Advertisements

CAft: “Konsepto di presupuesto 2020 ainda no ta sufisientemente supstansiá” / CAft: “Ontwerpbegroting 2020 is nog onvoldoende onderbouwd”

CAft: “Konsepto di presupuesto 2020 ainda no ta sufisientemente supstansiá”

 

Oranjestad – E konsepto di presupuesto di Aruba pa aña presupuestario 2020 ta sera ku un surplus di 0,6% di Produkto Interno Bruto (GDP). Ku esaki ta kumpli ku e norma pa surplus presupuestario manera menshoná den e protokòl ku a keda akordá ku Hulanda. Pa promé bes despues di basta aña e debe nominal i e gastunan di personal – inkluso esnan di e fundonan presupuestario – lo baha. Ta importante pa Aruba indiká di forma fundamentá kon por sigurá e bahada di e gastunan di personal riba término largu tambe. Mas aleu, pa loke ta trata e entradanan, mester mehorá e forma den kua ta supstansiá e ingresonan insidental tambe. CAft ta pidi mas atenshon pa buska i usa posibilidatnan pa redusí gastunan di gobièrnu – na lugá di hisa impuesto – pa di e forma aki yega na finansa públiko duradero i sostenibel. 

 

Konsepto di presupuesto 2020 

Pa mayoria di e medidanan struktural den e konsepto di presupuesto no a tuma desishon ainda pa loke ta trata entrada – pa un montante di AWG 111 mion. Pa e motibu aki tin un riesgo real ku por surgi retraso den realisashon di e subidanan di entrada aki, resultando den un défisit. Aruba por sierto ta pone muchu énfasis riba subimentu di entrada pa realisá un surplus. For di punto di bista di finansa públiko duradero i sostenibel ta importante pa redusí gastu. Aruba mester entregá e presupuesto riba término korto na Parlamentu, di moda ku esaki por keda aprobá awor sin mas retraso.

 

Gastunan di personal

Konforme e protokòl di koperashon Aruba–Hulanda 2019-2021 di 22 di novèmber 2018, titulá ‘Fihando e kaminda pa finansa públiko di Aruba sólido, transparante i sostenibel’, entrante yanüari 2019 tur aña Aruba mester redusí gastunan di personal. Pa aña 2020 ayega na e palabrashon ku e gastunan di personal, inkluso e karganan di dunadó di trabou, por monta te AWG 476 mion. Esaki ta inkluso e Fondo Presupuestario Provishonal pa e Plan di Krísis Sosial (IBSCP). Si esaki keda realisá, e gastunan eksesivo di personal lo baha pa promé bes den añanan. Esaki ta forma un kiebro di tendensia importante. E supstansiamentu di e kalkulashon di e gastunan aki mester mehorá, di manera ku ta bira kla tambe kon e bahada nominal aki lo keda kontinuá den e añanan benidero.

 

Reforma di impuesto

E reforma di impuesto ku a keda inisiá aña pasá te ainda tin retraso. E meta ta pa kambia e sistema di kargo impuesto i kaminda ta posibel simplifiká esaki. Caft ta enfatisá ku toma di desishon rápido riba e reforma di impuesto ta urgentemente rekerí. Tambe ta di importansia pa riba término korto tuma e otro medidanan pa logra ku esnan ku mester paga impuesto i prima, paga esakinan en bèrdat tambe. 

 

CAft a bishitá Aruba dia 13 i 14 di òktober. A hiba kòmbersashon ku, entre otro, Gobernador, Minister di Finansa, Asuntonan Ekonómiko i Kultura, Minister di Hustisia, Seguridat i Integrashon, Konseho di Minister i Parlamento. Ademas, CAft a reuní kku gerensia di Banko di Seguro Sosial (SVb).

 

CAft: “Ontwerpbegroting 2020 is nog onvoldoende onderbouwd”

 

Oranjestad – De ontwerpbegroting van Aruba voor het begrotingsjaar 2020 sluit met een begrotingsoverschot van 0,6% van het bbp. Hiermee wordt voldaan aan de norm voor het begrotingsoverschot uit het met Nederland overeengekomen protocol. Voor het eerst sinds jaren zullen de nominale schuld en de personeelsuitgaven – inclusief die van de begrotingsfondsen – dalen. Het is belangrijk dat Aruba onderbouwd aangeeft hoe de daling van de personeelsuitgaven ook meerjarig zeker gesteld kan worden. Verder dient aan de inkomstenkant de onderbouwing van geraamde incidentele inkomsten ook te verbeteren. Het CAft vraagt meer aandacht voor het zoeken en benutten van mogelijkheden om de overheidsuitgaven te verlagen – in plaats van de belastingen te verhogen – om daarmee tot duurzame en houdbare overheidsfinanciën te komen. 

 

Ontwerpbegroting 2020 

Voor de meeste structurele maatregelen in de ontwerpbegroting heeft ten aanzien van de inkomsten – voor een bedrag van AWG 111 miljoen – nog geen besluitvorming plaatsgevonden. Hierdoor is er een reëel risico dat de verwezenlijking van deze inkomstenverhogingen vertraging zal oplopen en er dus een tekort ontstaat. Overigens legt Aruba teveel nadruk op inkomstenverhogingen om een begrotingsoverschot te realiseren. Vanuit duurzame en houdbare overheidsfinanciën is het van belang om de uitgaven te verlagen. Aruba dient op korte termijn de begroting in te dienen bij de Staten, zodat deze nu zonder verdere vertraging kan worden vastgesteld. 

 

Personeelsuitgaven

Conform het samenwerkingsprotocol Aruba-Nederland 2019 van 22 november 2018, getiteld ‘Inkadering van het pad richting solide, transparante en houdbare overheidsfinanciën van Aruba’ dient Aruba de personeelskosten vanaf januari 2019 jaarlijks te verlagen. Voor het jaar 2020 is de afspraak gemaakt dat de personeelsuitgaven, inclusief werkgeverslasten, maximaal AWG 476 miljoen bedragen. Dat is inclusief de personeelslasten van het Interim Begrotingsfonds Sociaal Crisisplan (IBSCP). Als dit wordt gerealiseerd, zullen de te hoge personeelsuitgaven voor het eerst sinds jaren dalen. Dit is een belangrijke trendbreuk. De onderbouwing van de raming van deze uitgaven dient te verbeteren, zodat eveneens duidelijk wordt hoe deze nominale daling meerjarig een vervolg krijgt.  

 

Belastinghervorming

De belastinghervorming die vorig jaar geïnitieerd werd, ondervindt nog steeds vertraging. De doelstelling is om het stelsel van heffingen en belastingen te wijzigen en waar mogelijk te vereenvoudigen. Het CAft benadrukt dat spoedige besluitvorming over de belastinghervorming dringend gewenst is. Tevens is het van belang dat er op korte termijn verdere maatregelen worden genomen om te bereiken dat wie belasting en premie verschuldigd is, die ook betaalt.

 

Het CAft bracht op 13 en 14 februari een bezoek aan Aruba. Er zijn gesprekken gevoerd met onder andere de gouverneur, de minister van Financiën, Economische Zaken en Cultuur, de minister van Justitie, Veiligheid en Integratie, de ministerraad en de Staten. Daarnaast heeft het CAft gesproken met de directie van de Sociale Verzekeringsbank (SVb).


Spreektekst van de Voorzitter van het CAft

Persconferentie Aruba

14 februari 2020

___________________________________________________________________

Dames en heren,

Van harte welkom op de persconferentie van het CAft.

Het CAft bracht van 13 tot en met 14 februari een bezoek aan Aruba en voerde gesprekken met de gouverneur, de minister van Financiën, Economische Zaken en Cultuur, de minister van Justitie, Veiligheid en Integratie, de ministerraad, de Staten en de directie van SVB.

Graag doe ik verslag van onze besprekingen. 

Ik doe dit op basis van vier punten: de begroting 2020, begroting 2021, de begrotingsuitvoering 2019 en de houdbaarheid van het socialezekerheidsstelsel.

Begroting 2020

Er ligt nog geen vastgestelde begroting in de Staten, ondanks de toezegging van Aruba in de RMR van 22 november dat dit in januari zou geschieden.

Vanochtend heeft de regering toegezegd zo snel mogelijk na ontvangst van een advies van de Raad van Advies een begroting naar het parlement te zenden.

Dit tijdschema moet erop gericht zijn dat de begroting voor 1 april door de Gouverneur is vastgesteld.

Dit klemt te meer omdat in de begroting een aantal fiscale voorstellen is opgenomen die optellen tot een bedrag van 88 miljoen guldens en dat er dus geen verdere vertragingsverliezen optreden. 

Volgens de ontwerpbegroting 2020 die op 9 december jl. bij het CAft is ingediend, kwam het overschot van de collectieve sector uit op plus 0,6% van het BBP. 

Aruba zou daardoor voor het eerst sinds jaren een dalende nominale schuld hebben. 

Om precies te zijn, de nominale schuld zou in dit jaar met 50 miljoen Arubaanse guldens afnemen.

Belangrijk is ook dat de torenhoge rentelasten zullen gaan afnemen van 16% naar 14% (in totale inkomsten). 

Belangrijk daarbij is dat begroting en daarin opgenomen maatregelen zo snel als mogelijk worden geïmplementeerd en dat volstrekt helder wordt welke belastingmaatregelen Aruba wil nemen.  

Voor dit laatste punt van onderbouwing heb ik eerder aandacht gevraagd. 

Ook wat betreft de maatregelen rondom uitgaven is het belangrijk dat de begroting nu snel gerealiseerd wordt. 

Laat ik bij een speciale uitgavencategorie stilstaan, de personeelskosten. 

Als de begroting 2020 wordt gerealiseerd zullen de personeelskosten van het land inclusief het IBSCP dalen van ANG 482 miljoen in 2019 naar ANG 476 miljoen in 2020.

Dit is inclusief de lasten van het fonds IBSCP. 

De begroting die op korte termijn naar het parlement zal moeten gaan, moet gepaard gaan met een adequate onderbouwing.

Wat wordt er bijvoorbeeld bespaard op overwerk en hoe?  

Aruba staat op het punt om een begroting in te dienen, waardoor voor het eerst sinds jaren de nominale schuld en de personeelslasten gaan dalen, maar het komt er nu op aan!

Begroting 2021

Laat ik een enkel woord wijden aan de begroting 2021.

Eerder heeft het CAft geadviseerd om de kosten van de overheid te verlagen. 

Er wordt te veel nadruk gelegd op de inkomstenverhogingen en te weinig op uitgavenverlagingen.

In de begroting 2021 ligt er nog een verdere opgave om het begrotingsoverschot van 0,5 naar 1,0% BBP te brengen.

Dan zal de nominale schuld van Aruba pas echt aanzienlijk gaan dalen. 

We hebben vanochtend het advies gedaan om een commissie begrotingsdoorlichting in te stellen. 

Alle uitgaven, ook van zorg en sociale zekerheid worden dan doorgelicht en welke hervormingen nodig zijn en welke efficiencymaatregelen mogelijk zijn.

Dit moet een lijst met concrete ombuigingen opleveren, waar keuzen uit gemaakt kunnen worden.

Het belang hiervan kan ik niet genoeg benadrukken.

Zeker in combinatie met economische hervormingen kunnen uitgavenverlagingen de economische groei aanjagen.

Begroting 2019

We hebben op 11 februari jl. de vierde uitvoeringsrapportage ontvangen

Dit beeld is gunstiger dan oorspronkelijk gedacht.

We hebben begrepen gisteren dat dit mogelijk samenhangt met een verbeterde compliance bij inning van de SVB.

Zou overigens niet de suggestie willen wekken dat de compliance nog niet verder verbeterd kan worden, integendeel zelfs, zoals ook onlangs bleek uit een rapport van uw eigen SER. 

Het ziet er naar uit dat er zelfs een klein plusje zal zijn in 2019. 

Zeg er wel bij dat we nog volop aan het analyseren zijn.

Binnen twee weken dus voor 25 februari zal CAft met een reactie komen.    

We gaan dit afwachten maar zeg er wel bij dat heel mooi zou zijn als het land 2019 zou afsluiten met een klein plusje, terwijl het protocol nog uitgaat van -0,5% BBP.

De houdbaarheid van het socialezekerheidsstelsel.

Aruba heeft een goed stelsel van sociale zekerheid

U heeft een publieke oudedagsvoorziening en een basisverzekering.

Wel zijn er twee uitdagingen, zo bleek ook gisteren tijdens een presentatie van de sociale verzekeringsbank.

Er vindt in Aruba een demografische en een epidemiologische transitie plaats.

Dit vergt enige uitleg.

U vergrijst in een snel tempo.

Het aantal 60+ neemt toe van 21.000 vandaag naar 36.000 in 2035.

Daardoor lopen ook de kosten voor de AOV op: naar inschatting van de SVB met ruim 100 miljoen guldens. 

Overigens zijn er bij de vergrijzing nog andere effecten op de overheidsfinanciën die niet door de SVB in kaart zijn gebracht.  

Ik kom nu bij epidemiologische transitie. 

Kort gezegd komt dit erop neer dat het aantal mensen met chronische ziekten de komende jaren verder zal stijgen.

Daar is het ook van belang om te onderkennen dat welvaartsziekten zoals hart- en vaatziekten en diabetes toenemen. 

Dit betekent dat de kosten zowel wat betreft de ziektekosten als de ziekteverzekering oplopen

Volgens inzichten van SVB gaat dit om een bedrag van ruim 200 miljoen de komende tien á 15 jaar.

Belangrijk is ook dat de beroepsbevolking met 12% zal afnemen.

Als gevolg daarvan zou de economische groei kunnen gaan vertragen en berekend is dat de ziektekosten die op dit moment ruim 8% van BBP bedragen, kunnen oplopen naar – in het meest ongunstige geval – 18% van BBP. 

Nu is er ook een aantal scenario’s in kaart gebracht hoe hiermee om te gaan. 

Daarbij is het uitgangspunt dat de sociale zekerheid niet kan rekenen op een verdere verhoging van de landsbijdragen.

Gezien de staat van de overheidsfinanciën spreekt dat haast voor zich.

Ook is aangegeven dat het niet wenselijk is dat de premies en de bestemmingsbelasting omhoog gaan.

Aruba heeft een collectieve lastendruk die al heel hoog is.

In 2018 bedroeg deze 48,5% van het BBP.

Er is een aantal smaken om hiermee om te gaan.

Belangrijk is dat de economische groei op peil blijft en berekend kan worden dat bij een economische groei van 2,4% de kosten voor ziektekosten zullen stijgen naar 12% BBP. 

Dit vergt wel een migratie van 28.000 duizend personen en daar zou Aruba gericht beleid op moeten verrichten.

Ook zullen vooral de ziektekosten onder de loep genomen moeten worden.

Daarbij is het toenemend aantal chronische ziekten een serieus aandachtspunt.  

Dit vraagt om een samenhangend beleid om het aantal chronische ziekten onder jongeren en ook onder mensen op middelbare leeftijd terug te dringen en hen daarmee te behouden voor de arbeidsmarkt

Daarbij zou u ook moeten kijken naar uw ongevallenverzekering. 

Ook zouden er vormen van eigen risico of eigen betalingen overwogen moeten worden. 

Resumerend: zonder keuzen zullen de kosten voor sociale zekerheid en zorg de komende jaren fors oplopen en niet meer zijn op te brengen. 

Er ligt een forse opgave om een goed stelsel van sociale zekerheid en zorg houdbaar te maken en te behouden voor de volgende generatie. 

Tot slot, er liggen zowel voor de begroting 2020 en 2021 als ook voor de houdbaarheid forse uitdagingen. 

Toch denk ik dat deze opgaven haalbaar en noodzakelijk zijn. U bent een van de welvarendste landen van Cariben. 

Het komt er nu op aan om welvaart en welzijn van de bevolking van Aruba ook voor toekomstige generaties veilig te stellen. 

Dit begint met het nu snel afronden en vaststellen van de begroting. 

 

Advertisements

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

error: Content is protected !!
%d bloggers like this: