Besluitvorming Rijksministerraad 18 juni 2021 inzake liquiditeitssteun Aruba, Curacao en Sint Maarten derde kwartaal 2021

 

Besluitvorming Rijksministerraad 18 juni 2021 inzake liquiditeitssteun

Aruba, Curacao en Sint Maarten derde kwartaal 2021

Met de autonome landen Aruba, Curaçao en Sint Maarten (hierna: de landen) is
eind 2020 een akkoord bereikt omtrent de landspakketten, waarin hervormingen
zijn overeengekomen. Dit met het doel de financiële, economische, institutionele
en maatschappelijke weerbaarheid van de landen dusdanig te versterken, dat de
landen beter in staat zullen zijn om in de toekomst externe schokken, zoals de
huidige COVID-19 pandemie, zelfstandig op te vangen. Als voorwaarde voor het
ontvangen van de noodzakelijke liquiditeitssteun voor de landen dienen Aruba,
Curaçao en Sint Maarten hervormingen door te voeren. Hierover vindt per
kwartaal in de Rijksministerraad (RMR) besluitvorming plaats. Het College (Aruba)
financieel toezicht (C(A)ft) adviseert het RMR over de liquiditeitsbehoefte.
De RMR heeft op 18 juni jl. besloten over de liquiditeitssteun voor het derde
kwartaal van 2021. Tevens is besloten over de mate van afwijking van de
begrotingsnormen en voorwaarden aan komende tranches liquiditeitssteun.
Met deze brief informeer ik uw Kamer over deze besluitvorming.
Mate van afwijking van de begrotingsnormen voor 2021
De RMR heeft op 18 december 2020 besloten voor het begrotingsjaar 2021 in
principe in te stemmen met een afwijking van de norm zoals vervat in artikel 15,
eerste lid, onder a, van de Rijkswet financieel toezicht Curaçao en Sint Maarten
(hierna: Rft) voor Curaçao en Sint Maarten, en het voor Aruba van toepassing
zijnde financieringssaldo zoals vervat in artikel 14, tweede lid, van de
Landsverordening Aruba tijdelijk financieel toezicht (hierna: LAft) en het protocol
van 22 november 2018. Het C(A)ft is gevraagd te adviseren over de maximale
toegestane afwijking.
Het C(A)ft constateert in zijn advies van 9 juni jl. aan de RMR wederom dat in de
drie landen de onzekerheid rond het economisch herstel en de gevolgen voor de
begroting nog te groot is om hiertoe over te gaan. Tevens constateert het C(A)ft:

Voor Aruba en Sint Maarten, dat de begroting 2021 nog moet worden
vastgesteld en het feit dat de verwerking van de diverse aanbevelingen
van het C(A)ft in de begroting 2021 nog moet plaatsvinden; en
Voor Curaçao, dat de verwerking van de diverse aanbevelingen van het
C(A)ft bij de vastgestelde begroting 2021 alsmede de eerste BW nog moet
plaatsvinden en de informatievoorziening over de begrotingsuitvoering
nog hiaten vertoont.
Het C(A)ft acht hiermee de maximaal toegestane mate van afwijking van de
geldende begrotingsnormen in 2021 nog steeds onvoldoende bepaalbaar.
Het C(A)ft houdt daarom vast aan zijn advies om de maximaal toegestane mate
van afwijking van de centrale begrotingsnorm (op kasbasis) voor 2021 gelijk te
stellen aan de eventueel in 2021 toe te kennen liquiditeitssteun, minus het deel
van de liquiditeitssteun dat niet de gewone dienst betreft.
De RMR heeft op 18 juni besloten de maximale mate van afwijking van de
begrotingsnormen tot en met 30 september vast te stellen op de door het C(A)ft
geraamde liquiditeitsbehoefte van Aruba, Curaçao en Sint Maarten van
respectievelijk AWG 599 miljoen, ANG 468 miljoen en ANG 165 miljoen. In deze
bedragen zijn de beginsaldi aan liquiditeiten van de landen meegenomen. De
maximale mate van afwijking voor geheel 2021 zal worden bepaald na het advies
van het C(A)ft over de liquiditeitsbehoefte voor het vierde kwartaal van 2021.
Voortgang uitvoering Landspakketten Aruba, Curaçao en Sint Maarten.
Het afgelopen half jaar is met de landen een start gemaakt met de invulling van
de Landspakketten. In zogenaamde Uitvoeringsagenda’s zijn de concrete
afspraken vastgelegd die in het kader van de Landspakketten zijn gemaakt tussen
de respectievelijke Landen en Nederland. Deze afspraken geven aan welke
resultaten wanneer beoogd zijn te worden gerealiseerd en zijn leidend bij de
activiteiten die ontplooid worden.
De dynamiek binnen de Landen rondom de uitvoering van de agenda’s verschilt
aanzienlijk. Aruba volgt de Uitvoeringsagenda nauwgezet en zet de benodigde
stappen; de beoogde resultaten die gepland waren voor het tweede kwartaal van
2021 zijn nagenoeg behaald. De uitvoering van het Landspakket op Curaçao geeft
een wisselend beeld. Op veel dossiers is vertraging opgetreden. Dit komt o.a.,
maar niet uitsluitend, door onduidelijkheid over de standpunten van de nieuw
verkozen regering ten aanzien van deze dossiers en, meer in algemeen, de
consensusrijkswet COHO. Voor Sint Maarten geldt dat actief wordt doorgewerkt
aan de uitvoering van het Landspakket, zij het dat niet alle deadlines in het
tweede kwartaal van 2021 gehaald zijn.
Gedetailleerde informatie over de voortgang op landsniveau en per maatregel
wordt gegeven in de Uitvoeringsrapportage over de eerste helft van 2021 die later
deze maand aan uw Kamer zal worden gezonden. Na ondertekening door de
betrokken landen ontvangt u ook de Uitvoeringsagenda’s voor het derde kwartaal
2021 voor Aruba en Sint Maarten. De agenda voor Curaçao wordt naar
verwachting in juli vastgesteld en zal u dan ook worden toegezonden.

Vijfde tranche liquiditeitssteun Sint Maarten
De afgelopen weken heeft Sint Maarten voortvarend gewerkt aan het herstellen
van goed bestuur op de luchthaven. De minister-president van Sint Maarten heeft
mij per brief geïnformeerd over de acties die Sint Maarten heeft ondernomen om
goed bestuur op de luchthaven te herstellen. Zo is de screening van twee nieuwe
leden van de Supervisory Board of Directors van de Princess Juliana International
Airport Holding Company opgestart, heeft de ministerraad een implementatieteam
aangewezen om de adviezen van de Taskforce Corporate Governance te
implementeren en heeft Sint Maarten een externe partij ingeschakeld om de
corporate governance schendingen te onderzoeken. Deze acties geven voldoende
vertrouwen om over te gaan tot het verstrekken van de vijfde tranche
liquiditeitssteun. Uw Kamer is hierover op 17 juni jl. geïnformeerd.1
Besluitvorming inzake liquiditeitssteun derde kwartaal 2021
Het CAft heeft de liquiditeitsbehoefte van Aruba voor het derde kwartaal 2021
geraamd op AWG 181 miljoen voor het derde kwartaal van 2021. Voor Curaçao
heeft het Cft de liquiditeitsbehoefte voor het derde kwartaal van 2021 geraamd
op ANG 168 miljoen. En voor Sint Maarten heeft het Cft de liquiditeitsbehoefte
voor het derde kwartaal, ná verstrekking van de liquiditeitssteun van ANG 39
miljoen in de 5e tranche, geraamd op ANG 48 miljoen.
De budgettaire gevolgen van de zesde tranche liquiditeitssteun worden in een
nota van wijziging op de eerste suppletoire begroting aan u voorgelegd. De
liquiditeitsleningen zijn nodig omdat de landen op korte termijn ernstig
liquiditeitstekort zullen hebben. Zonder deze leningen kunnen de landen naar alle
waarschijnlijkheid in de loop van volgende maand niet meer aan hun
verplichtingen, zoals salarisbetalingen, uitgaven aan sociale zekerheid en
renteverplichtingen op uitstaande leningen, voldoen. Voor Aruba geldt dat de
liquiditeitspositie zeer nijpend is en de regering dringende spoed ziet om op korte
termijn over te gaan tot verstrekking van de liquiditeitssteun zesde tranche.
Normaliter wordt nieuw beleid in uitvoering genomen nadat de Staten-Generaal
de begrotingswet heeft geautoriseerd. Aruba voldoet aan de gestelde
voorwaarden voor de zesde tranche. Aangezien uitstel van uitvoering van deze
spoedeisende maatregel die in het belang van het Rijk is, niet kan wachten tot
formele autorisatie van beide Kamers der Staten-Generaal, zal het kabinet de
uitvoering van de maatregel starten nadat de stemming door de Tweede Kamer
over de eerste suppletoire begroting heeft plaatsgevonden. Hierna zal het kabinet
overgaan tot verstrekking van de lening. De Eerste Kamer wordt langs deze weg
geïnformeerd dat het kabinet de uitvoering van de maatregel zal starten voordat
stemming over deze begrotingswet in de Eerste Kamer heeft plaatsgevonden.
Hiermee wordt gehandeld conform lid 2 van artikel 2.27 van de
Comptabiliteitswet 2016. Indien Curaçao en/of Sint Maarten voldoen aan de
voorwaarden, ziet het kabinet ook daar dezelfde dwingende spoed om uitvoering
van deze maatregelen niet uit te stellen. Het kabinet beroept zich ook op lid 2 van
artikel 2.27 van de Comptabiliteitswet 2016 en verplichtingen en uitgaven
aangaan voordat stemming hierover in de Eerste Kamer zal hebben
plaatsgevonden.

Aruba
Aruba geeft invulling aan de afspraken uit de Uitvoeringsagenda’s en zet de
benodigde stappen. Nagenoeg alle deadlines zijn gehaald, waarbij goed wordt
samengewerkt tussen de Arubaanse en de Nederlandse experts.
De RMR heeft besloten over te gaan tot het toekennen van de 6e
tranche
liquiditeitssteun van AWG 181 miljoen voor het derde kwartaal 2021. De
verstrekking van deze lening zal gebeuren conform de Comptabiliteitswet 2016.
Om in aanmerking te komen voor de 7e
tranche zal Aruba, naast de afspraken in
de uitvoeringsagenda ook moeten voldoen aan een aantal aanvullende
voorwaarden. Dit zijn medewerking aan de totstandkoming van het nader rapport
bij het voorstel van Rijkswet Caribisch orgaan voor hervorming en ontwikkeling en
het CAft informeren over de nadere invulling van besparingsmaatregelen bij de
Algemene Ziektekostenverzekering.
Curaçao
Curaçao heeft nog niet aan alle voorwaarden uit de tweede en derde tranche
liquiditeitssteun voldaan. In de vierde en vijfde tranche is aan Curaçao geen
liquiditeitssteun toegekend, omdat het Cft beoordeelde dat het land nog over
voldoende liquiditeiten beschikte.
De voortgang van de maatregelen uit het landspakket geeft een wisselend beeld.
Er is op diverse onderdelen vertraging opgetreden. De uitslag van de verkiezingen
en de onhelderheid over het standpunt van de inkomende regering ten aanzien
van de Rijkswet COHO, hebben duidelijk een vertragend effect gehad. De tweede
uitvoeringsagenda kon hierdoor pas eind april vastgesteld worden. Ook de
maatregelen om de COVID-19 uitbraak te beteugelen, waaronder een 7 weken
durende lockdown in het tweede kwartaal, hebben vertraging tot gevolg gehad.
De RMR heeft daarom besloten onder voorwaarden over te gaan tot het
toekennen van ANG 168 miljoen liquiditeitssteun in de 6e
tranche aan Curaçao en
deze tranche bovendien op te splitsen in twee deeltranches. De voorwaarden voor
de eerste deeltranche betreffen onder meer de herbevestiging van de onderlinge
regeling tussen Nederland en Curaçao en het vaststellen van de
landsverordeningen die zien op de verlaging van 25% op het totale pakket van
arbeidsvoorwaarden van Statenleden en van Ministers. Voorts het alsnog
nakomen van de afspraken uit de Uitvoeringsagenda zoals het delen van
informatie met Nederland inzake het belastingstelsel. Aan het Cft dient Curaçao
alsnog eerder verzochte informatie te leveren. De voorwaarden aan de tweede
deeltranche betreffen het vaststellen van de uitvoeringsagenda met daarin
vervolgstappen met betrekking tot de betaalbaarheid van de sociale zekerheid
(schommelfonds SVB) en de kostenbeheersing bij het Curacao Medical Center.
Voor de hervorming van het fiscaal stelsel en de belastingdienst moet de RvM
plannen van aanpak vaststellen.
Om in aanmerking te komen voor de 7e
tranche zal Curaçao, naast de afspraken
in de Uitvoeringsagenda, eveneens actief moeten bijdragen aan het nader rapport
bij het voorstel van Rijkswet Caribisch orgaan voor hervorming en ontwikkeling.

Sint Maarten
Het afgelopen kwartaal was de eerste periode waarin Sint Maarten en Nederland
op basis van concrete afspraken uit een uitvoeringsagenda samen zijn gaan
werken aan de uit te voeren maatregelen. Tijdens deze eerste stappen bleek voor
een aantal maatregelen dat de implementatie hiervan ingewikkelder zal zijn dan
verwacht. In verschillende gevallen is de uitgangssituatie nijpender dan voorzien,
waardoor het realiseren van verbeteringen complexer zal zijn en voor een
zorgvuldige uitvoering meer tijd zal moeten worden ingeruimd dan in eerste
instantie was gepland. Daarnaast blijkt de aan Sint Maartense zijde beschikbare
capaciteit, zowel kwantitatief als kwalitatief, steeds een groot struikelblok.
Daardoor zijn niet alle overeengekomen deadlines in het tweede kwartaal
gehaald. Ik constateer nu dat verschillende deadlines uit de uitvoeringsagenda
weliswaar ambitieus, maar toch niet voldoende realistisch zijn gebleken. Om deze
reden zijn in de uitvoeringsagenda voor het derde kwartaal meerdere deadlines
bijgesteld.
De RMR heeft daarom besloten onder voorwaarden over te gaan tot het
toekennen van ANG 48 miljoen liquiditeitssteun in de 6e
tranche aan Sint Maarten.
Als voorwaarden zijn hieraan verbonden het vaststellen van een drietal plannen
van aanpak, maatregelen op het terrein van detentie conform het landspakket en
herstel van goed bestuur op de luchthaven en het aanleveren van informatie bij
het Cft.
Conform het advies van het Cft heeft de RMR besloten alvast maatregelen aan te
kondigen die in de Uitvoeringsagenda voor het vierde kwartaal zullen worden
opgenomen. Dit betreft maatregelen met betrekking tot de zorgkosten.
Om in aanmerking te komen voor de 7e
tranche zal Sint Maarten, naast de
afspraken in de Uitvoeringsagenda, eveneens actief moeten bijdragen aan het
nader rapport bij het voorstel van Rijkswet Caribisch orgaan voor hervorming en
ontwikkeling. Ook zal Sint Maarten verdere concrete voortgang moeten tonen op
het terrein van detentie. Voor zowel de 6e als de 7e
tranche wordt van de regering
van Sint Maarten verlangt dat de benodigde vervolgstappen worden gezet om de
problemen op de luchthaven te herstellen en de succesvolle voortgang van het
project tot herstel van de luchthaventerminal veilig te stellen.
Tot slot
Aan de liquiditeitssteun aan Curaçao en Sint Maarten zijn in verband met
vertragingen in het tweede kwartaal voorwaarden verbonden waardoor
verstrekking niet onmiddellijk zal plaatsvinden. Om de verstrekking zo spoedig
mogelijk na het voldoen aan de voorwaarden, en conform de Comptabiliteitswet
2016, te kunnen laten plaatsvinden heeft de RMR mij gemachtigd om in overleg
met de minister-president en de minister van Financiën te beoordelen of aan deze
voorwaarden is voldaan en tot uitbetaling kan worden overgegaan.
Bijgaand ontvangt uw Kamer de Toetsingskaders bij deze te verstrekken
liquiditeitsleningen.

De staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
drs. R.W. Knops

 

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

error: Content is protected !!
%d bloggers like this: