KIKO TA PASANDO

E uniko kaminda ku bo ta haña tur informashon kompletamente gratis. Klik anto lesa. Manda tur loke bo ke pa wordu publika i invitashon pa kubri rueda di prensa na e Email: kikotapasando@outlook.com

NOTISIA

Fasilita pèrmit di trabao pa 20 mil indokumentádo pa subi AOV.

Fasilita pèrmit di trabao pa 20 mil indokumentádo pa subi AOV.

Konforme PAR su agenda i liña di pensamentu durante kampaña ultimo PAR ta propone na Gobièrnu di Kòrsou pa evalua i inventarisa introdukshon di un periodo di grasia durante seis (6 luna) pa kwa durante e periodo di grasia aki un eksepshon lo konta riba ehekushon di: Ordenansa di Pais tokante Trabaou pa Stranheronan (Landsverordening Arbeid Vreemdelingen(Lav)), Dekreto di Pais tokante pèrmit di trabao
(Landsbesluit, houdende algemene maatregelen ter uitvoering Lav, tewerkstellingsvergunning) i Ordenansa di Pais tokante Atmishon i Ekspulshon (Landsverordening Toelating en Uitzetting).
Kontrali na e desolushon parsial di e moratorio ya anusiá dor di Gobièrnu pa sierto trabaonan, PAR su proposishon ta pa durante e periodo di grasia di PAR duna tur indokumentádo ku ta presente riba suela di teritorio di Pais Kòrsou -ku ta trahando kaba- e posibilidat pa registra su mes libremente (sin posibilidat di ekspulshon), voluntariamente i sin kastigu, na Departamentu di Imigrashon di Kòrsou i pa despues di un eskrutinio fasilité un pèrmit di trabao. Gobièrnu a indika den e ultimo relato di avanse den ehekushon di e Pakete di Pais di a logra resultado positivo pa ku e proseso di otorgamentu di pèrmit di trabao. E prososishon di PAR ta inkluí ku e proseso di otorgamentu di pèrmit realmente mester kana mas
diligente ku loke ta e kaso usualmente.
E proposishon di PAR ta un solushon pa:
1. Amplia i garantisa e base di hendenan ku ta aporta na prome luga na e fondo di AOV (penshun di behes basiko) i otro fondonan di seguronan sosial, mediko i na impuesto,
2. inventarisa e kantidat di indokumentádonan eksistente riba teritorio di Pais Kòrsou ku ta trahando kaba,
3. na un manera kontrolá i humanamente garantisa integrashon responsabel di indokumentádonan den komunidat di Kòrsou.
Na e momento ku e indokumentádo hasi uso di e periodo di grasia i registra su mes, PAR ta konsidera pa fasilta ku e indokumentado mes ta responsabel pa kubri gastunan di su pèrmit di trabao. Esaki PAR ke
propone pa evita ku terseranan por hasi mal uso, ekstorshoná, abusá, i ultrahá e indokumentádo ku awor aki posiblemente ta registra na Pais Kòrsou. Tambe den praktika ta demostra ku den hopi kaso e
indokumentádo ta trahando riba su mes ò ta su propio doño di trabao sin ta kumpliendo ku e leinan ariba menshoná.
Despues di registrashon e indokumentádo ku a solisita pa registra lo pasa un proseso laboral di skrinen abase di nivel di edukashon, konosementu, eksperiensia i tipo di trabaou(nan) ku e ta hasiendo ò por
hasi prome fasilité un pèrmit di trabao, teniendo na kwenta e nesesidat laboral di nos Pais, tantu awor’aki komo pa futuro abase di desaroyo ekonomiko.
Despues di pasa e skrinen aki eksitosamente lo fasilitá e indokumentádo un pèrmit di trabao pa un montante di 1.500 florin pa aña (igual na un montante rasonabel di 125 florin pa luna). E pèrmit lo ta
balido pa un periodo inisial di 3 aña, esaki na analogia di nos hermana isla Aruba.
PAR ta kalkula, saliendo for di un konteo di 185,488 habitante konforme ‘United Nations Worldometer population of Curaçao (per 24 August 2025)’ i un konteo di ‘Centraal Bureau voor de Statistiek Curaçao
(per 1 Januari 2025)’ di 156.115 persona registrá na Kòrsou, lo tin mas o menos un total di 30 mil indokumentádo (29.373) na Kòrsou. Kitando e adolesentenan (mucha) ku no ta den estado pa traha ahinda (22,5%) i personan di edat avansá konsiderá riba 65 aña ku no por traha mas ò no ta traha mas (9,9%) por kalkula ku un kantidat di +/- 20 mil indokumentádo por traha (i di kwa un gran parti ta traha
kaba). E repartishon demografiko usá ta di ECLAC (2024).
Tur persona ku por traha mester por traha, sea part-time ò full-time. Trabao ta e prome kondishon pa risibi un pèrmit di trabao.
Ku e proposishon i kalkulonan ariba menshoná di PAR, Kòrsou por genera maksimo 30 miyon florin riba un base anual i 300 miyon e proksimo 10 añanan na posibel pèrmit ku e 20 mil indokumentádonan ku ta traha na Kòrsou na e momentu aki di un manera ilegal. Saliendo for di un salario mediano pa persona pa luna na Kòrsou di 2.500 florin ( CBCS), e 20 mil indokumentádonan ku ta traha aki por genera -si fasilita nan un pèrmit di trabao- un total di 90 miyon (6% trahadó + 9% doño di trabao (SVB)) florin pa aña na e fondo di AOV, pues 900 miyon florin den 10 aña na e fondo di AOV.
PAR lo presenta den un próksimo komunikado pa ku legalisashon i integrashon responsabel di indokumentadónan, su plan kon pa akapará muchanan indokumentá i yunan di indokumentádonan i indokumentádonan di edat avansa. Den e kwadro aki PAR a buska kontakto ku Human Rights Defense Curaçao (HRDC) pa skucha nan pensamentu i pa bai e diskushon nashonal tokante e topiko aki huntu ku
e proposishon pa fasilitá pèrmit di trabao pa indokumentádonan komo parti di un plan total di integrashon responsabel di indokumentádonan den komunidat di Kòrsou.

Luigi Faneyte
Kolaborador di frakshon PAR

639114718427035"
639114718427035"