KIKO TA PASANDO

E uniko kaminda ku bo ta haña tur informashon kompletamente gratis. Klik anto lesa. Manda tur loke bo ke pa wordu publika i invitashon pa kubri rueda di prensa na e Email: kikotapasando@outlook.com

GOBIERNU

Disertashon MinFin Reunion Publiko enkuanto Opschoning belastingbestanden

 

Willemstad, 26 september 2024
Honorabel miembronan di Parlamento bon dia. Un felis dia pa tur esnan ku ta skuchando nos via
kualke medio di komunikashon.
P’ami ta un honor di por ta presente un bia mas den Parlamento di Korsou. Awe den un reunion
publiko enkaunto e tema “Opschoning Belastingbestanden”.
Tantu na mei 2023 komo den augustus 2024 mi a splika kiko en extenso kiko e maneho nobo di
Ontvanger enkuanto “opschoning di e belastingbestand” ta kome i bebe I dikon esaki tabata
nesesario.
Mirando ku varios parlamentario a puntrami pa mi duna parlamento tur konseho ku mi a haña for di
aña 2021, mi ta haña ku ta na su luga pa splika pa ki tema e konsehonan a wordu duna i kiko tabata
e kontenido mas esensial di e konsehonan aki. Resientemente mi a duna e konsehonan ku mi a
risibi for di 2021 riba e maneho di sananshon ku mi a introdusi na 2021, pero tambe tur e
konsehonan ku mi a risibi enkuanto e asina yama opschoning. Tambe ta asina ku awe mi a entrega
na griffie un raportahe enkuanto e saneringsregeling ku mi a implementa na 202 i e asina yama
opschoning ku a wordu implementa na komienso di 2023. E raportahe aki a wordu traha door di e
prestigioso advocatenkantoor Hulandes “De Roos en Pen”, den kual tambe bo ta haña e opinion
fiskal di 2 professor Hulandes renombra, kual ta Professor dr. mr. De Graaf i Proffesor dr. Kavelaars.
E raportahe ta duna un relato amplio enkuanto e saneringsregeling i e opschoning, inkluyendo nan
konklushon enkuanto e parti fiscal, nan punto di bista riba e konsehonan ku a wordu duna i tambe
nan konklushon for di e perspektival fiskaal i e perspektiva penal (strafrechtelijk).
Dia 14 yüni 2021 Kabinete Pisas 2 a wordu instalá. Den e programa di gobernashon a wordu inkluí
ku e ehekushon di leinan di impuesto mester ta mas efisiente i efektivo pa asina subi e “Tax
Compliance” pa asina entradanan di impuesto di Pais subi. Tambe a hinka den e programa di
gobernanshon e trayekto di bestandopschoning. Meskos tambe ta asina ku ya for di e akuerdo di
gobernashon (regeerakkoord) a menshona implementashon di e maneho di sanashon
(saneringsregeling) inkluso e rebaho ku lo duna a base di e montante ku wordu paga.
Ta bon pa remarka ku 27 februari 2020 SOAB a skibi den su raportahe enkuanto e kuenta annual
2018 di Pais, ku a wordu manda pa ex-minister Gijsbertha, lo sigiente: Ontvanger a deklara ku di e
4,2 miljard ku tin habri komo debe di impuesto, ta 700 mion so lo por kobra. Es desir ku ta 16,7% di
e total so por kobra. Mi a entrega e rapport di SOAB na Griffie i tur hende por lesa lokual mi a kaba
di bisa riba pagina 41. Es desir ku ta for di e tempu ei ta konosi ku gran mayoria di e debenan di
impuesto habri, lo no por kobra.
Mi ta remarka ku Ontvanger for di 2010 tabata hasi uzo di un gran libertad pa loke ta trata
kobransa di impuesto. For di 2010 ta asina ku Ontvanger a husa un maneho interno di kobransa
kaminda riba petishon di un debedo di impuesto i bou di sierto kondishon, un rebaho di impuesto
(miho konosi komo kwijtschelding) tabata wordu otorgá, esaki tabata konosí komo “80-20
regeling”. Lokual ta remarkabel di e maneho aki ta, ku nunka el’a wordu publika, anto pesei ta
sierto hende so tabata sa di dje i por a hasi uso di e posibilidat di haña rebaho riba nan debenan di
impuesto.
Asina ku Kabinete Pisas 2 a sinta mi a traha pa introdusi e maneho di saniashon ku a wordu palabra
den e akuedo di gobernashon. Pesei mi a laga traha un maneho i a puntra konseho enkuanto
implementashon di e maneho aki na ministerio di Finansas I e tambe e direktor di Sector Fiscale
Zaken.
Dia 28 yüni 2021 e direktor di Sector Fiscale Zaken ta duna konseho tokante e maneho di sanashon
(saneringsregeling) ku nos a propone. E direktor di Sector Fiscale Zaken a konseha pa no hasi esaki
via un Dekreto Ministerial. Mesora nos a sigi e konseho aki I a saka nos maneho di sanashon komo
“Richtlijnen ter invordering van belastingen” manera a wordu konseha door di e direktor Sector
Fiscale Zaken.
E direktor di Sector Fiscale Zaken tambe a laga di konose den su konseho di dia 28 di juni 2021 ku
segun su opinion Ontvanger no por duna deskuento, pasobra no tin un artikulo spesifiko den lei ku
ta duna Ontvanger e outoridat pa duna deskuento. Na opinion di e direktor di Sector Fiscale Zaken
e deskuento mester bai via un landsverordening. Pesei e director di Sector Fiscale Zaken a konseha
pa saka artikulo 9 for di e maneho di sanashon, net e artikulo ku ta regla e deskuento ku Ontvanger
lo mester duna pueblo, ora paga un montante grandi den un bia. Mi a manda pa Grieffie e
konseho di e direktor di e Sektor Fiscale Zaken pa parlamento tuma nota di dje. E konseho aki sí
nos no a sigi, anto awo mi ta bai duna e motibunan dikon:
For di 2010 Ontvanger a hiba un maneho di Sanashon kual nunka a wordu publika,
pero tampoko sanshoná. E maneho aki tabata miho konosi komo e 80-20 regeling,
kaminda sib o paga 80% di bo debe, bo ta haña un deskuento di 20%, esta
kwijtschelding. Tur gobiernu di turno a permiti esaki. Ta asina ku Ontvanger a bisami
den un mail ku Minister di Finansa anterior tabata manda hende serka dje pa e dunan
nan e 80-20 regeling. Es desir ku door di hasi esaki e minister anterior tabata bai
stilzwijgend di akuerdo ku e maneho di sanashon aki. Anto awo ku mi ke duna hinter
pueblo un chens di hasi uso di un regeling di sananshon, ke bisami ku no tin un lei
spesifiko pa Ontvanger hasi esaki. Kon por ta posibel ku na 2021, ora ku ami ke a
publika un maneho di sanashon ku tur hende por hasi huso di dje, ta bin bisa ku esaki
no por pasobra den lei no tin un artikulo spesifiko ku ta bisa ku Ontvanger por ehekuta
e asina yama “Oninbaar lijden”. Dus tempu ku e 80-20 regeling tabata solamente
konosí serka un paar di hende, no tabata un problema, pero na 2021 ora ku ami ke a
laga pueblo hasi huso di un maneho di sananshon ta bin bisa ku den lei no tin un
artikulo spesifiko pa regla esaki. Mi a bisa no way, pasobra den lei no tin un artikulo
spesifiko ku ta prohibi esaki. Pesei mi no a sigi e konseho di e direktor di Sector Fiscale
Zaken, anto ku un raadsbeslissing den mi man, mi a laga implementa e maneho di
sanashon na juli 2021. Anto professor de Graaf a dunami rason den su opinion, kual mi
a pone na disposishon di parlamento via Griffie. Professor de Graaf a aksentua ku e
echo ku leinan di Korsou no a reglá e posibilidat pa Ontvanger duna kwijtschelding, no
ta nifika ku Ontvanger no por hasi esaki, pasobra den e mesun leinan aki no tin niun
artikulo ku ta impedi esaki. E echo ku leinan di Korsou no ta regla tur kos enkaunto e
outoridat di Ontvanger, ta pone ku den transkurso di añanan Ontvanger a husa e asina
yama discretionaire bevoegdheid pa e bin ku e maneho ku a parse e di ta mas optimal.
Mi ta bole ripiti, professor de Graaf ta di mesun opinion ku mi, ku no tin niun lei
spesifiko ku ta impedi Ontvanger di duna un rebaho (korting) riba un debe di impuesto.
Professor De Graaf den mesun rosea ta hasi menshon di e 80-20 regeling ku a wordu
husa door di Ontvanger for di 2010.

E direktor di e Sektor Fiscale Zaken a husa artikel 84 di nos Areglo di Estado komo
argumento pa bisa ku Ontvanger no por duna karting, pasobra pa impone un impuesto
bo mester di un landsverordening. Lagami bisa ku artikulo 84 di nos Areglo di Estado ta
deriva for di artikulo 104 di e konstitushon (Grondwet) Hulandes. E punto di salida di
ambos artikulo ta ku gobiernu no por impone un impuesto de la noche a la mañana riba
pueblo, esaki mester bai via parlamento, es desir via un landsverordening, pa evita ku
pueblo ta wordu sorpresa ku imponementu di impuestonan ku e tin ku bai paga de la
noche a la mañana. Es desir ku artikulo 84 di nos Areglo di Estado no tin nada di haber
ku dunamentu di rekorte (korting) riba impuesto, artikulo 84 tin di haber ku evita extra
impuesto riba pueblo impone door di gobiernu sin ku esaki a pasa parlamento. Esaki ta
pone ku mi tabatin motibu valido pa no sigi e konseho di e director Fiscale Zaken, anto
den esaki tambe professor de Graaf ta dunami rason. E ta menshona mesun kos den su
opinion, kual ta den e rapport ku mi a duna griffie.
Teniendo kuenta ku e motivashonan ku mi a kaba di menshona, mi a laga introdusi e
saneringsregeling di juli 2021, anto ku ku aprobashon di Raad van Ministers, esaki a
keda konta te 31 december 2021. Dia mester a disidi pa verleng e saneringsregeling,
mi a haña konseho di Ministerio di Finansa dia 25 di oktober 2021. E konseho aki tabata
positivo i a bisa pa puntra SVB (via minister SOAW i minister GMN) enkuanto
inkorporashon di primanan sohal den e saneringsregeling aki. SVB a bai di akuerdo pa
inkorpora e primanan soshal den e saneringsregeling, anto Raad a bai di akuerdo pa e
verlenging. Nos a duna griffie e konseho di ministerio di finansas di dia 25 di oktober
2021, e raadsbeslissing i tur otro dokumento enkuanto esaki.
Pa termina e parti di e saneringsregeling kun os a itrodusi na 2021, kual ta regla pa
Ontvanger duna un deskuento riba bo debe di impuesto na momentu ku bo paga un
montante substanshal riba bo debe, mi ta enfatisa ku no tin niun artikulo den nos leinan
ku spesifikamente ta prohibi Ontvanger di duna deskuento. No ta ami so ta bisele,
professor De graaf I professor Kavelaars tambe ta bisa esaki.

Awo mi ta bai pasa pa e parti di e asina yama opschoning di e belastingbestanden.
Manera hopi di boso ta korda na februari 2022 ku un raadsbeslling mi a laga implementa un
ondersteuningsteam pa yuda belastingdienst logra un kobransa di impuesto mas efektivo i
efisiente.
Ku yudansa di e ondersteuningsteam aki i despues di hopi dialogo, Ontvanger na mei 2022 a
propone na mi persona un plan di Opschoning di e invorderingsbestanden. Mi a entrega Grieffie e
plan aki ter inzage di parlamento. E ondersteuningsteam huntu ku e Team di Maneho di
belastingdienst/Ontvanger a bini ku un plan den kual nan ta propone e sigiente 3 puntonan:
1. Saka for di e invorderingsbestand tur verjaarde aanslagen (oninbaarlijden);
Saka for di e invorderingsbestand tur aanslagen mas bieu ku 5 aña usando “dagtekening”
komo punto di salida;

3. Implementa un tax-credit na balor di NAf 2.500.
Den e periodo mei-juni 2022 a puntra konseho enkuanto e opschoning serka 5 diferente instansha,
kual ta: Ministerio di Finansas, SVB, SOAB, Cft i e Sectordirecteur Fiscale Zaken (SDFZ). Tur
instansha a konseha positive enkuanto e opschoning. Mi a entrega tur e konsehonan aki na Griffie.
Solamente Cft a hasi un remarke enkuanto e tax-credit, pasobra segun Cft esaki no ta nesesario.
Ami si ta haña e tax-credit nesesario. E tax-credit lo benefisia tantu e hendenan sin debe di
impuesto, komo e hendenan ku un debe di impuesto ten a NAf 2.500.
Si bo no tin debe di impuesto aktualmente, bo por husa e tax-credit den 2025 pa por ehempel
paga bo OZB. E hendenan ku tin un debe di impuesto te 2.500 tambe por benefisia di e tax-credit.
Aktualmente tin algu mas ku 53.000 hende ku tin un debe di impuesto di 2.500 of mas tiki. E
hendenan aki via e tax-credit lo keda liber di e debe aki. Di e forma aki nos ta rekompensa tur
esnan ku semper a paga nan impuesto na tempu. Mi ta aksentua ku niun hende lo haña e suma di
2.500 den su man, e suma aki por wordu husa solamente pa paga bo impuesto, basta ku bo
kumpli ku e kondishonan vigente. E taks-credit ta duna un insentivo na tur hende (inkluso
empresarionan) pa entrega nan aangifte na tempu i pa doñonan di trabou entrega nan
verzamelloonstaat na tempu.
E tax-credit lo keda valido pa 24 luna. Ya kaba Raad van Ministers riba mi proposishon a bai di
akuerdo dia 24 augustus 2022 ku e proposishon pa introdusi tax-credit. Awoki solamente mi
mester di sosten di parlamento. Pesei mi ta pidi parlamento awe pa duna oido na e proposishon
aki pa pronto mi por bini ku un aanschrijving i un proposishon di lei pa nos por debati riba esaki.
Awo mi ta pasa pa e parti di e konpetensia (bevoegdheid) di Ontvanger pa implementa e maneho
di opschoning.
Mi ta remarka ku niun di e 5 instanshanan ku nos a tuma konseho serka dje enkuanto e opschoning
di e invorderingsbestanden no a duda den e konpetensia (bevoegdheid) di Ontvanger pa por
implementa esaki. Ni e Director di Fiscale Zaken ku tabata asina kritiko enkuanto e konpetensia di
Ontvanger pa duna deskuento riba belasting na 2021, no a duna un konseho negativo enkuanto e
konpetensia (bevoegheid) di Ontvanger pa implementa e opschoning di e belastingbestanden pa
loke ta trata aanslagen di 2017 i mas bieu. E motibu prinsipal ta ku niun di e instanshanan aki no a
mira e opschoning komo un dunamentu di kwijtschelding, kual ta kompletamente korekto. Tur e
instanshanan aki a kompronde ku e opschoning ta ensera pa focus e kapasidat limita di Ontvanger
riba kobramentu di debenan jong, pasobra esakinan ta muchu mas fasil pa kobra. Esaki ta wordu
bisa tambe door di Professor de Graaf.
E maneho di opschoning aki por tin komo konsekuensha ku debenan bieu di impuesto por kaduka
(verjaring), pero verjaring no ta bai kontra ningun lei, anto tin artikulonan spesifiko den lei ku ta bisa
kon mester atende ku verjaring. E desir ku e manera kon mester aktua na momentu di verjaring ta
pone duidelijk den lei.
Riba 24 di augustus 2022 Konseho di Minister ta bai di akuerdo ku e proposishon pa implementa e
Opschoning. Konseho di Minister a disidi ku belastingdienst mester sigi werk uit e plan i a base di
esaki traha un beleidsdocument. Tambe nan a laga e kordinashon di hinter e trayekto aki den mi
man. Mi a entrega e raadsbeslissing di 24 di augustus 2022 na Griffie.
Dia 5 desember 2022 Ontvanger, ku ayudo di Ondersteuningsteam, a entregami un maneho
enkuanto e opschoning ku e petishon pa mi akorda esaki. E maneho aki su punto di salida pa e
Opschoning tabata “dagtekening”. No muchu tempu despues, Ontvanger ta entregami un
petishon nobo, data dia 20 januari 2023, den kual e ta bisa ku uso di dagtekening komo punto di
salida no ta bai yuda Ontvanger pa logra traha den aktualidat i asina subi su entradanan di
impuesto. Pesei Ontvanger ta propone pa hasi un eenmalige opschoning di debenan di 2017 i mas
bieu husando belastingjaar komo punto di salida. Mi ta aksentua ku na e momentu ei, esta 20
januari 2023, no tabatin niun di e 3 kondishonan ku aworaki si ta inkorporá den e maneho nobo di
kobransa di Ontvanger. E 3 kondishonan aki a bin despues, anto riba mi proposishon.
Despues di a hasi un analisis di e proposishon nobo di Ontvanger, nos a konklui ku e kambio ku
Ontvanger a propone lo no tin efekto negativo riba e entradanan di impuesto i tambe nos a
konkluí ku di e forma aki Ontvanger lo logra traha den aktualidat. Pesei mi a bai di akuerdo ku e
proposishon di Ontvanger dia 23 januari 2024, kual ta ensera ku Ontvanger lo husa belastingjaar
komo e punto di salida pa e opschoning. Tur e 2 proposishonan di Ontvanger, esta esun di 5
desember 2022 i esun di 20 januari 2023 inkluso mi aprobashon di dia 23 di januari 2023 a wordu
entrega na griffie.
Awo mi ta splika dikon mi no a bai Konseho di minister atrobe na momentu ku Ontvanger a
kambia di punto di salida pa e opschoning, esta sali di dagtekening, bai belastingjaar.
Mi no a haña ku tabata nesesario pa bolbe bai Raad van Ministers pa e sigiente motibunan:
E echo ku ya kaba Raad van ministers a bai di akuerdo enkuanto implementashon di un
opschoning.
1.
E echo ku e analysis di Ontvanger i su ondersteuningsteam a demostra ku e maneho nobo lo
tin hopi benefisio pa operashon di Ontvanger di moda ku Ontvanger por bai opera den
aktualidat i trese mas sen den kaha di gobiernu.
2.
E echo ku konforme e raadsbeslissing di 24 augustus 2022 ya a tene kuenta ku e konseho di e
direktor di Sector Fiscale Zaken enkuanto implementashon di critria pa e opschoning.
3.
E echo ku formalmente Ontvanger no tin mester di un raadsbeslissing pa implementa su
maneho di kobransa.
4.
Dia 26 di januari 2023 mi a laga un miembro di e ondersteuningsteam informa Ontvanger ku mi ta
bai duna un rueda di prensa kaminda mi lo presenta e maneho nobo di Ontvanger i ku pesei mi lo
ke pa Ontvanger kuminsa implementa su maneho nobo. Riba petishon di e miembro di e
ondersteuningsteam pa kuminsa implementa e opschoning, Ontvanger a duna su aprobashon dia
26 di januari 2023 pa kuminsa implementa e opschoning e weekend ei mes. Ni e
ondersteuningsteam ni tampoko Ontvanger no a reakshona negativo riba mi deseo pa tene un
rueda di prensa pa mi anunsia e maneho nobo di Ontvanger. Mi a entrega Griffie e mail-verkeer di
26 januari 2023 entre e miembro di e ondersteuningsteam i Ontvanger ter inzage. Es desir ku
tabata konosi for di 26 di januari 2023 ku mi ta bai hasi e maneho nobo di Ontvanger konosi den
kuadro di tranparensha. Professor de Graaf ta dunami rason pa loke ta trata mustra transparensha
di maneho, mustrando riba mi responsabilidat pa informa pueblo enkuanto maneho, konforme e
Landsverordening Openbaarheid van Bestuur. Pues no ta asina ku mi post riba Facebook enkuanto
e maneho di kobransa nobo a bin di repente.
Awo mi ta pasa pa e parti kaminda mi a hasi e maneho di Ontvanger konosi riba mi Facebook.
Riba mi Facebook mi a presenta e maneho nobo di kobransa ku e palabra kansela i despues mi a
husa e frase “opschoning invorderingsbestand”. Akinan mi ta supraya ku Hues durante tratamentu
di e kasonan den Hoger beroep no a konkluí ku mi post riba facebook por wordu kategorisa komo
kwijtschelding, mas bien e hues a konklui ku e debenan bieu no lo por wordu kobra mas.
Formalmente esei no ta ensera kwijtschelding. Tantu Professor de Graaf komo e eskritornan di e
rapport di De Roos & Pen ta sostene esaki konfirmando ku formalmente no tin kwijtschelding.
Mi ta sigi ku e parti di e 3 kondishonan ku a wordu agrega na e maneho di kobransa.
Na kabamentu di februari 2022 nos a identifika varios riesgo den e maneho di Ontvanger na
momentu ku nos tabata delibera riba e problematika di e derdenrekening di e notarisnan, kual
tabata un “hot item” den e tempu ei. Nos a delibera riba e posibilidatnan pa mitiga e riesgonan aki
i a yega na e idea pa bini ku 3 kondishon. E ondersteunigsteam a papia esaki ku entre otro
Ontvanger.
Tantu Algemene Rekenkamer komo un trahado di OM a tuma nota den prensa di e opschoning i
pesei nan a pidi nos informashon tokante esaki. Nos a duna nan informashon riba lokual e
opschoning ta ensera i e echo ku lo implementa 3 kondishon.
Dia 3 di April 2023 mi a pidi Ontvanger por eskrito pa inkorpora 3 kondishon den su maneho. Mi a
propone ku debenan di 2017 i mas bieu lo wòrdu kobra den kaso ku:
1. Esakinan a wòrdu imponé den kuadro di un investigashon penal fiskal;
Si e debe di impuesto di e añanan 2017 òf mas bieu ta suma mas ku NAf 1 mion i si Servisio di
Impuesto tin informashon ku ta demostrá ku tin posibilidat di kobransa;
2.
Si e debe di impuesto di e añanan 2017 of mas bieu ya a ser pagá via di kuentanan di tersero
(e asina yama derdenrekening manera entre otro di notarionan).
3.
Na prome instante Ontvanger tabata duda pa pone e 3 kondishonan ku mi a propone pa motibu
ku e tabata teme ku hendenan lo bai korte mirando ku e maneho di kobransa ya kaba a wordu hasi
publiko via mi Facebook, anto e tempu ei ainda e 3 kondishonan no tabata esisti. Despues di
delibera ku otro, Ontvanger a bai di akuerdo ku e 3 kondishonan ku mi a propone. Esakinan a
kuminsa konta for di 3 di April 2023, siendo e fecha ku esakinan a wordu publika I tambe konforme
e veredikto di hues. Mi a entrega tur 2 karta di 3 april 2023 na grieffie (tantu e karta di mi komo
esun di Ontvanger). Pues mi ke aklara ku no ta asina ku ta pa malu mi a keda sin publika e 3
kondishonan aki riba mi facebook dia 28 di januari 2023 manera algun hende ta pretende. E 3
kondishonan aki a bini na esistensia despues di post riba Facebbok anto riba mi proposishon, anto
esakinan a wordu formalisa dia 3 di april 2023.
Awo mi ta bai riba e konseho di SER i WJZ riba un proposishon di lei ku nos a traha ku yama:
Ontwerp-Tijdelijke regeling sanering belastinginkomsten en wijziging van de Landsverordening
omzetbelasting 1999. Lokual ku nos a propone den e konsepto di lei menshona ta pa hinka tur
maneho di kobransa di pasado (80-20 regeling) inkluso esun di 2021 i e opschoning den e
proposishon di lei aki.
Prome mi ta bai en korto riba e konseho di tantu WJZ komo SER enkuanto e punto pa laga ratifika
door di Parlamento tantu e saneringsregeling di 2021 komo e opschoning.
Ni WJZ ni SER ta konseha esaki pasobra esaki ta nesesario konforme lei, pero mas bien pasobra
nos leinan (ainda) no ta regla e bevoegdheid di Ontvanger enkuanto saneringsregelingen i
opschoning. Mi ta laga na Parlamento pa delibera si nan por enkontra nan mes den e konseho di
SER i WJZ pa laga ratifika e saneringsregeling di 2021 i tur 2 opschoning, pa ta esakto esun di 28
januari 2023 i esun di 3 april 2023.
Pa lokual ta e konseho di SER enkuanto e maneho di kobransa nobo, mi ta ripiti lo sigiente.
Un di e kosnan mas importante ora bo ta skibi un konseho ta delinia na un manera korekto kua ta e
puntonan di salida (uitgangspunten) i e echonan ku bo ta tuma na konsiderashon pa skibi bo
konseho. SER a skibi e sigiente puntonan, riba kua mi ta duna un reakshon kortiku:
Segun SER e maneho nobo di kobransa ta di Minister di finansas. E punto di salida aki no ta
korekto, pasobra e maneho nobo aki ta di Ontvanger. Tur e dokumentonan ku mi a entrega
na griffie ta demostra esei. Ontvanger a propone dia 20 januari 2023 un maneho kaminda e
ta focus riba kobra den aktualidat, es desir kobra e impuestonan di 2018 i mas jong, ku e
meta pa subi e entradanan di impuesto mirando ku mas jong un debe di impuesto ta, mas
lihe bo por kobrele. Si sali for di e punto di salida robes, den e kaso aki ku ta minister su
maneho, e orei tur lokual bo skibi despues ta basa riba un punto di salida robes. Professor De
Graaf ta supraya ku Minister di finansas no tin niun bevoegdheid pa bini ku maneho. E uniko
ku por bini ku maneho di kobransa ta Ontvanger. Minister ta simplemente un portabos den
esaki. Tantu nos komo professor de Graaf ta di opinion ku nos leinan ta duna Ontvanger
beleidsruimte pa bini ku su maneho di kobransa. Esei ta lokual ku Ontvanger, huntu ku
ondersteuningsteam, a hasi i nos a delibera riba e maneho nobo aki durante e proseso. Nos
a kere den su maneho i awe nos ta mira ku e maneho ei a duna fruta.
1
Segun SER e opschoningsactie a hiba na kwijtschelding. Esaki tampoko no ta kuadra ku e
realidat, pa ku esaki mi ta referi na e opinion di Professor de Graaf. E maneho nobo di
Ontvanger su focus ta pa kobra den aktualidat. Pesei Ontvanger ta husa su rekursonan limita
pa kobra debenan di 2018 I mas jong pa asina hinka mas sen den kaha di gobiernu. E
debenan di 2017 I mas bieu tei ainda, solamente ku Ontvanger no ta kobranan aktivamente
mas. Hues den Hoger beroep tampoko a konkluí ku tin kwijtschelding, mas bien ela konkluí
ku e debenan bieu no lo wordu kobra mas. Formalmente esaki no ta kwijtschelding, akinan
tambe mi ta referi na e opinion di Professor de Graaf i e rapport di De Pen & Roos.
2
SER korektamente ta bisa ku normal ta husa dagtekening pa kualke buiten
invorderingstelling. Esaki ta kuadra, pero e best practice aki ta supone (veronderstel) ku un
Servisio di Impuesto ta pone aanslagen na tempu, anto esaki no tabata e kaso na Korsou.
Nos tabatin años sin pone aanslagen. Ta awo nos ta bezig ta haal e schade in. Bo no por
husa un best practice (den e kaso aki dagtekening) na momentu ku un randvoorwaarde (den
e kaso aki: pone aanslag na tempu) no ta “in place”. Esei tabata e kaso serka nos, pesei
Ontvanger a propone den su karta di 20 januari 2023 pa no husa dagtekening, pero
belastingjaar komo punto di salida.
3
SER ta di opinion ku mester a laga Inspectie sigi saka aanslag enkuanto e aña 2017 bai abou.
Nos no ta komparti e punto di bista aki. Ki bal saka aanslagen di 2017 bai abou, kaminda bo
sa kaba ku bo chens di kobra esakinan ta minimal, pasobra a base di e punto di salida di
belastingjaar nan ta mas bieu ku 5 aña. Ademas di esei bo lo haña masha bezwaarschriften,
pasobra e taxatieve aanslagen ku lo saka ta basa riba informashon ku muy posibelemente no
ta aktual mas. Pa despues nos haña nos ta bolbe husa nos rekursonan limita den kosnan ku
no ta trese sen den kaha di gobiernu. Mas tempu nos hinka den debenan bieu, mas riesgo
nos ta kore ku e debenan jong tambe ta para bira bieu.
4
SER ta bisa ku lo tin un kwijtscheldingswinst ku posibelmente no lo wordu detekta door di
Inspectie. E terminologia kwijtschelding no ta klopt den e kaso aki, pasobra manera nos a
indika kaba formalmente no tin kwijtschelding. Lokual ku si por sosode, ta ku un kompania tin
ku prosesa den su aangifte debenan ku a verjaar of ku a wordu pone buiten invordering
definitivamente. Lokual ku esaki kemen ta ku e voordeel ku kualke kompania a haña (door ku
su debe a verjaar of no lo wordu kobra mas) mester wordu presenta komo ganashi den su
kuenta anual, pa asina paga winstbelasting riba esaki na momentu ku entrega aangifte. E
ondersteuningsteam ta bon na altura di esaki i pesei ya kaba tin esaki na bista. E team ta
deliberando kua ta e mekanismo di kontrol mas optimal pa esaki pa asina e wordu
implementa fin di 2024.
5
SER ta hasi menshon di e sintimentu negativo ku e maneho nobo di Ontvanger por trese.
Riba e punto aki mi ta aksentua ku mi a kaba di propone na parlamento pa bai di e akuerdo
ku mi proposishon pa bini ku tax-credit, pasobra esaki lo benefisia tur hende.
6
Mi ta remarka ku no ta asina ku ta personanan ku debenan bieu di impuesto so ta benefisia di e
manehonan nobo di Ontvanger. Por ehempel si aktualmente bo no por paga bo debenan di
impuesto pa motibu ku: (1) bo entradanan a bai atras pa kualke motibu, (2) bo debenan di
impuesto a bira muchu haltu pa motibu ku bo a haña hopi aanslagen tras di otro, bo por hasi un
apelashon na Ontvanger pa e kalkula bo forsa di pago anto a base di esaki drenta un areglo di
pago di maximal 4 aña. Si bo tin por ehempel un debe di impuesto di NAf 50.000, anto Ontvanger
kalkula ku bo por paga solamente NAf 500 pa luna, lo bo paga den un periodo di 4 aña un
montante di NAf 24.000 (NAf 500 x 48 luna). E sobra NAf 26.000 ta wordu sania door di
Ontvanger. Es desir ku si algu fafelu sosode ku kualke un di nos, Ontvanger su maneho di kobransa
ta tene kuenta ku esei

639114718427035"
639114718427035"