KIKO TA PASANDO

E uniko kaminda ku bo ta haña tur informashon kompletamente gratis. Klik anto lesa. Manda tur loke bo ke pa wordu publika i invitashon pa kubri rueda di prensa na e Email: kikotapasando@outlook.com

GOBIERNU

Tiramentu ilegal di sushi na Kòrsou

 

KOMUNIKADO DI PRENSA
Tiramentu ilegal di sushi na Kòrsou
Apesar ku por tira sushi na landfill ofisial na Malpais kompletamente grátis, ainda tin tiramentu di sushi ta sosodé na sitionan kaminda lei no ta permití, anto na gran eskala, por ehèmpel: kantu di via públiko, riba tereno bashí i den mondi. E komportashon akí ta daña nos medio ambiente, e ta malu pa salubridat públiko, i fuera di esei, e ta kastigabel tambe bou di nos leinan.
Ministerio di GMN a informá minister Silvania lo siguiente: Konforme Ordenansa nashonal di órden públiko (di awor padilanti: e Ordenansa), ta prohibí pa laga sushi i restu di material atras riba òf kantu di via públiko (artíkulo 20). Fuera di esei, ta prohibí pa entregá sushi na persona ku ta kolektá sushi sin outorisashon i ta prohibí pa tira sushi na lugánan ku lei no permití (artíkulo 26).
Kriminalisashon i sanshon
Ken ku violá e disposishonnan akí ta kibrando lei (artíkulo 80). Segun artíkulo 81 di e Ordenansa, por kastigá un violashon asina ku:
– Prizòn pa un periodo máksimo di dos luna, òf
– Un but di no mas ku kategoria dos (Cg 5.000).
Ta hues so por imponé un but penal asina. Ni polis (di medio ambiente), ni otro tipo di opsporingsambtenaar (spesial) outorisá, ni Ministerio Públiko (di awor padilanti: OM) no por hasi esei riba nan mes. Ademas, si e violashon ripití denter di un aña, e kastigunan menshoná por bira dòbel (artíkulo 81, insiso dos).
Fuera di esei, segun artíkulo 81, insiso tres, kualke medio òf opheto (manera vehíkulo òf hèrmènt) ku a wòrdu usá pa kometé e violashon por wòrdu konfiská. Den sierto kaso, gobièrnu por asta keda ku esakinan (artíkulo 81, insiso kuater i sinku).
Oproepingsproces-verbaal i transakshon: no but
Ora sorprendé un persona den e akto di tira sushi na un manera ilegal, e funshonario (di medio ambiente) di polis òf otro opsporingsambtenaar (spesial) outorisá ta traha un asina yamá oproepingsproces-verbaal (OPV). Den e dokumento ei, e ta skirbi mesora e fecha i ora ku e sospechoso mester presentá dilanti di hues. P’esei, den un kaso asina, no ta nesesario pa OM manda un sitashon (esta, dagfar e persona) apart despues.
Ora traha un OPV, hopi bes ta pone den dje ku e sospechoso tin e posibilidat di paga un asina yamá ‘suma di transakshon’. Esei ta un suma di plaka ku e sospechoso por paga i asina evitá persekushon di e kaso segun lei. Si esun ku a tira e sushi nenga di limpia loke el a susha, e suma ta subi ku Cg 250.
Tene kuenta:
– Un transakshon no ta un but atministrativo;
– Un transakshon no ta un but penal tampoko den sentido di artíkulo 81 di e Ordenansa, pasobra no ta hues a tuma e desishon;
– E ta un manera alternativo ku OM por ofresé pa regla e asuntu.
Ora no ta e opsporingsambtenaar mes a konstatá e violashon (por ehèmpel, despues di un denunsia òf investigashon), ta traha un prosèsverbal klásiko (‘tik-PV’). Den un kaso asina, ta OM mes ta disidí si lo persiguí e kaso i si lo ofresé e sospechoso tòg e posibilidat di paga un suma di transakshon. Den un kaso asina, e fecha pa e aparesé dilanti di hues ta wòrdu fihá despues.
Te asina leu, ni Ordenansa nashonal di órden públiko ni Hinderverordening no ta ofresé e posibilidat di imponé but atministrativo. Un posibilidat ku sí Ordenansa nashonal di órden públiko ta ofresé ta medida di preshon atministrativo òf ‘bestuursdwang’ (artíkulo 75 – 78). Esei ta enserá ku e minister en kuestion mes por tuma medida pa para òf remediá e violashon di lei, por ehèmpel, dor di laga deshasí di e sushi ku a wòrdu tirá ilegalmente i kobra e violadó pa e gastu. A usa e sistema akí por ehèmpel den e kampaña ekstenso di Ministerio di Salubridat Públiko, Medio Ambiente i Naturalesa ku a kuminsá na desèmber di aña pasá pa kita e karkachanan pará kantu di via públiko.
Limitashon di e sistema aktual
Manera minister Javier Silvania (di Salubridat Públiko, Medio Ambiente i Naturalesa) a anunsiá resientemente via medionan sosial, polis di medio ambiente no mag duna but atministrativo. Ta prosèsverbal so nan mag traha. Ta OM so mag persiguí un kaso asina òf ofresé e posibilidat di paga un transakshon.
Loke minister Silvania a pone riba Facebook ta kuadra ku nos leinan:
“Lei NO ta permití pa polis di medio ambiente duna BUT. Polis ta traha prosèsverbal so. Ta OM mester persiguí.”
Pa determiná si e sistema aktual ta efektivo òf nò, mester kontestá e siguiente preguntanan:
1. For di dia ku a introdusí Ordenansa nashonal di órden públiko, ta kuantu biaha a opta pa ofresé e opshon di paga un transakshon den un kaso di tiramentu ilegal di sushi?
2. Kuantu di e transakshonnan ei e personanan en kuestion a paga realmente?
3. Kuantu di e personanan ku a risibí e opshon di paga un transakshon a wòrdu persiguí tòg penalmente?
Kontesta riba e preguntanan akí ta importante pa por evaluá efektividat di e sistema aktual i argumentá posibel kambio di maneho den futuro.
Ta trahando riba legislashon nobo tokante but atministrativo
Gobièrnu ta trahando riba un modifikashon di Ordenansa nashonal di órden públiko ku lo permití pa introdusí but atministrativo pa violashon relashoná ku tiramentu ilegal di sushi. Esei lo nifiká ku un órgano atministrativo lo por duna but, na nòmber di Minister di GMN, sin ku OM mester intervení.
Algun bentaha ku e modifikashon di lei akí lo ofresé ta lo siguiente:
– Mantenshon di lei lo bai mas rápido;
– Por but mesora ku konstatá un violashon;
– Hende ku ke kometé e tipo di violashonnan akí lo pensa dos bes promé ku nan hasié;
– Ménos peso riba polis i Hustisia;
– Ta pensando tambe riba e posibilidat di inkluí mas medida den e Ordenansa, por ehèmpel, konfiskashon temporal di vehíkulo usá pa kometé e echo kastigabel.
Pa denunsia òf pregunta relashoná ku tiramentu ilegal di sushi, tuma kontakto ku Ministerio di GMN na 5252587 (bèl òf WhatsApp).
Huntu, nos ta tene Kòrsou limpi.
639114718427035"
639114718427035"