Emansipashon: awe ta esaki ta e notisia ku nos mester a kuminsa siman ku n’e
Emansipashon ta un tópiko di sumo importansha pa nos toka i habri e siman aki ku n’e, debí ku e tópiko aki ahinda no a logra penetrá den kurason di kada persona aki na Kòrsou. Emansipashon ta mas ku djis un tópiko, pa e simpel echo ku danki na emansipashon un pais por sali for di tur situashon ferfelu ku e ta aden. Meskos ta konta pa e situashon ku nos na Kòrsou ta aden aktualmente. E palabra emansipashon mester ta un palabra ku ta penetrá den kurason di kada suidadano di e pais aki.
Emansipashon tin di haber ku e situashon sosial ekonómiko di un pais. I tambe emansipashon tin di haber ku nos situashon polítiko, ekonómiko i no lubidá: nos moral i prinsipionan. Emansipashon tin di haber ku libertat den tur forma di e palabra i no únikamente libertat di sklabitut. Un pueblo emansipá ta un pueblo kaminda no tin metementu den su kresementu, ni pa ku su desishonnan ku e ta tuma demokrátikamente pa e por sigui krese bai. Aki na Kòrsou nos no ke papia riba e tópiko aki, pues nos tin hopi tarea mas di bai hasi den kuadro di e tópiko aki. Parlamentario pa frakshon Trabou pa Kòrsou, sr. Calmes ta puntra su mes lo siguiente:
- “Dikon mi tin ku hasi tantu esfuerso asina pa mi por papia mi mes idioma riba mi mes pais? Ta pornada tur e organisashonnan internashonal manera Nashonnan Uní, Unicef i Caricom ta mustra riba e libertat ku kada idioma tin?”
- “Dikon ahinda nos plenchinan ta hiba nòmbernan kolonial? Algun ehèmpel ta Wilhelminaplein, Julianabrug i Emmabrug.”
- “Dikon ahinda den 2023 nos no a kambia nan pa nòmbernan di nos mes héroenan?”
E echo ku nan ta forma parti di nos historia ta pone ku nos por splika e turista ku ta bin bishitá nos pais kon tur kos a kuminsá. I tambe por duna un splikashon riba formashon di nos pais despues di 10-10-10. Esakinan tambe ta parti di nos historia. 30 di mei 1969 ta simbolisá un lucha pa libertat. Dor di keda splika kontinuamente tokante nos historia, nos komo pais ta sigui desaroyá i bira mas riku ahinda na historia. Di e forma aki Kòrsou tin un produkto pa merkadeá i bende su mes ku turista.
“Dikon nos tin asina tantu miedu pa ta orguyoso di nos país? Nos tin kantidat di lenguista, historiadó i artista ku partidonan polítiko ta aserká pa kampaña polítiko durante elekshon. Por hasi uso di e artistanan aki tambe pa propagandá nos país”. E miedu ku ta reina aki, ta yuda tene pueblo dividí. Esaki ta konsekuensha ku no tin hende pa duna nan e informashon korekto. Es ku bisa ku emansipashon ta leu for di patriotismo, ta pone ku mihó sr. Calmes stòp ku tur e lokual e ta hasiendo pe bai hasi otro kos numa. “Paso mi no sa kiko nos ta hasiendo e ora ei”, sr. Calmes ta bisa. Den e kaso aki sr. Calmes lo sigui hasi kambio na leinan sin miedu di kiko pueblo ta opiná, kontrali na polítikonan antikuá ku tin miedu i ku lo pensa ku pueblo lo no vota mas pa nan.
Si bo kurason realmente ta bati pa Kòrsou, bo ta bende bo pais ku konvikshon, manera un merikano ta hasi den kaso di su pais. Kontrali na esaki, nos ta preferá pa selebrá por ehèmpel ‘4th of July” sin sa e nifikashon di esaki i/òf sin ta pertenesé ne pais aki. NÒ tira falta riba e hubentut ku nos ta gusta tilde di no konosé nan pais òf kultura pa motibu di uso di medianan soshal. Ta falta di hende grandi mes, ku e hóbennan di awendia no tin balor di nan pais. Ta nos hende grandi mes no a hasi traspaso di konosementu i sabiduria pa nos hóbennan. Venezuela ta un bon ehèmpel di lokual nos ta yama amor pa patria. Ora nos mira un hobensita Venezolana ekspresá su mes di tal forma pa ku su pais, nos lo yam’e sabí. E ta sabí debí ku for di chikí su mayornan a siñ’e e importansha i nifikashon di nan pais. Esaki ta pone ku muchanan ta krese ku un amor inmenso pa pais. Un bon ehèmpel di amor pa patria ta e echo ku Venezuela a bolbe lanta bèk despues di hopi aña di dekadensha. Esaki ta danki na amor pa pais i pa patria.
No tin nada ku ta stroba nos pa pusha un pueblo hink’e den rumbo pa emansipashon. Aki ta trata di ta un yamada di paden. Si bo no tin’e, no para stroba un ku si tin’e i ku he hasi uso di e oportunidat pa laga su pais briya. Eduká bo mes, elevá bo mes, ban pusha. I no husa komo eskusa ku sèn ta e opstákulo ku ta strobabu hasi algu pa bo pais. Tambe sr. Calmes ta puntra su mes ta dikon e estatua di Tula ta stashoná ketu bai te patras aya na plenchi di libertat. Kon bin e estatua aki no tey mas kaminda? Tula ta nos héroe òf nos tin berguensa di loke ela hasi pa nos pais? Sr. Calmes ta sigui kuestioná dikon nos mes ta kibra nan? Ta inkomprondibel kon nos mes ta atendé ku nos mes hendenan. Frakshon di Trabou pa Kòrsou ta trahando riba un lei di patrimonio nashonal. Debí ku te ahinda niun hende a logra hasi esaki prome, sr. Calmes ta ansioso pa wak si e lei aki lo haña sosten di mayoria den parlamento.
Trabou Pa Kòrsou TPK, sr. Rennox Calmes

