Prins Albert II van Monaco, de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Johann Wadephul, de president van het Europese Hof van de Rechten van de Mens, Mattias Guyomar, en de Portugese President, Anónio Luís Martins Seguro hielden een toespraak. De Václav Havel Mensenrechtenprijs werd voor de veertiende keer uitgereikt, ditmaal aan de Iraanse mensenrechtenadvocaat Nasrin Sotoudeh.

De Assemblee wisselde van gedachten over de hervormingen van de Raad van Europa en voerde debatten over onder meer de toenemende bedreigingen voor de pluriformiteit en onafhankelijkheid van de media, Europa als het snelst opwarmende continent en het versnellen van klimaatactie met jongeren, en een gezinsvriendelijk Europa, met beleidsaanbevelingen voor demografische vernieuwing.

Eerste Kamerlid Tekke Panman (BBB) lichtte zijn rapport toe over bedreigingen van het Internationaal Strafhof (ICC): ‘Er zijn pogingen om internationale rechters en aanklagers van het ICC te bedreigen en te intimideren door hen aan dwangmaatregelen te onderwerpen vanwege de uitoefening van hun taken.’ Panman vraagt in het rapport maatregelen te nemen om het ICC en andere internationale instellingen tegen dergelijke externe bedreigingen te beschermen.

Volgens senator Theo Bovens (CDA) betekent het ondermijnen van het Internationaal Strafhof het ondermijnen van de fundamenten van onze visie op vrede, de rechtsstaat en de individuele mensenrechten. Hij zei: ‘Als christendemocraat, als Europeaan en als voorstander van de rechtsstaat steun ik deze resolutie van harte.’ Het rapport van Panman is unaniem aangenomen.

Als voorzitter van de commissie Sociale Zaken sprak Eerste Kamerlid Saskia Kluit (PRO) over de hervormingen van de Raad van Europa naar aanleiding van een eerste voorstel van secretaris-generaal Berset. Kluit: ‘Sociale rechten vereisen onze bijzondere aandacht als fundament van een sterke democratie.’ Ook stelde ze dat een moderne Raad van Europa minder hiërarchisch moet zijn en meer ruimte moet geven aan participatie.

In de vragenronde met de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Wadephul dankte Kluit hem voor zijn steun aan het ICC en vroeg hem naar het uitvoeren van de ICC-uitspraken tegen de Israëlische premier Netanyahu, enkele ministers en leden van Hamas. Minister Wadephul antwoordde dat zijn regering altijd besluiten van het ICC zal uitvoeren, maar dat dit nu niet aan de orde is.

In het debat over de groeiende bedreigingen voor mediapluralisme en de onafhankelijkheid van de media uitte Eerste Kamerlid Daan Roovers (PRO) haar zorgen over de toenemende financiële onzekerheid in de journalistiek, de groeiende dominantie van socialemediabedrijven en de kwetsbare positie van onafhankelijke kwaliteitsjournalistiek als publieke pijler van de democratie. Roovers: ‘Aanpak van onevenwichtigheid tussen private en publieke media-infrastructuren is nodig, evenals verbetering van de positie van de professionele journalistiek.’

Namens de commissie Sociale Zaken rondde Kluit het plenaire debat af over ‘Naar een gezinsvriendelijk Europa: beleidsaanbevelingen voor demografische vernieuwing’. Ze was blij dat het rapport aandacht heeft voor wat jongeren nodig hebben om een gezin te stichten: ‘Het grootste verlies voor Europa is het verdwijnen van spelende kinderen uit het straatbeeld.’

Op vrijdag lichtte senator Rian Vogels (VVD) het voorstel toe over het uitbreiden van de gedragscode naar gasten, waarnemers en andere deelnemers: ‘Met deze wijziging worden de ethische regels van de Parlementaire Assemblee ook van toepassing op gasten van de Assemblee, waaronder de verplichting om de waarden van de Raad van Europa te respecteren.’ Bovens sprak namens de EPP zijn steun uit voor het vastleggen van de nieuwe regels: ‘Het gaat erom dat die regels in het daadwerkelijke gedrag tot uiting komen. Democratie is geen kwestie van power play, maar hoort te gaan over fair play.’

In het vrije debat stelde Bovens dat mensen meerdere identiteiten kunnen hebben, van lokaal tot Europees. Hij wees op het recente bezoek van paus Leo XIV aan Frankrijk, waar deze de Europese identiteit verbond aan gedeelde waarden als mensenrechten, de rechtsstaat en democratie. Bovens: ‘Zijn woorden prijzen de diversiteit van ons continent en herinneren ons tegelijkertijd aan ons gemeenschappelijk fundament van gedeelde waarden.’

Senator Carla Moonen (D66) werd gekozen tot vicevoorzitter van het netwerk over de situatie van Oekraïense kinderen. Tijdens een bijeenkomst van dit netwerk spraken de leden met kinderen uit de Charkiv-regio die deel uitmaakten van een herstelverblijf in de Elzas. Het netwerk is opgericht in juni 2024 om de belangen, bescherming en terugkeer te ondersteunen van Oekraïense kinderen die door de Russische agressie zijn getroffen.

In het kader van de borstkankermaand oktober organiseerden Women@PACE en de commissie Sociale Zaken een side event over discriminatie van overlevenden van kanker. Vogels, die zelf kampte met borstkanker, deelde haar persoonlijke ervaringen: ‘Ik koos voor mijn werk, dat was mijn reddingslijn, het gaf mij nieuwe energie en daardoor voelde ik me geen patiënt.’

Kluit benadrukte als voorzitter van de commissie Sociale Zaken dat (financiële) gevolgen van kanker nog lang na de behandeling kunnen voortduren. In aanwezigheid van wetenschappers werd gesproken over het ‘recht om vergeten te worden’ en het voorkomen dat een eerdere kankerdiagnose leidt tot belemmeringen bij het vinden van werk of het afsluiten van verzekeringen.

• –

  Vogels vroeg de President van het Europees Hof van de Rechten van de Mens of er alternatieven waren op het schrappen van zaken tegen Rusland en wat hij zegt tegen slachtoffers die dit zien als een verlies van gerechtigheid. De president verdedigde de beslissing in Lebedeva e.a. tegen Rusland: de 879 zaken zijn geschrapt op basis van artikel 37 EVRM en vanwege prioriteitsstelling binnen de beperkte capaciteit van het Hof. Hij stelde dat slachtoffers niet zijn verlaten, omdat zaken kunnen worden heropend.
• –

  De delegatie had een ontmoeting met de nieuwe Permanent Vertegenwoordiger bij de Raad van Europa, André Haspels, en de nieuwe Nederlandse rechter bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, Corinna Wissels.
• –

  Kluit organiseerde met Save the Children een hoorzitting als rapporteur Palestijnse kinderen in Israëlische militaire detentie.
• –

  Kluit sprak als voorzitter van de commissie Sociale Zaken in het debat en de hoorzitting over ‘Europa, het snelst-opwarmend continent: versnelling klimaatactie met jongeren’ met als sprekers de mensenrechtencommissaris van de Raad van Europa en diverse jongeren.
• –

  Het algemeen rapporteurschap van senator Gala Veldhoen (PRO) inzake de afschaffing van de doodstraf is verlengd vanwege het goede werk dat ze heeft verricht.