Preis di alimento na Boneiru afektá pa situashon mundial / Voedselprijzen op Bonaire beïnvloed door situatie wereldwijd
Preis di alimento na Boneiru afektá pa situashon mundial
![[Translate to Papiamento:]](https://i0.wp.com/bonairegov.com/fileadmin/_processed_/a/3/csm_Diputado_Thielman_Passagrahan__1__d5ec2ffcb1.jpg?ssl=1 "[Translate to Papiamento:]")
[Translate to Papiamento:]
Preisnan ta subiendo mundialmente: na promé lugá dor di e efektonan di COVID-19 i e retonan ku ta eksistí ainda den produkshon i transporte. Ademas di esaki, e situashon di guera na Ukraína tambe tin su efekto riba preis mundial di petroli, zeta dushi i grano.
Gobièrnu di Boneiru ta hopi alerta pa ku e situashon aki i ta tumando diferente paso pa por logra mantené òf mehorá forsa di kompra. Luna pasá Kolegio Ehekutivo di Boneiru a aserká gobièrnu Hulandes pa por baha aksèins riba gasoline. Esaki a duna komo resultado un kompensashon di 16 sèn riba preis di gasolin. Sin e redukshon di aksèins aki, preis di gasolin lo a subi ku 22 sen enbes di un subida di 6 sen.
Otro paso ku a tuma ta, ku a kuminsá sinta ku supermerkado i e produktornan i importadornan pa yega na un maneho i kòntròl di preis pa diferente produkto di nesesidat básiko. “Nos ta konsiente ku e situashon ta hopi preokupante. Pesey nos ta den konsulta ku e supermerkadonan i importadornan pa por yega na un sistema pa fiha preis máksimo pa sierto produkto di promé nesesidat i ehekutá un kòntròl di preis hustu,” segun diputado Thielman enkargá ku asuntonan ekonómiko. Mester realisá ku ta importante pa implementashon di preis máksimo riba produkto i komustibel keda ehekutá na un manera balansá, di forma ku por sigui importá e produkto sin problema. Asina ta evitá ku no ta ofresé e produktonan mas, manera a sosodé den pasado.
Tur parti di e proseso pa produsí i trese un produkto seka e konsumidó ta aktualmente afektá dor di e guera na Ukraína. E proseso aki ta konsistí di tur aktividat for di e orígen te ora ku e konsumidó kumpra e produkto final. “Preis di grano, ku ta e kuminda pa galiña ku ta pone webu, a subi drástikamente. Preis di gasolin pa transportá e grano for di su lugá di orígen te na e kunukero di galiña tambe a subi. Tur esaki ta kòusa ku preis di e produkto final, den e kaso aki webu di galiña, tambe ta subi.” Pa por garantisá kondishonnan hustu pa produkshon lokal di webo, i alabes protehá interes di e konsumidó, lo bai ahustá preis máksimo tambe pa webo di galiña produsí lokalmente.
Gobièrnu di Boneiru ta introdusí insentiva pa stimulá produkshon lokal di kuminda, i próksimamente lo sinta ku gobièrnu Hulandes pa papia tokante e posibilidat pa redusí e tasa di ABB riba sierto produkto i servisio. “Aunke e subida di preis ta un situashon mundial, nos ta tumando diferente pasonan pa yuda mitigá e efektonan i limitá e òumento di preisnan dor di bin ku diferente medida pa termino kortiku,” Diputado Thielman a sigui splika.
Voedselprijzen op Bonaire beïnvloed door situatie wereldwijd
Prijzen zijn wereldwijd aan het stijgen: in de eerste plaats door de effecten van de COVID-19 pandemie en de uitdagingen bij productie en transport die nog steeds spelen. Daarnaast heeft ook de oorlogssituatie in Oekraïne invloed op de internationale prijzen voor aardolie, zonnebloemolie en graan. De Bonairiaanse overheid houdt deze ontwikkelingen alert in de gaten en neemt stappen om de koopkracht te beschermen of verbeteren. Zo heeft het Bestuurscollege van Bonaire vorige maand de Nederlandse regering proactief benaderd om de accijnzen op benzine te verlagen. Het resultaat hiervan was een tegemoetkoming van 16 cent op de benzineprijs. Zonder deze accijnsverlaging, zou de benzineprijs met 22 cent gestegen zijn in plaats van 6 cent.
Ook zijn gesprekken met supermarkten, importeurs en producenten aangevangen om tot een prijsbeleid en -controle te komen voor een mand basis producten. ‘Wij zijn ons ervan bewust dat de situatie erg zorgelijk is. Daarom zijn wij in overleg met supermarkten en importeurs over een methode voor het vaststellen van maximumprijzen op bepaalde producten voor de eerste levensbehoeften, zodat er een eerlijke prijscontrole kan plaatsvinden,’ aldus de gedeputeerde van economische zaken Hennyson Thielman. Het is belangrijk dat de implementatie van maximum prijzen op producten en levensmiddelen op een goed afgewogen manier gebeurt, zodat het haalbaar blijft om deze producten te importeren. Dit voorkomt dat de producten niet meer worden aangeboden, zoals in het verleden is voorgekomen.
De effecten van de oorlog zijn zichtbaar in de hele toeleveringsketen. Deze keten bestaat uit alle activiteiten en processen vanaf de oorsprong tot het moment dat de consument het eindproduct koopt. ‘De prijs van graan, om kippen die eieren leggen mee te voeren, is drastisch gestegen. Door de stijgende brandstofprijzen zijn ook de transportkosten van het graan vanaf de plaats van oorsprong tot bij de kippenboer gestegen.’ Om eerlijke voorwaarden te garanderen voor lokale productie van eieren en tevens het belang van de consument te beschermen, gaat ook de maximumprijs voor lokaal geproduceerde kippeneieren aangepast worden.
Het openbaar lichaam Bonaire is al met projecten gestart om lokale productie van voedsel te stimuleren, en binnenkort wordt met de Nederlandse regering gesproken over de mogelijkheid om de ABB-percentage op bepaalde producten en diensten te verlagen. ‘Hoewel prijzen wereldwijd aan het stijgen zijn, nemen wij proactief stappen om deze effecten te verzachten en om een toename van de kosten van levensonderhoud te beperken met verschillende maatregelen op korte termijn, ’ licht gedeputeerde Thielman toe.