DISKURSO DI GOBERNADOR DI KÒRSOU S.E. LUCILLE GEORGE-WOUT NA DIA DI REI 2024 / TOESPRAAK H.E. LUCILLE GEORGE-WOUT TER GELEGENHEID VAN KONINGSDAG 2024
MINISTERIO KONSERNÍ ASUNTUNAN GENERAL I PROMÉ MINISTER
DISKURSO DI GOBERNADOR DI KÒRSOU S.E. LUCILLE GEORGE-WOUT NA DIA DI REI 2024
PUBLIKÁ RIBA 28 APREL 2024
Ekselensianan, dama- i kabayeronan,
Bon nochi, i bon biní na e resepshon akí na honor di aña di nos Rei Willem-Alexander. Manera ta konosí, mañan ta aña di nos Rei i nos ta selebrá su aña fo’i djawe!
Un bon biní spesial na e nuebe personanan ku a risibí kondekorashon serka mi awe mainta na nòmber di Rei :
Señor Richard Doest, Señor Norval Faneyte, Señor Cedric Bronswinkel, Señora Estel Perez Specht, Señora Persevera Ansano, Señor Rutzen Lucas, Señor Vernon Toré, Señora Lucille de Windt i Señora Tania Kross.
E kondekorashonnan tabata den órden di Oranje Nassau komo Miembro, komo Kabayero i asta un kaso komo Ofisial den Órden di Oranje Nassau. Nan a risibí e kondekorashonan akí pa nan servisio boluntario na komunidat!
Por rekonosé nan na e medaya grandi ku nan ta lusi awe nochi i por felisitá nan si topa nan na e enkuentro di awe akí na palasio. Nan tur meresé nan rekonosementu. Pabien atrobe!
Nos dekoradonan ta simbolisá, na moda di papia, e konteksto di Reino den kua nos ta biba; nan ta kargadó tambe di e relashon úniko establesé den e Statuut di 1954, di kua nos lo selebrá su di 70 aniversario dia 15 di desèmber próksimo. Den mi diskurso di Aña Nobo m’a referí kaba na e aniversario ei.
Pero mi ta haña ta importante bolbe reflekshoná riba e echo 70 aña i invitá pa selebrá. Pasobra ta un echo spesial, konsiderando e historia trubel di Reino, agitá pa historia di sklabitut, i pa e periodo kolonial ku a dura muchu tempu despues. Komo resultado, kisas no tabata mesora evidente, ku nos lo a keda konektá komo pais i komunidat. Sin embargo, esei a sigui ta e kaso.
Hulanda i Antia Hulandes – e tempu ei, huntu ku Sürnam – a deklará den e preámbulo na 1954, ora a redaktá Statuut, ku nan ta aseptá di nan propio boluntat un órden hurídiko nobo den Reino, ku nan ta promové nan propio interesnan di forma autónomó riba un base di igualdat, kuida e interesnan komun i presta asistensia mutuo. Di echo, esaki a bolbe keda konfirmá na 2010, ora Kòrsou a optené su estado di pais autónomó den Reino.
Ta parse tin bia ku te ainda ta eksistí den nos komunidat shèrtu konfushon tokante nifikashon di e momento históriko ei; o ku ta kuestioná e eskoho ei. Klaro ku e kuestionamentu ta pèrmití den e demokrasia ku nos ta biba. Pero ta bon pa kòrda sí, ku e eskoho ta basá riba e realisashon tempran, pero sabí, ku komunidatnan ta mas fuerte huntu, ku ora nan ta so. Den e konteksto akí m’a sita den mi diskurso di Aña Nobo palabra di doktor Da Costa Gomez, kende a ekspresá enfátikamente e importansia akí.
Anto Hulanda mes, komo un di e fundadónan di e Komunidat Ekonómiko Europeo, e Union Europeo di despues a komprondé e importansia di pertenesé na un totalidat mas amplio. Otro konteksto spesial, kaminda e paisnan partisipante a opta pa kompartí nan outonomia, ku mira riba un ophetivo mayor.
E suseso akí tambe a pasa promé pa un historia doloroso; ku e gueranan ku a ripití entre paisnan soberano di e kontinente europeo; spesialmente e Promé i e Di Dos Guera Mundial, ku tur e horornan. Inkluso despues di tantu aña, e konekshon ei te ainda tin basta kantidat di diskushon, reto i inkomodidat.
Ta partikular, ku komo siudadano di Reino den Karibe, nos tambe por partisipá den e konteksto europeo ei, a traves di e posibilidat di tuma parti na e elekshon di Parlamento Europeo, ku ta programá pa dia 6 di yüni benidero. Ta bèrdat ku mayoria hende no ta konsiente ainda di tal posibilidat, mirando e poko kantidat di registrashon pa partisipá na e elekshon. Pero mi ta ferwagt ku e interes lo por oumentá den un futuro serkano. Prinsipalmente si hende mira e importansia di sosten for di fondonan europeo, disponibel tambe pa e paisnan di Reino den Karibe. Aunke klaro ta trata tambe di e ‘komunidat di balornan’ na kua nos ke pertenesé.
Reino Ulandes, manera esei ta establesé den Statuut, ta un akuerdo ku por splika solamente via pasado; i por a yega na tal akuerdo, danki na e boluntat komun di ke hasi kambio drástiko den e relashonnan anterior. Klaro, esaki ta un proseso kaminda tur e partinan ta siña; te ku dia djawe.
Loke ta karakterisá i duna realse na nos Reino i na e kuater paisnan ku ta form’é i ta hasi esaki ta kasi 70 aña kaba, ta e boluntat di un yuda otro. E boluntat ei a manifestá di manera diverso i djei a resultá hopi kos bunita.
Laga nos selebrá esei tambe den e bunita bispu di dia di Rei akí.
E dianan akí, e paisnan di Reino ta trahando huntu pa ‘implementá inisiativa pa desplegá despues di e kòma’; esta despues di e diskulpa di Promé Minister Rutte, i despues di Rei su petishon di pordon.’
Esaki ta tuma lugá, entre otro, den e konteksto di e Aña di Konmemorashon di Historia di Sklabitut. Esaki a krea espasio pa traha ku impulso nobo na un futuro kompartí den di Reino.
I p’esei e aña aki nos ta selebrá 70 aña di Statuut. Di echo, nos ta selebrá esaki, pasobra a pesar di e difikultatnan ku nos topa den e konteksto kompartí akí, mas i mas nos ta bira mas kapas den hasi e kolaborashon un éksito.
Nos ta kai lanta; i ta klaro ku esaki ta trese diferensia di opinion tokante e prinsipio i ophetivonan ku ke perseguí; anto e diferensia den interesnan tambe ta kompliká asuntu. Pero si nos tur logra superá eseinan, nos lo logra tambe yega na solushonan denter di i ku e akta di Statuut. Mi ta konvensí di esei.
Pasobra unda nos lo tabata komo pais sin e Statuut akí? Mi no ke ni pensa kon literal- i figuradamente nos lo por a tene kabes riba awa, den e mundu djawor, ku potensia- i tambe forsanan geopolítiko opuesto. E riesgo- i amenasanan ta real.
Sin kita importansia di e asuntunan aki na Korsou ku ta toka nos polítikamente i sosialmente, ta bon pa nos paga tinu na loke ta sosodé den e mundu rònt di nos. No desaroyonan na Hulanda so, sino tambe na Europa, kaminda un be mas – tin un guera teribel; i na Medio Oriente, kaminda partidonan ta buska pa kaba ku otro. E susesonan akí ta motibu di gran preokupashon. Nan por afektá nos seguridat i bienestar tambe. Anto mi no ta referí sikiera na loke ta pasa den nos region i na e desafionan klimátiko.
Den tur esaki, sigur nos tur mester realisa ku Statuut no ta prinsipalmente pa polítikonan, pa nos gobièrnu (i muchu ménos pa Gobernador), sino ku e t’ei presisamente pa ofresé protekshon i seguridat hurídiko na siudadanonn di nos pais. Na TUR siudadano den Reino; pues na nos tur komo suidadano di e Reino Ulandes!
Ademas, naturalmente, komo pais nos ta balorá nos outonomia; e deseo di gestioná nos propio asuntunan i duna nan forma nos mes. Mi tambe ta balorá esei! Pero e ora ei nos mester hasi esei efektivamente; pa tur siudadano di nos pais. I pa ta honesto, den esei hopi be nos lo por usa un man di yudansa. I afortunadamente, den e konteksto di Reino, esei tambe ta ofresé na nos.
Pasobra di kiko outonomia sin protekshon lo sirbi? Sin seguridat i sertesa hurídiko; i sin oportunidat di desaroyo pa tur nos siudadanonan. Presisamente pa esei Statuut ta ofresé garantia i posibilidat.
‘Damas y caballeros’,
Ta mi plaser, huntu ku mi esposo Herman, di hisa kopa, bati glas ku boso pa nos rei Willem-Alexander.
¡Biba Rei, biba, biba, biba!
¡Salú!
——————————-
GERELATEERDE MINISTERIES ALGEMENE ZAKEN EN MINISTER PRESIDENT
TOESPRAAK H.E. LUCILLE GEORGE-WOUT TER GELEGENHEID VAN KONINGSDAG 2024
GEPLAATST OP 28 04 2024
Excellenties, dames en heren,
Goede avond; en welkom op de receptie ter ere van de verjaardag van onze Koning, Willem-Alexander. Zoals u weet, is onze Koning morgen daadwerkelijk jarig. En op dat feest nemen wij hier vanavond een voorschot.
Een bijzonder welkom aan de 9 gasten die hedenochtend uit mijn handen, namens de Koning, een Koninklijke onderscheiding hebben mogen ontvangen.
De heer Richard Doest, De heer Norval Faneyte, De heer Cedric Bronswinkel, Mevrouw Estel Perez Specht, Mevrouw Persevera Ansano, De heer Rutzen Lucas, De heer Vernon Toré, Mevrouw Lucille de Windt en Mevrouw Tania Kross.
Zij zijn onderscheiden in de orde van Oranje Nassau als Lid, als Ridder; en in één geval zelfs als Officier in de Orde van Oranje Nassau. Die onderscheidingen hebben zij gekregen voor hun verdiensten voor onze gemeenschap!
U kunt hen herkennen aan de grote versierselen die zij vanavond dragen. En u kunt hen feliciteren als u hen vanavond hier tegen het lijf loopt. Dat hebben zij verdiend. Bij deze, nogmaals van harte gefeliciteerd!
Onze decorandi symboliseren als het ware het Koninkrijksverband waarbinnen wij leven; zij zijn mede de dragers van dat unieke verband dat in 1954 in de vorm van het Statuut zijn beslag heeft gekregen; en dat op 15 december aanstaande 70 jaar bestaat. Ook in mijn nieuwjaarstoespraak heb ik al gerefereerd aan dat jubileum.
Maar ik vind het belangrijk om nogmaals stil te staan bij dat gegeven; en om op te roepen om hier in dit Kroonjaar aandacht aan te besteden. Want het is een bijzonder gegeven gezien, de door het slavernijverleden getroebleerde geschiedenis van het Koninkrijk, en door de koloniale periode die daarna ook nog lang heeft voortgeduurd. Daardoor lag het wellicht niet direct voor de hand dat we als landen en gemeenschappen met elkaar verbonden zouden blijven. En toch is dat zo gebleven.
Nederland en de Nederlandse Antillen hebben -destijds samen met Suriname- in 1954 bij de totstandkoming van het Statuut in de preambule verklaard dat zij uit vrije wil in het Koninkrijk der Nederlanden een nieuwe rechtsorde aanvaarden, waarin zij de eigen belangen zelfstandig behartigen en op voet van gelijkwaardigheid de gemeenschappelijke belangen verzorgen en elkaar wederkerig bijstand verlenen. In feite is dat nog eens in 2010 bekrachtigd toen Curaçao de status verkreeg van zelfstandig land binnen het Koninkrijk.
Het lijkt erop dat over de betekenis van dit historische moment soms in onze gemeenschap nog enige verwarring bestaat; of dat die keuze ter discussie wordt gesteld. Dat laatste mag natuurlijk in een democratie, zoals die waar wij in leven. Maar daarbij moet worden bedacht dat die keuze is gebaseerd op een vroeg, maar wijs besef, dat gemeenschappen samen sterker staan dan alleen. In dat verband heb ik in mijn nieuwjaarstoespraak de woorden van dr. Da Costa Gomez geciteerd, die dat belang nadrukkelijk heeft verwoord.
En het belang om te behoren tot een groter geheel heeft Nederland zelf ook begrepen, als één van de grondleggers van de Europese Economische Gemeenschap; de latere Europese Unie. Ook zo’n bijzonder verband, waarin de deelnemende landen ervoor hebben gekozen om hun autonomie te delen, met het oog op een groter doel.
Ook daar is een pijnlijke historie aan vooraf gegaan; met de terugkerende oorlogen tussen soevereine landen op het Europese continent; met name de Eerste en Tweede Wereldoorlog; met al hun verschrikkingen. Ook dat verband kent zoveel jaar na dato nog de nodige discussies, uitdagingen en ongemakken.
Het is bijzonder dat wij als Caribische Koninkrijk burgers ook kunnen participeren in dat Europese verband, door de mogelijkheid tot deelname aan de verkiezingen voor het Europees parlement, zoals nu voor 6 juni op stapel staan. Weliswaar leeft dat besef nog maar beperkt, gelet op het geringe aantal registraties voor deelname aan die verkiezingen. Maar ik verwacht dat de belangstelling daarvoor in de nabije toekomst kan groeien. Vooral als het belang wordt ingezien van steun uit Europese fondsen, die ook beschikbaar zijn voor de Caribische landen van het Koninkrijk. Hoewel het natuurlijk ook gaat om de waardengemeenschap waartoe wij willen behoren.
Het Koninkrijk der Nederlanden, zoals vastgelegd in het Statuut, is een arrangement dat alleen verklaard kan worden uit het verleden; en dat is tot stand gekomen door de gemeenschappelijke wil om in de vroegere verhoudingen drastische veranderingen aan te brengen. Dat is natuurlijk voor alle partijen een leerproces; tot op de dag van vandaag.
Wat ons Koninkrijk en alle vier landen die daar deel van uitmaken kenmerkt en siert, en dat al bijna 70 jaar, is de wil elkaar bij te staan. Op verschillende wijze is die wil tot uitdrukking gebracht en daar is veel moois uit gevolgd.
Laten we ook dat op deze mooie vooravond van Koningsdag vieren.
Er wordt dezer dagen met vereende kracht door de landen binnen het Koninkrijk gewerkt aan de invulling van initiatieven voor na de komma; na de excuses van minister-president Rutte, en na de vraag om vergiffenis door de Koning…
Dat gebeurt onder meer in het kader van het Herdenkingsjaar Slavernijverleden. Daarmee is ruimte ontstaan om met nieuw elan te werken aan een gezamenlijke toekomst, binnen het Koninkrijk.
En daarom vieren we dit jaar 70 jaar Statuut. Inderdaad dat vieren we; want ondanks de lastigheden die we in dat gemeenschappelijke verband ondervinden, weten we in toenemende mate die samenwerking tot een succes te maken.
Dat gaat met horten en stoten; en uiteraard gaat dat gepaard met verschillen van inzicht over principes en na te streven doelen; en ook verschillen in belangen compliceren de zaak. Maar als wij allen daar bovenuit weten te stijgen, dan zijn we in staat om binnen en met de kaders van het Statuut tot oplossingen te komen. Daar ben ik van overtuigd.
Want waar zouden we als Land zijn, zonder het Statuut. Ik moet er niet aan denken hoe wij in de huidige wereld, met tegengestelde geopolitieke machten, en dito krachten, hier -letterlijk en figuurlijk- het hoofd boven water zouden kunnen houden. De risico’s en dreigingen zijn reëel.
Zonder iets af te doen aan het belang van zaken die ons hier op Curaçao bezighouden -politiek en maatschappelijk- is het ook goed om oog te hebben wat er gebeurt in de wereld om ons heen. Niet alleen in Nederland, maar ook in Europa waar -wederom- een vreselijke oorlog woedt; en in het Midden Oosten waar partijen elkaar naar het leven staan. Die ontwikkelingen baren grote zorgen. En kunnen ook onze veiligheid en welzijn raken. En dan heb ik het nog niet eens over ontwikkelingen in onze regio en over de uitdagingen op het gebied van klimaat.
Bij dat alles moeten wij ons vooral realiseren dat het Statuut er niet in de eerste plaats is voor politici, voor ons bestuur of onze bestuurders (laat staan de Gouverneur), maar dat het er juist is om bescherming en rechtszekerheid te bieden aan de burgers van ons Land. Alle burgers binnen het Koninkrijk; dus aan ons als Koninkrijkburgers!
Natuurlijke hechten we daarnaast als Land aan onze autonomie; aan de wens om onze eigen aangelegenheden zelf te behartigen en om daar vorm aan te geven. Ook ik hecht daaraan! Maar dan moeten we dat wel daadwerkelijk doen; voor alle burgers van ons Land. En de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat we daar veelal wel wat hulp bij kunnen gebruiken.
En gelukkig wordt die ook geboden, in Koninkrijksverband.
Want wat is die autonomie zonder bescherming; zonder veiligheid en rechtszekerheid; en zonder mogelijkheden tot ontwikkeling voor al onze burgers. Juist daarvoor biedt het Statuut garanties en mogelijkheden.
Dames en Heren,
Graag hef ik, tezamen met mijn echtgenoot Herman, met u het glas op onze Koning Willem-Alexander.
Leve de Koning, hoera, hoera, hoera!
Proost!
