eskalá seriamente.

Lamentablemente, e konflikto ei i tur e otro gueranan horibel i sin sentido ku ta bringa rònt mundu no ta yega na solushon fásilmente. Pero nos no ta impotente. Nos por mustra nos kombibensia i nos sintimentu di solidaridat na e famianan afektá pa violensia. Asina tantu hende gueranan ta afektá, kousa nan sufrimentu indeskriptibel … Ta bon pa mundu sa ku na Kòrsou tambe nos ta kòrda ku kompashon tur esnan afektá i nos ta kompadesé i resa pa nan. Mi esposo Herman i ami tambe ta hasi esaki di henter nos kurason.

Historia di Kòrsou tambe a konosé su periodonan skur. Nos Rei, Willem Alexander, a ekspres’é asertadamente den su karta tokante rehabilitashon di Tula, di parti di gobièrnu hulandes; ‘Rehabilitashon di Tula ta nifiká rehabilitashon di un gran hòmber ku a nenga di dobla i a nenga di keda ketu. Su stèm ta sigui zona pa kòrda nos ku finalmente libertat tin e último palabra, pues ta libertat ta vense semper.’ Mi no ta duda ku futuro lo proba ku libertat i pas efektivamente lo tin e último palabra.

Biba huntu na pas aki na nos isla ta un sirkunstansia pa nos tesorá i keda protehá, pero te ainda nos tambe konosé nos propio retonan.

Den mi trabou di sirbi boso tur, mi ta sigui e siguiente kompas: kon nos lo ke pasa nos Komunidat di Kòrsou pa e siguiente generashonnan. Na ki sorto di isla e siguiente generashonnan ta bai krese?

Nos lo ke un isla kaminda nos ta kuida otro, i prinsipalmente esnan ku tin nesesidat di un poko mas atenshon? … Sea ta trata di hóbennan ku ta risibí edukashon den un edifisio eskolar na mal estado, sea ta personanan ku nesesidat médiko, refugiadonan ku ta konta ku un trato humano òf ta henter un generashon ku a yuda konstruí nos pais i ku awor ta biba den un gran insertidumbre durante masha tempu, kisas demasiado tempu, pasobra e penshun ku nan a traha spar p’e ta na diskushon?

Nos lo ke un isla kaminda nos ta biba huntu, kome i fiesta so, òf nos ke un isla kaminda nos ke mira kon ta ku nos bisiña i manera e lidernan spiritual a mustra kaba, nos ta para banda di otro pa duna sosten na ora di mesté? Un isla kaminda no tin kuenta di “nos” frente “nan”. No entre e poblashon pero tampoko entre e paisnan di Reino di kua nos ta forma parti.

Manera entretantu boso a kustumbrá di mi, mi ta gusta sera mi mensahe di Pasku ku un mensahe personal.

Mi kerido yunan di Kòrsou,

E último dies añanan nos a pasa huntu den hopi kos. Nos a fronta vários krísis i manera nos tabata por, nos a lucha lanta atrobe – tin bia ku éksito, otro bia nò. Laga mi splika. Durante tur e añanan, semper a yama mi atenshon ku den nos pais ta eksistí un konekshon profundo entre hende ku hende.

P’esei totalmente den espíritu di fiesta di Pasku, mi tin speransa. Speransa pasobra 10 aña di sirbi komo boso Gobernador mi a mira desaroyo riba diferente tereno;  den nos bida riku komunitario, den asosiashonnan kreativo i den trabou boluntario dinámiko. I sí, e desaroyo ei ta kana un pia un pia i sigur no ku e velosidat ku lo mi a gusta mira.  Sin embargo, atversidat tambe por sirbi nos di inspirashon. Inspirashon pa hasi e kosnan di un otro forma o di ahustá e tono. Mal edukashon, tantu di palabra komo di echo, no ta afektá solamente toleransia i solidaridat, sino e por provoká tambe distansiamentu i, den kaso pió, eksklushon. Nos historia ta duna nos un mensahe di konfiansa. E ta siña nos ku nos por pasa den e krísis mas fuerte ku tin i sali vensedor, basta nos lucha huntu.

Mi ta konvensí ku huntu nos por logra tantu mas, si nos konsentrá nos diversidat i sigui uni forsa. Esei ta e as den nos bará di karta ku ta permití nos fronta e retonan ku nos ta enfrentá: kambio klimátiko, resepshon di inmigrantenan, enbehesimentu di nos poblashon i e falta di konfiansa den nos institushonnan i den nos demokrasia.

Tur hende ku tin responsabilidat polítiko òf atministrativo tin e gran tarea di ofresé hende stabilidat i speransa.  Di atministrashon públiko boso por ferwagt ku meskos ku nan a lucha pa nos pas i seguridat, asina tambe nan lo garantisá boso pas i seguridat. Ami lo ta na boso lado; komo hefe di boso gobièrnu i komo guardian di e pakto di Reino.

Herman ku mi ta deseá bo – unda ku bo por ta i kualke sea bo sirkunstansia personal –, un Pasku felis i bendishoná.

 

GERELATEERDE MINISTERIES ALGEMENE ZAKEN EN MINISTER PRESIDENT

 

KERSTTOESPRAAK GOUVERNEUR CURAÇAO 2023

GEPLAATST OP 25 12 2023

Op kleine afstand van dit Gouverneurspaleis, in het monumentale Punda en Otrabanda , staan de kathedraal van Pietermaai, de Kalifar Omar moskee, de oudste nog in gebruik zijnde synagoge op het Amerikaanse continent; de MikvIsraël-Emanuel snoa en de katholieke kerken Santa Famia en Santa Ana. En dat is slechts een klein deel van de gebedshuizen die ons eiland rijk is.

de Gouverneur van Curaçao, Hare Excellentie Luicille George-Wout

We kunnen hier met evenveel gemak en smaak van een bananensoep, samosa, loempia  of bruine boterham met oude kaas genieten. Op Curaçao worden Chanoeka, Divali, het Suikerfeest en vandaag ook het Kerstfeest, allen op hun eigen wijze en volgens de eigen tradities, gevierd. Feestdagen met verschillende namen maar de boodschap is universeel; het zijn feesten van licht, hoop en vrede.

Op ons eiland leven talloze gemeenschapen vreedzaam samen, gebedshuizen worden gerespecteerd en we kunnen van mening verschillen zonder dat dit wordt afgestraft. Belangrijke zaken waar veel andere landen een voorbeeld aan mogen nemen. Ik ervaar dat als een grote rijkdom, iets waar we trots op mogen zijn. Wat voor ons zo vanzelfsprekend is, is dat voor heel veel mensen op veel plekken in de wereld, deze dagen, helemaal niet.

Dat werd ook duidelijk op dia di pais Korsou, 10 oktober jongsleden, verschillende geestelijke leiders stonden gebroederlijk naast elkaar om hun afgrijzen en zorgen te delen over de -toen nog recente- ernstige escalatie van het Israëlisch-Palestijns conflict.

Helaas laten dat conflict en alle andere gruwelijke, zinloze oorlogen die wereldwijd uitgevochten worden, zich niet makkelijk oplossen. Maar we staan niet machteloos. We kunnen ons medeleven en onze gevoelens van verbondenheid overbrengen aan de families die getroffen zijn door de gewelddadigheden. Aan zovelen is en wordt een onbeschrijfelijk leed aangedaan. Weet dat er ook op Curaçao aan jullie wordt gedacht, met jullie wordt meegeleefd en dat er voor jullie wordt gebeden. Ook mijn echtgenoot Herman en ik doen dat met ons hele hart.

De Curaçaose geschiedenis heeft ook zijn donkere periodes gekend. Onze Koning, Willem Alexander schreef het treffend aan u allen in zijn brief over de rehabilitatie van Tula door de Nederlandse regering; “De rehabilitatie van Tula betekent eerherstel van een groot man die weigerde te buigen en te zwijgen. Zijn stem klinkt door en herinnert ons eraan dat vrijheid uiteindelijk het laatste woord heeft.” Ik twijfel er niet aan dat de toekomst zal uitwijzen dat vrijheid en vrede inderdaad het laatste woord krijgen.

Vreedzaam samenleven op ons eiland is iets om te koesteren en te blijven beschermen, maar ook wij kennen nu nog onze uitdagingen.

Bij het dienen van u allen, houd ik vooral het volgende kompas aan: hoe willen we onze Curaçaose samenleving doorgeven aan de volgende generaties. Op wat voor eiland groeien de volgende generaties op?

Is dat een eiland waar we omkijken naar elkaar, en vooral naar hen die net wat extra zorg nodig hebben? Of dat nu jongeren zijn die onderwijs krijgen in een gebrekkig schoolgebouw, mensen in medische nood, vluchtelingen die rekenen op een menswaardige behandeling of een hele generatie die ons land heeft helpen opbouwen en nu al lang, misschien wel te lang, in grote onzekerheid leeft omdat de door hen opgebouwde pensioenen ter discussie staan.

Willen we een eiland zijn waar we uitsluitend met elkaar samen wonen, eten en feesten of willen we een eiland zijn waar we naar elkaar omkijken en zoals de geestelijke leiders al lieten zien, zij aan zij staan als het er op aankomt. Een eiland waar er geen sprake is van een “wij” tegenover “zij”. Niet onder de bevolking maar ook niet onder de landen van het Koninkrijk waar we deel van uitmaken.

Zoals u inmiddels van mij gewend ben sluit ik mijn kersboodschap graag af met een persoonlijke boodschap.

Lieve Curaçaoënaars,

We hebben de afgelopen tien jaar samen veel meegemaakt. We hebben crisissen getrotseerd naar ons beste vermogen- soms met gewenst resultaat en soms ook niet, laat ik daar duidelijk over zijn. Gedurende al die jaren viel me steeds op dat er in ons land een diepe verbondenheid bestaat.

Geheel in de geest van het Kerstfeest, ben ik daarom hoopvol gestemd. Hoopvol omdat ik na 10 jaar Gouverneurschap ontwikkeling op veel verschillende gebieden zie; met ons rijke gemeenschapsleven, creatieve verenigingen en een dynamisch vrijwilligerswerk. En ja, die ontwikkeling gaat met horten en stoten en zeker niet met de voortvarendheid die ik graag zou zien. Echter, tegenslag kan ook als inspiratie dienen. Inspiratie om zaken anders aan te pakken of de toon aan te passen. Grofheid, zowel in woord als in daad, tast niet alleen verdraagzaamheid en verbondenheid aan maar kan ook zorgen voor afstand en in het ergste geval voor uitsluiting. Onze geschiedenis geeft ons een boodschap van vertrouwen mee. Ze leert ons dat we in staat zijn de zwaarste crisissen te doorstaan, op voorwaarde dat we dat samen doen.

Ik ben ervan overtuigd dat we samen zoveel meer kunnen bereiken als we inzetten op onze verscheidenheid en onze krachten blijven bundelen. Dát is de troef waarmee we de uitdagingen waar we voor staan het hoofd kunnen bieden: klimaatverandering, opvang van migranten, vergrijzing en het gebrek aan vertrouwen in onze instellingen en in onze democratie.

Er ligt een grote opdracht voor iedereen die politieke of bestuurlijke verantwoordelijkheid draagt om mensen houvast en hoop te bieden. Van het openbaar bestuur mag u verwachten dat zij, net zoals voor onze vrede en veiligheid waar zo voor gestreden is, ook over uw bestaanszekerheid waken. U vindt hier mij aan uw zijde; als hoofd van uw regering en als hoeder van het verbond van het Koninkrijk.

Herman en ik wensen u- waar u zich ook bevindt en hoe uw persoonlijke omstandigheden ook zijn- een zalig en gezegend Kerstfeest.

639114718427035"
639114718427035"