Korps Politie Aruba E porta blauw: ep.4 BALUARTE POLICIAL: SR. HUMPHREY KOOLMAN SATISFECHO DI TA POLIS PA 46 AñA
Korps Politie Aruba
E porta blauw: ep.4
BALUARTE POLICIAL: SR. HUMPHREY KOOLMAN SATISFECHO DI TA POLIS PA 46 AñA
Santa Cruz, ARUBA: Cuerpo Policial Aruba den cuadro di nos 40 aniversario ta sigui cu nos seccion historico, informativo y educativo yama “E porta blauw episodio: E bida di un Polis”. Nos ta para keto un rato y conoce Mr. Humphrey Koolman, un baluarte policial di Cuerpo Policial Aruba
Episodio 4: Bo ta wak television, bo ta wak yen series nan di polis e tempo ey. E prome SWAT original cu tabata tin. Tambe Humphrey tabata tin un swa cu tabata polis cu semper tabata conta storia na cas. Scuchando y wak esaki nan mi a haya leuk.. E aventura aki e kier a bay pe, puramente pa e aventura y ta den e mundo policial.
46 aña pasa Humphrey tabata traha na hotel como recepcionista na frontdesk, recien gradua for di Mavo. Asina mes Humphrey a solicita pa bira polis. Laborando e momento ey Humphrey a haya un carta “Bo kier bira polis ainda?”, Humphrey no a duda y mesora ela bay San Nicolas y meld su mes na Scol di Polis y for di aki e historia bunita, interesante y historico di Humphrey Koolman a inicia y a dura 46 aña largo.
Aspirant di Polis: Mas o menos na aña 1973 pa 74 e prome klasnan di polis a lanta. E studiantenan e tempo ey tabata keda mas e menos 2 aña na scol prome cu nan subi caya. Despues Humphrey a drenta den e di 4 klas cu a wordo lanta e tempo ey y a bay scol di Polis solamente pa 1 aña. E forma y maneho di Corsou nan a aplica na Aruba e tempo ey. Humphrey su experencia na scol di Polis no tabata dificil pero e tabata hopi. Awendia e sistema ta modular na unda bo ta termina un pakket. E tempo ey pa Humphrey no tabata asina. Pa full un aña e vaknan tabata sigui y tabata ripiti su mes cada biaha durante full e estudio policial. E tempo ey bo tabata haya hopi informacion cu pa Humphrey e tabata bon. Humphrey tabata keda skerpi den e materia di polis. Locual a resalta durante e estudio di polis cu e klas di Humphrey tabata trankilo y bon mucha. Antes bo por a haya straf pasobra e estudio tabata un internat y bo ta keda na scol. Pero e klas di Humphrey tabata tin hopi bon bounding cu otro. Tabata parti e tareanan trempan y yuda otro studia. Humphrey tabata studia facil e tempo ey y e no tabata tin problema cu ne.
Huramentacion: Humphrey su klas tabata chikito cu 7 agente so. Pa motibo cu e tabata chikito no por a forma e tempo ey e yama vlaggenwacht. Humphrey a wordo apunta pa dirigi 8 polis pa haci e vlaggenwacht e tempo ey. Humphrey mester a habri e bandera y grita e commando nan dilanti altocomisario di polis e tempo ey. Cu pa Humphrey e tabata un honor pa haci esaki como cu e tabata tin solamente 19 aña. Humphrey tabata e best geslaagde e tempo ey y a dirigi e ceremonia protocolario dilanti hopi funcionario halto y famianan. Ariba 13 oktober 1980, Humphrey Koolman a huramenta y despues di un luna Humphrey a subi caya..
Prome biaha riba caya: Humphrey a cuminsa traha na districto di Oranjestad den e departamento di polis uniforma. Prome Humphrey a bay stage cu un mentor y a siña parti boet, conoce e caya y e echonan castigabel etc.. Despues den un periodo cortico a bay su so sin un mentor. Humphrey su prome dienst tabata un nachtdienst cu pa Humphrey esey tabata e dienst di mas duro pasobra e gusta drumi. Pero e la sa di adapta liher na esaki. E tempo aya Humphrey ta corda cu e zwaailicht tabata manera un potchi vicks riba e dak di auto. Pa e sirena zona mester a primi un bon rato pa e sirena zona pa despues kita bo dede for di dje. E prome biaha cu tabata tin un emergencia policial, e tabata manera un pelicula yena cu adrenalina. E tempo ey violencia na Aruba tabata halto, bay cu emergencia na un sitio por spanta abo tambe. Mirando cu e tempo ey hopi hende tabata bringa cu polis. Bo tin di a cuida otro su lomba hopi mas.
Interesa den investigacion: Humphrey semper tabata tin mas interes den investigacion. E temponan di antes no tabata tin hopi detencion cu locual nos tin awe. Pa abo haya un detencion den un siman ta algo importante pero tabata pasa masha poco mes. Semper Humphrey a pusha den e parti investigativo cu locual pe a bira leuk. Despues di un periodo cortico na aña 1984 Humphrey a bay den e departamento di recherche Oranjestad. Yegando den e aña di 86, Humphrey a sigui desaroya y a bay departamento di droga lo cual cu e mes a pidi y a logra.
Recherche di Narcotica: Un di e prome casonan di mas grandi cu Humphrey a dirigi tabata un container cu a drenta Aruba cu mas di 200 kilo di cocaina den bleki. Pa Humphrey esey tabata algo hopi impactante cu te dia di awe e ta corda. Despues a sigui un otro caso cu botonan ilegal ta yega na costa di Aruba. E tempo ey 300 kilo di cocaina tabata algo monumental. Awendia ta riba 2 mil kilo cu pa hopi e ta mustra tiki. Pero den añanan 80, 300 kilo tabata hopi. Tambe Humphrey a experencia un persona hopi flaco cu a guli hopi bolita. Te cu awe Humphrey ta corda cu e persona aki a kibra e record di a guli mas cu 200 bolita y cu e no a fayece tampoco pero pa Humphrey e tabata impactante. Tambe Humphrey a experencia cu personanan ta guli bolita y ta fayece den hotel pa despues e mester investiga e curpa pero tambe mester a bay un autopsia pa asina haya e droga cu a explota den curpa di hende. Asina Humphrey a conta experencianan cu e tabata tin como recherche di droga cu pa semper e lo keda corda.
Trata cu respet: Un storia bunita cu Humphrey por conta na nos comunidad ta cu semper ela trata e clientenan cu ta detenido cu respet. Pa Humphrey no tabata costa nada di tratanan cu respet y papia hopi cu nan. Un di e recompensa di mas grandi ta na momento cu un di e personanan cu e a papia cu ne, e a tope na Carnaval. E señora a topa Humphrey a bras’e y a bis’e hopi danki. Ela cambia su bida e tin un trabou stabiel, e la casa, e tin yiu, e la traha su cas y leu di e mundo di droga. Pa Humphrey e ta un sintimento hopi great cu e por a contribui cu ne y cu pa semper e ta cana cu ne.
Local y internacional: Pa Humphrey e tabata hopi interesante pasobra e tabata trata casonan local pero despues a bay internacional na dado momento. Humphrey a siña traha cu DEA di Merca, FBI, US Customs, Hulanda, Alemania y diferente organisacion policial rond mundo. Pa Humphrey nunca ela biba y pensa cu su investigacion a hib’e pa traha cu agencianan mas importante y p’e ela hacie cu hopi honor.
Otro desafio: A yega un momento den Humphrey cu carera cu e mester a sigui crece y busca un otro desafio. Humphrey a a bay den e departamento di info, intelegence, CID y runner. Humphrey tabata haya e trabou interesante di haya informacion di criminalnan di baho mundo y pa despues combati esaki. Humphrey tambe a investiga labamento di placa. E tempo ey a crea MOT pa despues a bin cu ley di labamento di placa of meldpunt di placa inusual den comercio y awendia tin FIU cu ta un departamento masha renombra pa combati esakinan. Pero e tempo ey Humphrey tabata un di e recherchenan cu a dirigi esaki.
A lidera proyecto nobo: Despues cu a bin un structura nobo di traha. Humphrey a haya e oportunidad pa bay cursonan, re-organisa su departamenton, a manda 5 polis bay afo y sigui curso. A lidera y crea e proyecto di Tap-kamer na Aruba cu pa e tempo di 1997 no tabata tin. Tabata diferente proyecto den “kinderschoenen” cu Humphrey a forma y lidera.
A comparti conocimento: Pa motibo cu tabata tin hopi ladronicia den Noord, Humphrey a crea e proyecto piloto cu a hiba e nomber di “woninginbraak” mientras cu Humphrey mes tabata traha como polis uniforma na Noord y asina a detene 14 hoben cu tabata cometiendo esakinan. Tambe ela haya informacion cu tin benta y compra di droga riba caya y Humphrey mesora a traha un equipo cu team di aresto, observatie team y polis uniforma pa combati esaki. E temporada ey Humphrey a guia hopi hoben pa mira e parti investigativo como tambe polis cu otro wowo.Hopi di e agentenan hoben a sigui despues pa recherche cu pa Humphrey e ta hopi orguyoso di esaki.
A lidera mobiele eenheid: Humphrey a lidera Mobiele Eenheid, despues cu a haci un estudio di esaki na aña 2014. Humphrey a keda trek y dirigi Mobiele Eenheid. Tur studiante despues di termina nan estudio policial mester a pasa un training di Mobiele Eenheid na man di Humphrey. Mobiele Eenheid no tabata exisiti pero antes tabata tin bijstand eenheid. Cu tempo Humphrey a lidera esaki despues cu mando policial a aserc’e. A haci inversion y plan, cu opinion di Humphrey a realisa e team aki cu na inicio 40 agente policial a aplica. Cu un edad halto Humphrey mes a participa hunto cu e hobennan di Mobiele Eenheid. Humphrey tambe a logra pasa e pruebanan di Mobiele Eenheid cu exitoso hunto cu e hobennan. Asina tambe e team di Mobiele Eenheid a participa na diferente evento. Apesar cu no tabata tin mucho actividad despues cu empuhe di Humphrey, Mobiele Eenheid a sigui keda na bida haciendo diferente trabou manera na Carnaval, Kustsurveillance, re- enforza unidadnan of na entradanan hudicial. Humphrey semper tabata trece ideanan innovativo pa asina mantene e unidad na bida cu sosten di otro departamentonan. Tabata despues di tempo Humphrey a haya cancer y mester a distancia su mes un rato pa haya tratamento y a pasa e baston na e hobennan pa sigui cu Mobiele Eenheid. Humphrey a haci e proyecto di Mobiele Eenheid cu hopi smaak. Humphrey ta orguyoso di por a trek y lidera locual ela yama su “baby” pa hopi tempo. Tambe pa siña e agentenan policial diferente conocimento cu te cu e dia di awe ta corda riba e ehercisionan di Humphrey.
Humilde: E parti di proces-verbaal mi a siña hopi studiante di Cuerpo Policial Aruba, pesey hopi studiante ta corda riba Humphrey. Mi ta laag drempelig, hopi hende por yega serca mi y pidi pa un yudansa. Hopi Polis tabata bin serca mi pa un proces-verbaal y nunca ma nenganan. Semper keda humilde maske kisas bo tin e rango halto pero ora bo ta humilde bo ta yega leu y hopi hende lo aserca bo.
Mensahe laboral: Mester destingui dos cos cu ta e trabou y e hendenan cu bo ta traha cu ne. Caminda cu wordo traha foutnan ta wordo cometi y cosnan por bay robez pero esey no nifica cu e persona ta un mal hende. Nos mester por sinta cu otro papia manera hende grandi y keda cla. Segun Humphrey hopi hende ta tene hende na curason y na pecho, esey no ta corecto. E trabou ta keda semper bunita sea ta recherche, droga, matamento, ladronicia of cualkier tipo di caso pero mientras cu abo resolve y soluciona e caso anto e victima gradici bo ta e sintimento di mas bunita cu tin. Ta esey so e victima kier tende despues ta sigui e persecucion pero e gradicimento dor di e trabou haci ta e cos di mas bunita pa Humphrey.
Sosten di familia desde e prome dia: E sosten ta tremendo. Humphrey su casa nunca a haci un obhecion cu concecuencia di esaki ta cu e bira parti di bo bida di Polis. E temporada cu Humphrey a traha como recherche di droga su casa a coy telefon na cas. Na momento cu ela coy e telefon e la haya e menazanan cu nan ta bin mata su casa y yiunan via telefon dor di un persona latino. Esaki tabata algo totalmente diferente. E tabata sa kico e trabou di polis ta bin cu ne y e la biba hopi momentonan cu Humphrey. Semper e la sostene mi, te cu e momento cu Humphrey kier a bay bek den e mundo di droga na un edad halto. Eynan su casa a bise “ awo si no, e momento a yega pa lage muri”. Pa Humphrey su casa ta su balansa di bida cu a yude masha hopi mes. Humphrey tin dos yiu tambe pero nan tur dos a kies mesun destino y nan escohe pa no ta polis. Mi famia ta hopi orguyoso dimi y nan sa bisami esey!
Satisfecho pa ta polis: “Mi ta kere e trabou di polis tabata hopi satisfying” tabata palabranan di Humphrey.
Mensahe laboral: Bo disciplina y integridad ta e cosnan di mas importante den bida. Si abo no tin esakinan y bo ta sigui otro persona cu ta haci malo bo tambe ta bay malo. Crea bo mes un persona. Reclama riba bon manera y no falta respet pa e grandinan. Inverti den bo mes, no warda e organisacion inverti den abo. Na momento cu bo inverti den bo mes bo ta inverti den bo mesun conocimento. Inverti den bo crecemento spiritual, mental y profesional pasobra dia cu bo sali e overtime no tey mas.
Mensahe di bida: “Ami ta bin di un era bieu” tabata Humphrey su expresion. Antes tabata tin sociale controle y e compas tabata diferente. Na momento cu bo haci cos malo riba caya mesora bo mayornan sa, anto e tempo ey no tin internet tampoco whatsapp y nada. Solamente voz ta core rond cu mane bo yega cas bo mayornan ta warda bo caba y puntra bo ta kico a bay robez. Nos tin cu stop di defende nos yiu ora nan haci malo. Mester mas sociale controle manera antes. Mester investiga prome cu core defende bo yiu, corda nan no ta un angel. Mester cuminsa na cas y educa bo yiu na un mihor forma. Esaki sigur ta calma e situacion den nos comunidad of e actitud contra un polis. Polis no por yega serca bo, si bo pensamento ta otro con bida ta. Un bida real ta un bida cruel y sigur Humphrey a maak mee esey y awendia esey ta pasando. Mescos cu segun Humphrey e problema di gang tambe ta na un punto cu e hobennan ta bringa cu otro te mata otro sin niun motibo. Na momento cu bo puntra e hoben den un gang pa kico e ta aden of a hacie esey e no sa. Nan no sa pakico nan ta bringa cu otro of pa teritorio. Nan a djis drenta den gang pasobra a tende algo. E realidad ta cu e teritorio ta di pais Aruba y nan ta bringa pa coy loco. E ta conta pa e mayornan tambe. No duna bo yiu celular pa entretene su mes. Papia cu ne dun’e atencion. Tuma tempo cu ne. Humphrey su yiunan na 17 aña ta compañanan bay fiesta, no pa stroba nan pero djis pa ta eynan y percura cu tur cos bay bon. Nan ta bin cas contento pasobra mama y tata tey presente. Awendia hopi mayor ta benta nan yiunan unda cu ta. Abo compaña bo yui y asina bo ta lanta bo yiu mas mihor y cu respet!

