‘Kòntròl konstitushonal dor di Korte tei pa protehá pueblo.’

WILLEMSTAD, CURAÇAO – Despues di e konseho di Abogado General na Hoge Raad den kua e ta indiká ku e desishon di nos Korte Komun di Hustisia relashoná ku matrimonio ta korekto, algun polítiko a lansa e pregunta ku si na Kòrsou ta hues òf si ta polítikonan ta disidí. Apesar ku e kaso ta ‘sub judice’ (bou di tratamentu) i no ta konosí ainda kiko lo ta e desishon final di Hoge Raad, tòg pueblo di Kòrsou meresé risibi informashon korekto riba e tareanan di hues i Parlamento den nos komunidat.
Derecho di Estado na Kòrsou konosé separashon di poder (trias politica). Parlamento huntu ku Gobièrnu ta traha lei. Nos tur sa ku Gobièrnu ta ehekutá e leinan. Korte tin e último palabra ora konstatá infrakshon di lei. Den nos Areglo di Estado, Korte tin loke nan ta yama un “constitutionele toetsing”. Esei kiermen ku si nos leinan ta kontra porehèmpel libertat di ekspreshon, libertat di keriensia, prohibishon di diskriminashon, òf kualke otro derecho humano fundamental, según artikulo 101 di Staatsregeling, nos Korte ta obligá na aktuá.
Na Kòrsou hues por ‘toets’ un lei na derechonan humano fundamental. Si e lei ta enpugne ku e derechonan humano fundamental of sierto tratado internashonal, e por distruí e lei ei. Tambe hues por duna gobièrnu instrukshon pa kambia e lei.
Otro for di loke algun eroneamente ta kere, na Kòrsou hues mes por anulá un lei of hues por duna gobièrnu instrukshon pa adapta e lei. Esaki ta garantisá ku porehèmpel si nos Parlamento den su totalidat disidí di re-entrodusí sklabitut, ni maske si tur 21 parlamentario vota pro, hues mes tin autoridat pa distruí e lei ei.
Pa loke ta trata e derecho pa interpretá lei òf e ‘rechtsvormende taak’ di hues, esei no ta nada nobo i ta wòrdu apliká for di Lindenbaum/Cohen-arrest na aña 1919.
P’esei e falta di konosementu riba e puntonan aki dor di algun polítikonan ta alarmente, pasombra pueblo ta eksiguí ku esnan ku kier representá pueblo alomenós ta informá.
Mas aleu ta sumamente relevante artikulo 44 di Statuut van het Koninkrijk. Según Statüt kambionan den nos Areglo di Estado ku tin de haber ku derechonan humano klásiko: “wordt overgelegd aan de regering van het Koninkrijk. Zij treedt niet in werking dan nadat de regering van het Koninkrijk haar instemming hiermede heeft betuigd”. Ku e artikulo akí e vishonario progresivo, herué nashonal i tata di Statüt, dr. mr. Moises Frumencio da Costa Gomez a krea un protekshon pa pueblo di Kòrsou pa evitá ku derechonan humano fundamental por wòrdu kambia sin autorisashon di Gobièrnu di Reino.
E hende muhé, nos grandinan, minoria i henter pueblo di Kòrsou tin e garantia ku nan derechonan humano manera libertat di ekspreshon, libertat di religión òf prohibishon di diskriminashon no por kambia sin pèrmit di Gobièrnu di Reino. Ningun koriente di polítiko fundamentalista pasahero lokal no por kambia esakinan.
P’esei komo Parlamentario ku ta boga pa sigui fortifiká e derechinan humano akí nos lo sigui kere pa Kòrsou introdusí un korte konstitushonal manera na Sint Maarten. Ta asina nos lo sigui protehá pueblo kontra tur forma di diskriminashon, i mal informashon. Ta na nos pa sigui ku kurashi, traha pa desaroyo i oportunidat pa tur hende den nos pais.
Señor Gwendell Mercelina, Jr.
+5999-5130101
gwendell.mercelina@parlamento.cw
Miembro di Parlamento (Parlamentario)
Frakshon di Partido Nashonal di Pueblo (PNP)


