SPICH KONMEMORASHON 4 MEI 2024
MINISTERIO KONSERNÍ ASUNTUNAN GENERAL I PROMÉ MINISTER
SPICH KONMEMORASHON 4 MEI 2024
PUBLIKÁ RIBA 05 MEI 2024
WILLEMSTAD – Tur aña di nobo riba 4 di mei na Kòrsou ta konmemorá esnan ku a pèrdè nan bida den mishonnan di pas pa organisashonnan internashonal òf na man di teroristanan durante i despues di Segundo Guera Mundial. Tur e aña tin un tema. Komo parti di e seremonia representante di Gobièrnu di Kòrsou ta hasi un diskurso.
E aña aki e tema di e diskurso tabata libertat. Na nòmber di Promé Minister, Minister Ruthmilda Larmonie-Cecilia a duna un diskurso. Den e diskurso e ta pone énfasis riba e responsabilidatnan ku libertat ta trese kuné. E minister a kaba e diskurso ku e siguinte palabranan:
“Hopi a duna nan bida pa e libertatnan ku nos ta gosando di dje awe, laga nos sigui defendé i promové nos libertatnan esensial den tur skina di Pais Kòrsou.”

Spich Dodenherdenking Minpres 4 mei 2024
Kerido invitadonan i komunidat di Kòrsou, felis mainta,
Tur aña di nobo riba 4 di mei nos ta bini huntu, aki na e “Monumento di
víktimanan di e di dos Guera Mundial”, pa konmemorá e personanan ku a
pèrdè nan bida na momentu ku nan tabata defendé atentadonan riba libertat
humano durante e delaster guera mundial.
Nos lo keda bini huntu pa konmemorá e héroenan aki tur aña di nobo.
E tema di e aña aki ta: Libertat.
Libertat ta e kapasidat òf derechi di e ser humano pa aktua konforme su
norma i balornan, boluntat i deseo, semper teniendo kuenta ku
limitashonnan reglá den leinan di un sosiedat, manera siguridat di pais i
órden públiko, tratadonan internashonal, por ehèmpel tokante
diskriminashon entre rasanan, i respetando norma i balornan di otronan den
e sosiedat.
Libertat ta krea un sentido di responsabilidat individual i sosial, dirigí riba un
desaroyo sano den kombibensia sosial.
Den e kuadro aki, den un pais demokrátiko libertat por tuma diferente forma,
manera: libertat di ekspreshon, libertat di prensa, libertat di religion, libertat
pa manifestá i libertat di eskoho.
Pues, e derechi di libertat individual ta esensial pa un desaroyo sano di un
komunidat demokrátiko.
Apesar di esaki no opstante esei, diferente faktornan por limitá nos libertat,
manera norma i balornan, kustumbernan den un kultura, leinan lokal i
tratadonan internashonal.
Teniendo kuenta ku tur e faktornan aki e ta di sumo importansia pa ora nos
ke apliká libertat nos tene kuenta ku e libertat di otronan tambe.
Por ehèmpel, ora ta trata libertat di ekspreshon di opinion personal, kada
unu di nos tin e deber di tene kuenta kon nos ta ekspresá nos mes pa evitá
di ofendé otronan sin tin mester.
Esaki ta konta tambe pa tur e formanan di libertat ya menshoná.
Libertat ta bini ku kondishonnan mará na dje, pa asina trese un balansa entre
interesnan di kada siudadano, kompará ku e interesnan di otro
siudadanonan na un banda, i di otro banda e interesnan di un siudadano
kompará ku e interesnan kolektivo di hinter un sosiedat.
Sin e balansa aki, nos lo ofendé otronan innesesariamente òf hasi nan daño
sin tin mester.
Asina nos lo yena nos kortenan ku yen di disputanan innesesario i mantené
instabilidat struktural den nos sosiedat.
Un ke otro ta afirmá ku e libertat personal di un hende den prinsipio no por
keda limitá sin mas, por ehèmpel pa motibu polítiko òf posishon sosial.
Esaki tabata klaramente e kaso den di dos Guera Mundial, kaminda e
libertatnan di un grupo grandi di hende na Europa a ser interumpí pa
motibunan polítiko, lokual tabata inaseptabel i hasta kondenabel.
Un pais kaminda kada siudadano ta konsiente di e nifikashon real i balor di
demokrasia, ta un pais ku ta konsistí di siudadanonan ku semper ta respetá,
tolerá, komprondé, rekonosé i kombibí ku otro.
Lokual ta esensial ta pa nos tin un demokrasia ku ta funshoná bon.
Un demokrasia ku ta basá riba norma i balornan ku hinter komunidat ta
kompartí, manteniendo un estado di derechi akseptabel, inkluso e derechi
riba libertatnan esensial.
Bisando esaki laga nos kada un konsiderá pa ora nos ta gosando di nos
libertat nos tene konsiderashon, komprenshon, apliká toleransia i rèspèt pa
ku otronan, pa asina ei promové un kombibensia sano, duradero i union den
nos pais.
Esaki ta sumamente nesesario den un pais manera Kòrsou, kaminda tin
diferente nashonalidat i kulturanan ku tin ku biba den pas, harmonia i
solidaridat ku otro.
Laga kada unu di nos asumí e responsabilidat pa defendé e libertatnan
esensial di kada siudadano, na interes di un desaroyo sano di nos
demokrasia i nos komunidat.
Kerido siudadano, rekordando awe ku durante e último Guera Mundial hopi
a duna nan bida pa e libertatnan ku nos ta gosando di dje awe, laga nos
sigui defendé i promové nos libertatnan esensial den tur skina di Pais
Kòrsou.
Maestro di Seremonia,
