KIKO MINISTER DI SOAW A HASI PA PROTEHÁ HENDE MUHÉ I PARA HABUZU LABORAL?
Komunikador Pa Prensa 15/4/2024
Kolaborado Trabou Pa Kòrsou TPK, Abïgail Mahalja Boelijn
Biahe pa Hulanda (Nibud) i NewYork unda pueblo ta sinti nan efekto?
KIKO MINISTER DI SOAW A HASI PA PROTEHÁ HENDE MUHÉ I PARA HABUZU LABORAL?
Areglo di ILO C 190 i CSW68 di United Nation ki dia pueblo por mira i sinti nan efekto? 3 aña a pasa.
Abigaïl Mahalja Boelijn, sekretaria i kolaborador di Trabou pa Kòrsou ta informa ku trabòu pa Kòrsou TPK a manda 2 karta. Unu pa Minister Larmonie Cecilia di asuntunan sosial i labor.
E otro pa Parlamento di Kòrsou. E motibu ta pasó 3 aña a pasa i tin parti nan ku tambe ta forma parti di e tarea di e minister, ku e no ta atendiendo ku ne pa pueblo. P’esei TPK a manda un karta di pregunta segun atikulo 96 di Reglamento di òrdu di Parlamento.
E karta pa Parlamento ta trata di petishon pa un reunion públiko pa ratifika areglo di ILO C190. Pueblo a vota pa e gobernashon PNP i MFK, i tin derecho riba loke a priminti pueblo. Espesialmente e partido polítiko PNP. Minister di SOAW, señora Larmonie Cecilia, ku na yüli 2023 a laga subi “bijstanduitkering/ onderstaand” ku den balor monetario (na florin) di un montante di Nafl. 48,72 pa kinsena. Pero ta kuantu kos ekstra un kas por hasi ku Nafl. 97,44 pa luna awendia sin a haña guia kon pa usa e sèn konsiente sin a siña pueblo presupuest’e. Minister di SOAW, señora Larmonie Cecilia, a bai hulanda na sèptèmber 2023 pa firma un akuerdo ku NIBUD, kiko pueblo a mira bèk di esaki? A bin implementa esaki den e pueblo ku ta huntu ku PNP manera nan slogan ta bisa? O e señansa aki ta pa e ministerio so. Paso djadumingu siman pasá , 7 di april 2024, tabatatin un presentashon na un planta nashonal kaminda ta mustra pueblo kiko e ministerio a siña di esaki pero pueblo mes ki ora e tambe ta mira benefisio di tur e biahamentu aki. Meskos ku e sifrasnan di desempleo laboral, riba wepsait di CBS e lastu sifrasnan pa e kalkulashon aki ta bini for di aña 2022 no tin sifranan aktualisá, na otro planta di televishon mi mes a tende e minister di SOAW, señora
Larmonie Cecilia, menshona esaki tambe. CBS a bisa ku ta awor nan a kaba ku e senso 2023
i ta awor ta bai hasi konteo konkreto. Komo ministerio di SOAW tampoko tin e sifrasnan aki, pa ami e ta zona poko straño pasó e ora ei no tin niun instansia pa midi sifrasnan aktualisá? Atrobe mi ta mira ku na Kòrsou nos ta dueila ku kranchi habri.
Tim di kòntrol disiplinario ta blo kana kontrolá tienda nan di chinesnan, no tin mas tim pa kontrolá abuso labor tambe? Pa asina wak serka kua di e tienda chines nan ei por akapara yiu di Kòrsou nan tambe ku tin mester di trabòu, pa baha desempleo? Kua programa SOAW tin pa pueblo pa fomenta famianan pa asina resolve e problema di desempleo aki? Por ehèmpel personanan laborando den pakus para hinter dia riba pia, supermerkado nan su trahadonan tin protekshon adekua pa kuido di nan lomba, ofisina nan tin stul nan adekua pa personal ku ta sintá hinter dia, kobado nan kat’i kaya ta haña sufisiente awa pa bebe den e solo kayente pafo i “sunblock” pa protehá nan kueru, nan tin kos pa protehá nan rudianan? Ora nan ta traha den laira tin helmu i faha di seguridat pa si nan slep nan no kai i fayesé. Ultimamente kada bes hende ta kai foi haltura den konstrukshon. A kontrolá si tur kaminda a subi e minimumloon, via ofisina di impuesto por kontrola esaki. Unda e tim di soaw pa hasi e kontròl nan aki ta? Tin sifranan di kuantu kontròl a hasi i kiko a wòrdu detektá? Tur esakinan ta obligashonnan di un Minister su trabòu.
Ministerio di SOAW huntu ku su Minister, señora Larmonie Cecilia, tábata hopi orguyoso pa a bini ku trayektoria pa yuda 86 kas di famia pa rekonekta nan awa bèk na kas den e promé faseta, esei tabata na òktober 2023, kual ta un obligashon di gobièrnu pa yuda su pueblo.
Riba wepsait di Aqualektra tin un formulario pa siudadanonan yena pa e petishon aki, pero unda por mira e persentage di rekonektashon aki bèk? Unda por mira sifrasnan di esaki di SOAW ku pueblo tambe por saka konklushon? Kaminda atrobe den media Aqualektra ta bisa i splika ku nan tin pèrdida so ku e klientenan ku debe na Aqualektra. Wesnan di hulanda ke prohibí aki na Kòrsou pa sera awa di famianan ku mucha. Atrobe pueblo ke sa di e Ministerio di SOAW, minister Larmonie Cecilia su biahe pa hulanda (NIBUD) kon tin ku yuda ku e tipo di desafio nan aki? I ki momento ta sali hasi algu pa pueblo, kiko pueblo tin saka fo ora mira o tende ku minister ta biaha anto bai bin papia na televishon pero subi wepsait buska sifrasnan i resultadonan, no ta den pueblo su benefisio. Mustra mi unda mi por haña e informashon aki, pasombra trabou pa Kòrsou tambe ta parti di pueblo. Pueblo ke sa kiko minister
Larmonie Cecilia di asuntunan sosial i labor ta pensa di esaki? Ta bai hasi algu na esaki?
Meskos ku e biahe ku minister Larmonie Cecilia a hasi na New York den e siman di dia internashonal di hende muhé na mart 2024 ei. Pa e minister tabata un honor pa tabata presente durante e konferensia tokante derechonan i posishon di hende muhé na Nashonnan Uni (VN). Mientras ku na yüli 2023 ami a saka un komunikado pidiendo gobièrnu di Kòrsou i Parlamento di Kòrsou pa sinta huntu i pa hasi algu i ratifika e areglo di ILO C190, ku ta protekshon di akoso seksual na boka di trabòu. Minister Larmonie Cecilia ta bula bai bini, pero pueblo no ta sinti e efektonan di e biahe nan aki. I si ta asina ku tin efekto, mi ta reta un hende den e Ministerio akí pa mustra esaki publikamente.
Ta bula bai bin sinta papia ku otro nan hasi nechi, por ehempel e ‘Commission on the Status of Women’ (CSW68) sin bin ehekut’e pa nos hende muhe nan mes den pueblo. Ta pusha su ministerio pa sa asuntunan ku ta pa pueblo mester wordu komparti ku n’e, no palabra nechi so sin echos, te ahinda ami no a ripará e benefisio pa pueblo, paso ta hende muhé den pueblo mi tambe ta i bibá na país Kòrsou. Aki tambe a involví NIBUD aden atrobe. Kiermen ta laga mes gobièrnu di Kòrsou no ke laga saya di hulanda los. Madura i kuminsa hasi kos di hende grandi, paso chinchan un kos ta kore bisa ku na 10 10 2010 Kòrsou a bira outónomo den Reino, pero no ta komportá su mes asina. Tur kos tin ku konsultá ku Hulanda kaminda nos mes tambe tin bos meskos ku hulanda pa por bisa kiko tin ku pasa den nos pais. Nos no ta menos ni un nivel bou di hulanda. Na e país aki tin yen instansia ku ta hasi i por hasi presupuesto familiar i por duna lès/ señansas den presupuesto tantu komersial i pa negoshinan, pa kiko ta te Hulanda mester a bula bai pa pidi nan yudansa i guia pa pueblo, i bin bèk sin emplementa esaki tog.
Kiko minister Larmonie Cecilia, e minister di asuntunan sosial i labor ta hasiendo pa defendé nos hende muhenan? Akoso sexual, kasonan di violashon a subi na Kòrsou, por mira kasonan den korte. Kuantu mama ta pasa den maltrato pero debi na nan situashonan sosial, ekonómiko i emoshonal no por akudí niun kaminda pa yudansa. Kaminda di bèrdat ta atendé ku nan.
Den e último 3 aña nan aki ku Minister di SOAW, señora Larmonie Cecilia, tin sinta mi investigashon i búskeda di solushon nan den SOAW ni riba wepsait di gobiernu.cw min por mira esaki nan. Un wepsait bunita, sin solushon konkreto. Pa e minister “shine” ku su ministerio a subi onderstaand i minimumloon mi no ta mira esaki reflehá bek den komunidat. Pasombra te ahinda no ta tur kaminda a subi e minimumloon. Ministerio di SOAW i su minister Larmonie Cecilia ta laga kontrolá esaki pa un tim di maneho di esaki den e ministerio? Tin un tim ku ta kontrolá abuso laboral, kua number di telefòn spesifikámente tin pa yama i meldu esaki nan?
Pasombra meskos ku pueblo mi tambe ke mira esaki, paso pa awor aki ta bosnan ta nos gobièrnu, PNP i MFK.
Un echo si, na 2025 si ta na pueblo su partí lo ta un otro kolor di gai lo grita kokodèk.
Pa mas informashon por tuma kontakto ku sekretaria i kolaborador di Trabou Pa Kòrsou TPK,
señora Abigaïl Mahalja Boelijn na telefòn +5 999 665 3108


