CBCS a organisá simposio ku stakeholder klave riba tereno di ekonomia E Paisnan mester traha riba vulnerabilidat di balansa di pago
CBCS a organisá simposio ku stakeholder klave riba tereno di ekonomia
E Paisnan mester traha riba vulnerabilidat di balansa di pago
Willemstad/Philipsburg — Dia 19 di yanüari 2024, Centrale Bank van Curaçao en Sint Maarten
(CBCS) tabata anfitrion di e simposio ‘Fostering the Right Balance’. E simposio a trata e
vulnerabilidatnan di balansa di pago den ekonomia chikitu. Den su palabranan di apertura,
Direktor Ehekutivo di CBCS, dr. José Jardim, a duna atenshon na algun karakterístika ku Aruba,
Kòrsou i Sint Maarten tin en komun pa loke ta trata nan balansa di pago: ‘Tur tres pais ta
relativamente chikitu, nan nivel di apertura komersial i índise di eksportashon turístiko ta
relativamente haltu, i tur tres ta dependé bastante di importashon di merkansia. Ademas, tur
tres pais ta konfrontá défisit struktural riba nan balansa komersial’. ‘Un pais su balansa di pago
ta un indikashon importante di su posishon den relashon ku otro pais, pero tambe di e estado
di su ekonomia doméstiko. Si tin un desbalansa den e relashon di pago ku otro pais, e balansa
di pago ta laga bo mira kon e desbalansa ei ta ser finansiá, pero tambe kiko ta okashon’é: sea
e invershonnan privá ta surpasá e ahoronan doméstiko privá, òf ta aplikando un maneho fiskal
ekspanshonista. Ku otro palabra, ora un pais su balansa di pago ku otro pais no ta na òrdu,
internamente tambe e komponentenan di su ekonomia lo ta den desbalansa,’ segun dr.
Jardim.
Ku esei na mente, por bisa ku balansa di pago di nos Paisnan ta sumamente vulnerabel pa shòk
eksterno. P’esei, ta importante pa e Paisnan traha riba e vulnerabilidatnan di nan balansa di pago,
pa asina mantené un relashon di pago stabil ku otro pais. Un ekonomia su balansa di pago ta
krusial pa su maneho monetario. Ta p’esei CBCS a organisá e simposio akí ku e meta di oumentá
konosementu i interkambiá punto di bista riba e aspektonan kompleho i vulnerabilidatnan di
balansa di pago, spesialmente pa loke ta trata e union monetario di Kòrsou i Sint Maarten.
E simposio a konsistí di dos presentashon di investigashon ku personal di CBCS ta realisando.
Dr. Shekinah Dare i sr. Christopher Rigaud ta investigando te na ki grado turismo ta kontribuí den
sifra real na balansa di pago di Kòrsou i Sint Maarten. A base di e resultadonan preliminar, nan a
indiká ku kada dòler ku Sint Maarten generá ku turismo internashonal ta rekerí kasi 62 sèn di
dòler èkstra na importashon. Esaki ta redusí supstansialmente e kontribushon neto ku turismo
internashonal ta hasi na e isla. E sifranan ekonómiko no ta indiká ku esei lo ta e kaso na Kòrsou
tambe. Aunke ta probá ku tin un relashon entre e dos faktornan akí, aparentemente turismo
internashonal no ta kousando oumento di importashon di merkansia na Kòrsou. Esaki por ta
debí ku ekonomia di Kòrsou ta mas diversifiká. E por tin di aber tambe ku e tipo di turista ku ta
bishitá kada isla. Miéntras ku na Sint Maarten, turismo ta konsentrá mas riba kompra, e turista ku
ta bishitá Kòrsou ta mas interesá den eksperensia nobo. Dr. Dare i sr. Rigaud ta rekomendá pa e
Paisnan sigui un enfoke balansá pa sigui desaroyá mas sektor (ku potensial haltu) ademas di
turismo internashonal, manera sektor di energia renovabel na Kòrsou i industria logístiko na Sint
Maarten.
Na nan turno, sra. Candice Henriquez i sr. Robert Hieroms a hasi un presentashon riba
vulnerabilidat di nos balansa di pago pa shòk eksterno, prinsipalmente fluktuashon den preis di
krudo i di euro. E resultadonan preliminar di nan investigashon ta indiká ku un shòk debí na preis
di krudo por tin efekto negativo duradero riba balansa di pago di un ekonomia ku ta importá
produkto petrolero, manera di Kòrsou i Sint Maarten. Aparentemente, por dura mas di dos aña
promé ku e ekonomia bolbe na su nivel di promé ku e shòk. Mirando esaki, e Paisnan lo mester
hasi mas den kuadro di nan maneho pa ekonomia di Kòrsou i Sint Maarten por bira ménos
dependiente di kombustibel fósil i stimulá e transishon pa fuente di energia alternativo.
Fluktuashon den preis di euro tambe tin efekto riba balansa di pago di e union monetario, aunke
esaki ta konta mas pa Kòrsou ku pa Sint Maarten. Sektor turístiko di Kòrsou ta bastante vulnerabel
pa kambio den balor di euro. P’esei, si diversifiká ekonomia di e Paisnan di manera ku nan ta mas
orientá riba ekonomianan ku no ta basá riba euro, esei lo hasi nan balansa di pago,
partikularmente esun di Kòrsou, ménos vulnerabel pa fluktuashon den preis di euro.
E simposio a inkluí un pènel dirigí pa sr. Alberto Romero. E pènel a konsistí di sra. Zulaika Mook
di Ministerio di Desaroyo Ekonómiko di Kòrsou, sr. Hugo Clarinda di Curaçao Tourist Board, sr.
Eugene Holiday, èks gobernador di Sint Maarten, sr. Koert van Buiren di Economisch Bureau
Amsterdam, dr. Yamil Lasten, direktor di Curoil Group, i dr. Stella van Rijn di Ministerio di
Asuntunan General di Kòrsou.
Tur e presentashonnan ta disponibel riba wèpsait di CBCS, na:
https://www.centralbank.cw/publications/speeches-presentations.
Willemstad, 24 di yanüari 2024
CENTRALE BANK VAN CURAÇAO EN SINT MAARTEN






