Agènda Akshon Pasado di Sklabitut 2025 – 2029
Enseñansa, Siensia, Kultura & Deporte
Agènda Akshon Pasado di Sklabitut 2025 – 2029
Publiká riba 25 Yanüari 2026
Kòrsou ta risibí mas di 6 mion dòler pa implementashon struktural di Agènda Akshon Pasado di Sklabitut (2025–2029)
WILLEMSTAD – Gobièrnu di Kòrsou a risibí formalmente e dekreto pa ehekutá e Agènda di Akshon Pasado di Sklabitut (2025–2029). E agènda nashonal akí a surgi for di e Plataforma Inter – ministerial pa Konmemorashon, Rekonosimentu i Rekuperashon, ku a keda instituí formalmente na aña 2024 mediante dekreto nashonal (nr. 24/757). For di e momento ei, e plataforma ta forma e kuadro di maneho struktural den kua Kòrsou ta traha riba rekuperashon, rekonosimentu i e impakto sosial di e pasado di sklabitut.
Konforme artíkulo 36 di Statüt di Reino Hulandes, Direktorado-General pa Relashonnan den Reino a aloká un kontribushon máksimo di USD 6.047.130 pa ehekushon di e agènda di akshon aki entre 1 di òktober 2025 i 30 di sèptèmber 2029.
Kolaborashon inter – ministerial komo base: Diferente ministerio a traha huntu riba e desaroyo di e agènda di akshon, pa asina sigurá ku e maneho i ehekushon ta kana huntu.:
• Ministerio di Enseñansa, Siensia, Kultura i Deporte (OWCS)
• Ministerio di Salú, Medio Ambiente i Naturalesa (GMN)
• Ministerio di Desaroyo Sosial, Labor i Bienestar (SOAW)
• Ministerio di Gobernashon, Planifikashon i Servisio (BPD)
E agènda a ser desaroyá mediante un proseso amplio di partisipashon. A organisá dies seshon di diálogo ku organisashonnan sosial i seis seshon di trabou interno den e ministerionan envolví. Na total, mas o ménos shen representante di kuido di salú, enseñansa, kultura, bienestar i trabou a -tuma parti aktivo den e trayekto akí.
E manera di traha akí ta suprayá klaramente ku e pasado di sklabitut no ta un kapítulo sera. E konsekuensianan di dje ta sigui influensia te awe den institushonnan moderno, maneho, kuido di salú i den e relashonnan sosial kontemporáneo den nos komunidat.
Kuater Pilar Stratégiko a ser definí: E rekursonan disponibel ta ser repartí igual bou di e kuater pilar stratégiko:
• Digitalisashon di e Archivonan Kolonial (BPD)
Mas ku 4.000 kaha di archivo ku ta kontené mas o ménos 2.6 mion dokumento lo wòrdu digitalisá. Esaki lo hasi material históriko esensial aksesibel mundialmente pa investigadónan, institutonan edukativo i desendientenan di hendenan sklabisá. E proyekto tambe ta kontribuí na konservashon di herensia, desaroyo di konosementu i empleo lokal.
• Edukashon, Idioma i Herensia (OWCS)
E pila aki ta enserá tres trayekto prinsipal:
• Kreashon di un maneho nashonal pa museo.
• Desaroyo di un lista di idioma di skol i hargon tékniko na Papiamentu.
• Eksplorashon di maneho pa un modelo di idioma di enseñansa pa Hulandes funshonal den e konteksto karibense multi-lingwal.
E meta ta un práktika di enseñansa ku ta konektá mihó ku e mundu di bida i idioma di e yu di tera, pa asina e studiantenan haña mas chèns pa logra nan éksito. Na mes momento, ta traha riba deskolonisashon di e kuríkulo i fortalesa duradero di e tereno kultural, pa sostené igualdat di oportunidat i inklusividat. E pilá akí tin tres proyekto kardinal ta trata di un maneho nashonal pa museo, desaroyá di un lista di idioma di skol i terminologia den materia na papiamentu, i eksplorashon di maneho pa un modelo di idioma di enseñansa pa Hulandes funshonal den e konteksto multilingual karibense.
E propósito ta pa laga e enseñansa konektá mihó ku e realidat i e idioma di e mucha na Kòrsou. Asina, alumnonan tin mas oportunidat pa desaroyá i progresá na skol. Na mes momentu, ta traha riba renovashon i de-kolonisashon di e kuríkulo di enseñansa i riba fortifikashon duradero di e sektor kultural. Tur esaki ta kontribuí pa mas igualdat, oportunidat i inklushon den nos komunidat.
Kuido di Salú i Komunidat (GMN)
• E pila aki, bou di e título Rekuperashon, Rekonosementu, Rekonosementu, i Sosten, e enfoke ta riba fortifikashon di organisashonnan di kuido sosial i rekonosementu di polítika di medisina tradishonal Kòrsou. Esaki lo yuda redusí desigualdatnan di salú i restorá konfiansa den loke a ser desaroyá histórikamente.
• Rekuperashon i sosten sosio-ekonómiko (SOAW)
E pilá akí tin komo meta pa sostené famianan vulnerabel, luchá kontra pobresa, yuda hende haña mihó akseso na trabou i promové rekuperashon sosial entre generashonnan.
Rekuperashon struktural komo un trayektoria nashonal
Ku e agenda di akshon akí, Kòrsou ta mustra ku e ta tuma na serio e promesa di rekonosé e pasado di sklabitut, manera a wòrdu ekspresá riba 19 di desèmber 2022. Esaki ta un paso pa dilanti ku nos tur ta hasi huntu, ku akshonnan konkreto i koherente. Gobièrnu ta enfatisá ku rekuperashon no ta un medida di un solo biaha, sino un proseso struktural ku ta toka nos komunidat den su totalidat. Un proseso ku ta enfoká riba un mihó enseñansa, bon kuido di salú, konsientisashon kultural i hustisia sosial pa awor i pa generashonnan di futuro.
E Agènda di Akshon di Pasado di Sklabitut 2025–2029 ta marka asina un paso importante den e proseso pa ankra di forma institushonal rekuperashon, rekonosementu i fortifikashon sosial duradero.
Onderwijs, Wetenschap, Cultuur & Sport
Actieagenda Slavernijverleden 2025-2029
Geplaatst op 25 01 2026
Curaçao ontvangt ruim USD 6 miljoen voor structurele uitvoering Actieagenda Slavernijverleden (2025–2029)
WILLEMSTAD – De regering van Curaçao heeft formeel de beschikking ontvangen voor de uitvoering van de Actieagenda Slavernijverleden 2025–2029. Deze nationale actieagenda is voortgekomen uit het Interministerieel Platform Herdenking, Erkenning en Herstel, dat in 2024 per landsbesluit (no. 24/757) formeel is ingesteld. Dit platform vormt sindsdien het structurele beleidskader waarbinnen Curaçao werkt aan herstel, erkenning en maatschappelijke doorwerking van het slavernijverleden.
Op grond van artikel 36 van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden heeft het directoraat-generaal Koninkrijksrelaties nu een maximale bijdrage toegekend van USD 6.047.130 voor de uitvoering van deze actieagenda in de periode 1 oktober 2025 tot en met 30 september 2029
Interministeriële samenwerking als fundament:
Verschillende ministeries hebben samen gewerkt aan de ontwikkeling van de actieagenda, zodat beleid en uitvoering goed op elkaar aansluiten.
- het Ministerie van Onderwijs, Wetenschap, Cultuur en Sport (OWCS),
- het Ministerie van Gezondheid, Milieu en Natuur (GMN),
- het Ministerie van Sociale Ontwikkeling, Arbeid en Welzijn (SOAW).
- Het ministerie van Bestuur, Planning en Dienstverlening (BPD)
De agenda is tot stand gekomen via een breed participatief proces. Er zijn tien dialoogsessies georganiseerd met maatschappelijke organisaties en zes interne werksessies binnen de betrokken ministeries. In totaal hebben ongeveer honderd vertegenwoordigers uit de zorg, het onderwijs, de cultuursector, welzijn en arbeid actief deelgenomen aan dit traject.
De aanpak benadrukt nadrukkelijk dat het slavernijverleden geen afgesloten hoofdstuk is, maar doorwerkt in hedendaagse instituties, beleid, zorg en maatschappelijke verhoudingen.
Vier strategische pijlers
De beschikbare middelen zijn gelijkmatig verdeeld over vier strategische pijlers:
- Digitalisering van het Koloniaal Archief (BPD)
Ruim 4.000 archiefdozen met circa 2,6 miljoen documenten worden gedigitaliseerd. Hiermee wordt essentieel historisch materiaal wereldwijd toegankelijk voor onderzoekers, onderwijsinstellingen en nazaten van tot slaaf gemaakte. Het project draagt daarnaast bij aan het behoud van erfgoed, de opbouw van kennis en het creëren van lokale werkgelegenheid.. - Onderwijs, taal en erfgoed (OWCS)
Deze pijler bestaat uit drie kernprojecten. Het gaat om de ontwikkeling van een nationaal museumbeleid, het opstellen van een schooltaal- en vakjargonlijst in het Papiamentu en een verkenning van een passend onderwijstaalmodel voor functioneel Nederlands binnen de meertalige Caribische context. Het doel is om het onderwijs beter te laten aansluiten bij de leefwereld en de taal van het kind op Curaçao. Zo krijgen leerlingen meer kansen om goed mee te komen op school. Tegelijk wordt gewerkt aan het vernieuwen en dekoloniseren van het curriculum en aan een duurzame versterking van de culturele sector. Dit alles draagt bij aan meer kansengelijkheid en inclusiviteit. - Gezondheid en gemeenschapszorg (GMN)
Deze pijler richt zich op het versterken van maatschappelijke zorgorganisaties en op het erkennen van de traditionele Curaçaose geneeskunde binnen het beleid. Het doel is om gezondheidsachterstanden terug te dringen en het historisch gegroeide wantrouwen te herstellen.
- Sociaal-economisch herstel en ondersteuning (SOAW)
Deze pijler heeft als doel kwetsbare gezinnen te ondersteunen, armoede aan te pakken, mensen beter toegang te geven tot werk en sociaal herstel tussen generaties te bevorderen.
Structureel herstel als nationaal traject
Met deze actieagenda laat Curaçao zien dat het de belofte rond de erkenning van het slavernijverleden van 19 december 2022 serieus neemt. Het is een gezamenlijke stap vooruit, met concrete acties die met elkaar samenhangen. De regering benadrukt dat herstel geen eenmalige maatregel is, maar een langdurig proces dat ons als samenleving raakt. Een proces dat inzet op beter onderwijs, goede zorg, cultureel bewustzijn en sociale rechtvaardigheid — nu en voor toekomstige generaties.
De Actieagenda Slavernijverleden 2025–2029 markeert daarmee een belangrijke stap in de institutionele verankering van herstel, erkenning en duurzame maatschappelijke versterking.
