KIKO TA PASANDO

E uniko kaminda ku bo ta haña tur informashon kompletamente gratis. Klik anto lesa. Manda tur loke bo ke pa wordu publika i invitashon pa kubri rueda di prensa na e Email: kikotapasando@outlook.com

KIKO TA PASANDO
GOBIERNUNOTISIA

Awe dia 5 di novèmber 2020 ta Dia Mundial di Tsunami.

Awe dia 5 di novèmber 2020 ta Dia Mundial di Tsunami.
Durante de e asamblea general di Nashonnan Uni a asigná ofisialmente 5 di novèmber
komo Dia Mundial di Tsunami, pa paisnan konsientisá nan habitantenan di e peliger i
medidanan di redukshon di e riesgonan di un tsunami.
Relashoná ku e dia aki, Sekretario General di Nashonnan Uni, Sr. António Guterres, a
trese dilanti den su komunikado ku órganonan di Nashonnan Uni mester traha ku
partnernan rònt mundu pa eduká públiko, pa asina evitá pèrdida di bida ora ku e
siguiente tsunami tuma lugá.
Un tsunami ta un seri di ola di laman ku ta move ku velosidat di mas o ménos 800
km/ora riba laman hundu. Na momentu ku e tipo di olanan aki alkansá tera, e ta kousa
hopi destrukshon na propiedatnan i tambe kosta bida di hende. Un tsunami por wòrdu
generá pa motibu di temblor bou di fondo di laman, erupshon di volkan òf derumbe di
tera den laman.
Despues di e tsunami devastadó na desèmber 2004, kaminda alrededor di 230.000
hende a pèrdè nan bida na kostanan di Oséano Indio, komunidat mundial a realisá ku,
ounke e frekuensia di un tsunami ta abou, su impakto ta enormemente grandi. Pa e
motibu aki e Komishon Oseániko di UNESCO (IOC/UNESCO) a risibí e mandato pa
establesé un sistema di alerta pa tsunami rònt mundu.
Den e kuadro aki Servisio Meteorológiko a wòrdu apuntá pa representá Kòrsou den e
grupo gubernamental di koordinashon di tsunami pa Region di Karibe i Sentro
Amérika. Pues Meteo ta e instituto responsabel pa emití mensahe di alerta pa
tsunami, na nòmber di Gobièrnu. Komo parti di programa di IOC/UNESCO, Servisio
Meteorológiko ta disponé di teknologia pa registrá i monitoreá temblor den e área di
Laman Karibe, tambe posibel menasa pa tsunami i ta kompartí esaki ku tur pais
miembro. Na 2010 Meteo a koordiná un grupo di trabou pa identifiká e riesgonan di
tsunami pa Kòrsou. Tambe durante di e último añanan Meteo a desaroyá un sistema
pa por emití alerta òf atvertensia den ménos ku tres minüt, for di momentu ku konstatá
ku e fenómeno natural aki por bira un menasa pa nos isla. E sistema aki ta kontribuí
na alertá pueblo di Kòrsou muchu mas lihé i por yuda skapa bida. Na 2012 i 2018
Kòrsou tabata anfitrion di e reunion di grupo gubernamental di koordinashon.
Di e manera aki Meteo lo sigui hasi su esfuersonan konforme tratadonan, pa vigilá
wer ekstremo i otro peligernan di naturalesa, pa asina por protehá bida i propiedat di
pueblo di Kòrsou.
E potrètnan athunto ta mustra delegadonan na apertura di e reunion di grupo
gubernamental di koordinashon di tsunami ku a tuma lugá na aprel 2018 na Santa
Barbara Beach and Golf Resort.
E mapa di Kòrsou ta mustra e áreanan kaminda poblashon ta kuri mas riesgo di
inundashon (kòrá) den kaso di un tsunami.
(Foyeto: https://www.meteo.cw/Data_www/pdf/pub/TSUN_pap-compressed.pdf).
Rapòrtnan: https://www.meteo.cw/Data_www/pdf/pub/TSU%20_final.pdf;
https://www.meteo.cw/Data_www/pdf/pub/RA%20_final.pdf

 

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Discover more from KIKO TA PASANDO

Subscribe now to keep reading and get access to the full archive.

Continue reading