TUR PERSONA KU TA BIAHA PA REGIONNAN DI RIESGO PA VAKUNÁ KONTRA DI KEINTURA HEL (GELE KOORTS) – MINISTERIE GEZONDHEID, MILIEU EN NATUUR RAADT AAN ZICH TEGEN GELE KOORTS IN TE ENTEN WANNEER MEN NAAR RISICOGEBIEDEN REIST

cw-gezondheid-logo-ktp

Ministerio di Salubridat, Medio Ambiente i Naturalesa ta rekomendá…

TUR PERSONA KU TA BIAHA PA REGIONNAN DI RIESGO PA VAKUNÁ KONTRA DI KEINTURA HEL (GELE KOORTS)

Willemstad – Segun delaster informe di Organisashon Mundial di Salú (OMS) fechá 26 di yanüari 2017, Brazil ta bin ta eksperensiando for di kumisamentu di désèmber 2016 un brote di Keintua Hel (konosí tambe bou di Yellow Fever, Gelekoorts, Fiebre Amarilla). Keintura Hel tambe ta un di e malesanan kousá pa un vírùs transmití entre otro pa e sangura Aedes aegypti, ku ta konosí kaba pa su ròl den transmishon di Dengue, Ckikungunya i Zika.

Keintura hel ta diferente di e infekshonnan menshoná den varios aspekto:
• Den selva tin diferente sorto di sangura responsabel pa transmishon di e vírùs Keintura Hel. Den zona urbano mayoria biaha esun responsabel ta Aedes aegypti.
• Ounke Keintura Hel no ta presente mas den mayoria region ku ela asotá den pasado, ratu ratu tin un ke otro kaso ta aparesé serka humano komo ku Keintura Hel ta un malesa ku ta keda sirkula den diferente tipo di makaku den selvanan di entre otro Sentro i Sur Amerika. Na momento ku hende bishitá pa trabou òf plaser selva amazóniko por ehèmpel, sangura por pik’é infektando e di e forma ei, i e por bira malu i trese e malesa siudat (òf area urbano) kaminda e sangura urbano (p.e. Aedes aegypti) lo por sigui plama e malesa.
• Ta eksistí un vakuna efektivo kontra di Keintura Hel. Ántes tabata pensa ku su efektividat ta dura alrededor di 10 aña. Sinembargo den 2016 OMS a base di investigashon a deklará ku e vakuna kontra di Keintura Hel ta dura bida largu, kemen unabes e persona a yega di vakuná kontra di Keintura Hel e no tin nodi vakuná nunka mas. Un eksepshon lo por ta toka personanan ku un sistema di defensa no optimal.

Kasonan na Brasil
Inisialmente e brote di kasonan di Keintura Hel na Brazil tabata konsentrá den un estado, Minas Gerais kaminda tambe tin e kantidat mas grandi di kasonan. Pero te ku 24 di yanüari Brasil ta identifiká kasonan den 3 otro estado tambe, esta Sao Paolo, Espirito Santo i Bahia. Mirando e desaroyo di e situashon OMS ta konkluí ku tin un riesgo haltu pa e malesa plama den henter Brasil.

Medidanan ku OMS ta indiká ku Kòrsou mester tuma
A base di brote di kasonan OMS ta instruí paisnan pa revisá nan reglanan rondó di Keintura Hel i bira mas skèrpi den ehekushon di e reglanan aki. Pa nos na Kòrsou esaki ta enserá ku personanan ku ke biaha bai otro pais: Si ta bai Brasil òf otro paisnan kaminda tin riesgo pa transmishon di Keintura Hel mester ta vakuná kontra di Keintura Hel.
Aki un lista alfabétiko di paisnan ku riesgo di Keintura Hel den nos área i ku nos tin mas chèns di bishitá: Argentina, Brasil, Bolivia, Colombia, Ecuador, Guyana Fransés, Guyana, Panama, Paraguay, Peru, Surnam, Trinidad & Tobago i Venezuela. E lista kompleto ta inkluí mas pais i ademas e por kambia di un ora pa otro, p’esaki mester chèk ku tempu semper promé ku biaha serka konsuladonan i embahadanan, agensianan di biahe òf ofisina di Vakunashon pa Biahero (BBZ) na Asuntunan di Salubridat Públiko di Kòrsou UO G&Gz (ántes GGD) na telefon 432-2860/ 432 2800 (sentral).

Reglanan pa pasa vakuna di Keintura Hel
Mester pasa e vakuná kontra Keintura Hel a lo menos 10 dia promé ku e fecha di biahe tuma lugá. Mester tin prueba di vakunashon (e karchi hel) semper serka bo huntu ku otro dokumentonan manera pasport. Personanan ku pa algun motibu médiko no por vakuná ta risibí un dokumento ofisial serka e personal di Vakunashon pa Biahero (Reizigers Vaccinatie) na UO G&GZ ku ta splika esaki.

E medidanan aki ta nesesario pa dos motibu:
1) meskos ku nos, otro paisnan tambe ta bai bira mas severo ku kòntròl di reglanan rondó di Keintura Hel, kaminda nan lo eksigí prueba di vakunashon, algun di nan asta ora bo ta djis di tránsito. Por tin pais ku lo por ninga entrada na personanan ku no tin e prueba di vakunashon na ordu.
2) Komo nos tin e vektor urbano di Keintura Hel, nos hendenan mester soru pa no pega ku e malesa i tresé bèk Kòrsou kaminda e malesa lo tin chèns di plama i bira un emergensia di salubridat.

Unda por pasa e vakuna kontra Keintura Hel?
Por risibí e vakuna kontra Keintura Hel na ofisina di Vakunashon pa Biahero (BBZ) na Asuntunan di Salubridat Públiko di Kòrsou na Piscaderaweg 49, Zakitó. Preferibel yama promé pa traha sita na telefòn 432-2860/432-2800, semper por yama tambe pa mas informashon. E vakuna ta kosta 30 florin pa persona.

Medianan di prevenshon ku mester tuma
Tur medida di prevenshon kontra pika di sangura ta keda importante, inkluyendo uso di protekshon kontra di piká di sangura ku ta kontené DEET, Picaridin, IR3535 òf Oil of Lemon Eucalyptus. Esaki ta konta tantu pa personanan ku ta bai biaha pa un di e pais nan ariba menshoná I pa esnan ku ta bin Kòrsou. Tambe logikamente pa tur persona ku ta biba riba e isla aki.

Pa hende ku ke bishitá Kòrsou
Ta eksigí vakunashon kontra di Keintura Hel di tur hende (for di 6 luna di edat) ku ta bin for di un di e paisnan menshoná. Siguiendo rekomendashonnan di OMS, nos tambe lo bira mas severo den kòntròl di personanan yegando for di paisnan ku riesgo di Keintura Hel. Si bo tin konosí òf famia ku ta bishitando Kòrsou for di un di e paisnan menshoná por fabor splika ku aki lo eksigí prueba di vakunashon kontra di Keintura Hel. Si no tin esaki, por ninga entrada na e pais.

Atenshon!
Akudí na un dòkter si durante bo estadía den un país ku tin Keintura Hel bo bira malu ku un òf mas di e siguiente síntomanan: bo ta sinti manera bo ta hañando grip, keintura (diripiente), kalafriu, doló di kabes, doló di lomba, doló di múskulo, malestar general, stoma ta wal i sakamentu.
Den algun kaso e malesa por progresa dunando e persona “de hel” (e persona ta bira hel) i haña sangramentu (e persona por sangra pa nanishi, karn’i djente, e por aroha ku sanger, i e por sangra via tripa – ku shushi pretu/skur). Si tin “de hel” òf sangramentu, mester konsultá un dòkter òf bai sala di emergensia mesora.
Si denter di 1 siman ku bo a yega bèk for di un lugá di riesgo, bo bira malu, akudí na dòkter i bisa ku bo a kaba di yega for di un lugá ku tin Keintura Hel.

============

MINISTERIE GEZONDHEID, MILIEU EN NATUUR RAADT AAN ZICH TEGEN GELE KOORTS IN TE ENTEN WANNEER MEN NAAR RISICOGEBIEDEN REIST

Willemstad – Volgens de laatste berichten van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) van 26 januari 2017 is er vanaf begin december 2016 een uitbraak van Gele Koorts (Yellow Fever) gaande in Brazilië. Gele Koorts is net als Dengue, Chikungunya en Zika, een ziekte veroorzaakt door een virus die overgebracht kan worden door de Aedes aegypti mug.
Gele Koorts verschilt echter van de andere bovengenoemde ziekten om een aantal redenen:
• In het regenwoud zijn er verschillende soorten muggen die het Gele Koorts virus verspreiden. In bewoonde gebieden is dit meestal de Aedes aegypti mug.
• Hoewel Gele Koorts niet meer zo vaak voorkomt in de meeste landen waar dat vroeger wel het geval was, wil zich bij tijd en wijle weleens een geval voordoen. Dit komt omdat Gele Koorts een ziekte is die blijft circuleren in verschillende apensoorten in o.a. de regenwouden van Midden- en Zuid Amerika. Wanneer iemand, hetzij voor werkzaamheden of vakantie, zich in het Amazonegebied begeeft, kan hij/zij daar worden gebeten door muggen, ziek worden en de ziekte weer naar bewoonde gebieden of steden meenemen. Daar kan de ziekte verder worden verspreid door muggen die meer stedelijk zijn (bijv. Aedes aegypti).
• Er bestaat een effectief vaccin tegen Gele Koorts. Vroeger was dit vaccin 10 jaar geldig, maar onlangs (2016) heeft de WHO op basis van wetenschappelijk onderzoek verklaard dat het Gele Koorts vaccin levenslang geldig is; indien men ooit is ingeënt tegen Gele Koorts hoeft men zich in principe dus nooit meer hiervoor te laten vaccineren. Mensen met een verstoord immuunsysteem vormen mogelijk een uitzondering op een levenslange bescherming door het vaccin.

Gevallen in Brazilië
Aanvankelijk heeft de uitbraak van Gele Koorts in Brazilië zich geconcentreerd in één provincie, Minas Gerais, waar ook de meeste gevallen zijn gerapporteerd. Maar tot 24 januari heeft men ook gevallen geïdentificeerd in 3 andere provincies van Brazilië: São Paolo, Espiritu Santo en Bahía. Gezien deze ontwikkeling, concludeert de WHO dat er gerede kans bestaat dat de ziekte zich verder over het hele land zal verspreiden.
Aanbevelingen WHO
Op basis hiervan heeft de WHO instructies gegeven dat landen de regels omtrent Gele Koorts nalopen en dat de controle op en het naleven van deze regels wordt verscherpt.
Voor mensen die vanuit Curaçao naar het buitenland reizen geldt:
Indien U naar Brazilië reist of naar een ander land waar risico bestaat voor besmetting met Gele Koorts moet U worden gevaccineerd tegen Gele Koorts.

Hier volgt een alfabetische lijst met risicolanden in de regio di vaak worden bezocht: Argentina, Bolivia, Colombia, Ecuador, Frans Guyana, Guyana, Panama, Paraguay, Peru, Suriname, Trinidad & Tobago en Venezuela.
De complete lijst is natuurlijk uitgebreider en is nota bene zeer veranderlijk. Daarom is het raadzaam tijdig voor het reizen zich hierover te informeren bij de desbetreffende ambassades of consulaten, reisbureaus of bij het Bureau voor Reizigersvaccinatie (BBZ) van de UO G&Gz (432-5860).

Regels voor het vaccineren tegen Gele Koorts
Regels voor het vaccineren tegen Gele Koorts: men moet zich minimaal 10 dagen voor de reis laten vaccineren. Het bewijs van inenting moet men te allen tijde bij zich hebben samen met de reisdocumenten. Mensen die, om medische redenen zich niet kunnen laten vaccineren, krijgen hiervan officieel bewijs bij het bureau voor reizigersvaccinatie van de UO G&Gz en moeten dit bij zich dragen.

Waarom moet men zich laten vaccineren?
Er zijn twee redenen waarom men zich moet laten vaccineren:
1. In andere landen worden de regels omtrent Gele Koorts ook verscherpt, daarbij zal steeds bewijs van vaccinatie worden vereist, soms zelfs van de passagier op doorreis. Er zijn landen die de toegang weigeren indien men niet in het bezit is van het bewijs van vaccinatie tegen Gele Koorts.
2. Omdat wij hier op Curaçao de stedelijke mug kennen die Gele Koorts zou kunnen verspreiden, is het van belang dat reizigers niet besmet raken in het buitenland en ziek terug komen met de kans dat de ziekte zich hier verder verspreidt door onze muggen.

Waar kunt u zich laten vaccineren?
U kunt zich laten vaccineren tegen Gele Koorts op het Bureau voor Reizigersvaccinatie (BBZ) van de UO Geneeskundige – en Gezondheidszaken (voorheen GGD) op Piscaderaweg 49, Zakitó. Gelieve hiervoor een afspraak te maken op telefoonnummer 432-2860/423-2800 (centrale). Daar kunt U ook terecht voor nadere inlichtingen. Het vaccin kost Nafl. 30,00 per persoon.

Welke preventieve maatregelen kan men treffen?
U wordt aangeraden steeds muggenwerende middelen te gebruiken die DEET, Picaridin, IR3535 of Oil of Lemon Eucalyptus bevatten. Dit geldt zowel voor lokale mensen die naar één van de bovengenoemde landen reizen of toeristen die hier op vakantie komen. Deze preventieve maatregel geldt ook voor iedereen die hier woont.

Voor mensen die NAAR Curaçao komen:
Ook het land Curaçao vereist, van iedereen ouder dan 6 maanden, het bewijs van vaccinatie tegen Gele Koorts indien men vanuit een risicogebied komt. Net als andere landen zal ook Curaçao strenger optreden inzake de controle op het naleven van regels t.a.v. Gele Koorts, voor reizigers die aankomen vanuit risicogebieden. Indien U familie of kennissen uit risicogebieden verwacht, waarschuw ze van te voren dat ook hier een bewijs van vaccinatie tegen Gele Koorts wordt vereist.

Let Op!
Mocht u tijdens uw verblijf in een land waar Gele Koorts heerst onverhoopt ziek worden met één of meerdere van de volgende symptomen: grieperig gevoel, acute koorts, koude rillingen, hoofdpijn , rugpijn, algehele spierpijn, algehele malaise gevoel, misselijkheid, braken, dan wordt u aangeraden een arts te raadplegen. In een aantal gevallen treedt er progressie op van de ziekte die dan gepaard gaat met geelzucht en bloedingen (zoals neusbloedingen, bloedingen van het tandvlees, bloedbraken of bloedingen vanuit het darmkanaal met donker/zwarte ontlasting). U dient in zulke gevallen meteen naar een arts of spoedeisende hulp te gaan.
Dit advies geldt eveneens voor reizigers die deze symptomen vertonen binnen een week na terugkeer vanuit een risicogebied.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

error: Content is protected !!
%d bloggers like this: