KIKO TA PASANDO

E uniko kaminda ku bo ta haña tur informashon kompletamente gratis. Klik anto lesa. Manda tur loke bo ke pa wordu publika i invitashon pa kubri rueda di prensa na e Email: kikotapasando@outlook.com

NOTISIA

CAft ta suprayá e nesesidat di e proseso di mehorashon pa maneho finansiero di Aruba

CAft ta suprayá e nesesidat di e proseso di mehorashon pa maneho finansiero di Aruba

Oranjestad – Ekonomia di Aruba ta cresiendo rapidamente. E finansas gubernamental tambe ta mustra un imágen positivo. For di 2022, ta stipulá e presupuestonan na tempu. Sinembargo, e informashon di hustifikashon ta atrasá, manera e entrega lat di tantu e informenan di implementashon komo e kuentanan anual ta mustra. Esaki ta mina e derecho presupuestario i e funshon di kontrol di Parlamento. CAft ta haña ta positivo ku a inisia un trayekto di mehorashon pa duraderamente pone na òrdu e maneho finansiero. Awor ta importante pa Aruba duna pasonan kontundente i duna prioridat na e trayekto di mehorashon.

 

Siklo di presupuesto i hustifikashon

A ofresé e proyekto presupuestario pa 2025 na Parlamento na tempu. Tantu pa 2025 komo multianualmente, e presupuesto ta kumpli ampliamente ku e norma presupuestario sentral ku ta preskribi ku mester tin un surplus di un minimo di 1 porshento di e produkto nashonal bruto. CAft ta apresia e resultadonan positivo aki.

 

Sinembargo, e proseso di implementashon i hustifikashon ainda ta laga di deseá. Tantu e informenan di implementashon komo e kuentanan anual ta ser entregá lat. For di final di 2022, e retraso den e entrega di e informenan di implementashon a asendé te un kuartal. Debi na esaki, CAft i Parlamento no por evaluá sufisientemente e grado di realidat di e presupuesto, i esaki ta limitá nan den e implementashon di nan tareanan di kontrol.

Ademas, Aruba tin hopi retraso den e stipulashon di e kuentanan anual. E kuentanan anual di 2019, por ehèmpel, no a ser ofresé na Parlamento ainda. Pues ainda no ta kla ki dia lo stipulá e kuentanan anual aki.

 

Trayekto di mehorashon maneho finansiero

Aktualmente, Aruba ta trahando riba un sistema di raportahe nobo, i riba e mehorashon di e kontrol riba ingresonan i gastunan di e pais. CAft ta haña importante pa enfatisá ku e responsabilidat pa bon maneho finansiero ta mas amplio ku solamente Minister di Finansas. Kada Minister lo mester hasi esfuerso pa logra esaki riba su departamentu. Bon maneho finansiero ta importante pa pèrkurá ku ta empleá rekursonan públiko di un manera adekuá, sin malgastá ni abusá nan. Ademas, Parlamento ta haña un miho bista riba e estado finansiero real di e pais. Esaki ta esensial pa un gobièrnu konfiabel. P’esei ta importante pa Aruba logra realisá mehorashonnan signifikante for di awor.

 

Entidatnan gubernamental

Recientemente, Algemene Rekenkamer Aruba a konstatá fayonan den e maneho di i e supervision riba e entidatnan gubernamental. Serka un kantidat di e entidatnan gubernamental, e hustifikashon no ta na òrdu. Gobièrnu mester vigilá mas estriktamente e deber di hustifikashon di e entidatnan gubernamental. Un falta di transparensia i hustifikashon por kondusí na riesgonan den futuro. CAft ya kaba a pidi atenshon pa mehorashon di e hustifikashon di entidatnan manera Serlimar i Arubus N.V. CAft a bolbe ekspresá su preokupashonnan i ta urgi Aruba pa oumentá e outosufisiensia finansiero di entidatnan gubernamental. Den e marko aki, implementashon di e Ordenansa Nashonal Corporate Governance ta di importansia. Finalmente, CAft ta konstatá un oumento di servisionan gubernamental ku ta ser ehekutá remotamente, sin ku a supstansiá esaki debidamente.

 


 

 

Het CAft onderstreept de noodzaak van het verbeterproces voor het financieel beheer van Aruba

Oranjestad – De economie van Aruba groeit fors. De overheidsfinanciën tonen ook een positief beeld. De begrotingen worden sinds 2022 tijdig vastgesteld. Echter, de verantwoordingsinformatie blijft achter, zoals blijkt uit de te late aanlevering van zowel de uitvoeringsrapportages als de jaarrekeningen. Dit ondermijnt het budgetrecht en de controlefunctie van de Staten. Het CAft is positief over het ingezette verbetertraject om het financieel beheer duurzaam op orde te brengen. Van belang is dat Aruba nu stevige stappen zet en prioriteit geeft aan het verbetertraject.

 

Begroting- en verantwoordingscyclus

De ontwerpbegroting 2025 is tijdig aangeboden aan de Staten. De begroting voldoet voor zowel 2025 als meerjarig ruimschoots aan de centrale begrotingsnorm van een overschot van minimaal 1 procent van het bruto binnenlands product. Het CAft spreekt zijn waardering uit voor deze positieve resultaten.

 

Het uitvoerings- en verantwoordingsproces laat evenwel nog te wensen over. Zowel de uitvoeringsrapportages als de jaarrekeningen worden te laat aangeleverd. Sinds eind 2022 is de vertraging bij de uitvoeringsrapportages opgelopen tot een kwartaal. Daardoor kunnen het CAft en de Staten het realiteitsgehalte van begroting onvoldoende toetsen en worden hiermee in de uitvoering van hun controlerende taken belemmerd.

Aruba loopt ook ver achter met de vaststelling van de jaarrekeningen. Zo is de jaarrekening van 2019 nog niet aangeboden aan de Staten. Het is dan ook nog onduidelijk wanneer deze jaarrekening zal worden vastgesteld.

 

Verbetertraject financieel beheer

Aruba werkt momenteel aan een nieuw verslaggevingsstelsel en aan de verbetering van de controle op de inkomsten en uitgaven van het land. Het CAft hecht eraan te benadrukken dat de verantwoordelijkheid voor goed financieel beheer breder ligt dan alleen bij de minister van Financiën. Elke minister zal zich hiervoor op zijn of haar departement moeten inspannen. Goed financieel beheer is van belang om te zorgen dat publieke middelen adequaat worden ingezet, zonder verspilling of misbruik. Bovendien krijgen de Staten beter inzicht in de werkelijke financiële staat van het land. Dit is essentieel voor een betrouwbare overheid. Zaak is dan ook dat Aruba nu snel flinke verbeterslagen weet te realiseren.

 

Overheidsentiteiten

Recent heeft de Algemene Rekenkamer Aruba tekortkomingen geconstateerd in de aansturing van en het toezicht op de overheidsentiteiten. De verantwoording bij veel overheidsentiteiten is niet op orde. De overheid dient strikter toe te zien op de verantwoordingsplicht van de overheidsentiteiten. Gebrek aan transparantie en verantwoording kan leiden tot toekomstige risico’s. Het CAft heeft eerder aandacht gevraagd voor het verbeteren van de verantwoording van de entiteiten zoals Serlimar en Arubus N.V. Het CAft heeft opnieuw zijn zorgen geuit en roept Aruba op om de financiële zelfredzaamheid van overheidsentiteiten te verhogen. Implementatie van het Landsverordening Corporate Governance is in dit kader van belang. Tot slot, het CAft constateert een toename van overheidsdiensten die op afstand worden geplaatst zonder dat dat goed is onderbouwd.

 

639114718427035"
639114718427035"