Overheid buigt zich over indexatie duurtetoeslag gepensioneerden

Persbericht
Willemstad, augustus 2025
Overheid buigt zich over indexatie duurtetoeslag gepensioneerden
De overheid van Curaçao heeft de afgelopen jaren diverse gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van gepensioneerden en andere belanghebbenden over de achterblijvende indexatie van de zogeheten duurtetoeslag. Dit vraagstuk speelt specifiek bij een aantal gepensioneerden van het Algemeen Pensioenfonds van Curaçao (APC) die vóór 1 januari 2016 zijn gepensioneerd en een duurtetoeslag ontvangen.
Deze groep, die veelal werkzaam was bij (semi)overheidsinstellingen, heeft voor de periode 2010- 2013 geen indexatie op hun pensioen ontvangen. De gevolgen van deze gemiste indexatie worden met het voortschrijden van de tijd steeds nijpender, mede door stijgende inflatie en de toenemende vergrijzing van de samenleving. De overheid erkent dat dit niet alleen een financieel probleem is, maar ook een sociale uitdaging vormt voor deze groep gepensioneerden.
Hoewel er geen wettelijke verplichting bestaat voor werkgevers om de gemiste indexaties toe te kennen – zoals bevestigd in diverse rechterlijke uitspraken – acht de overheid het van groot belang om in dialoog te treden over mogelijke oplossingsrichtingen. Initiatieven daartoe zijn al in gang gezet.
Historische achtergrond: hoe de duurtetoeslag ontstond en evolueerde
De oorsprong van de duurtetoeslag gaat terug tot 1939, toen de toenmalige overheid besloot om als compensatie voor stijgende levensonderhoudskosten een aparte toelage toe te kennen in plaats van reguliere salarisverhogingen. In 1942 werd dit mechanisme ook toegepast op pensioenen, en in 1943 werd formeel de “Duurtetoeslagregeling gepensioneerden” ingevoerd.
Gedurende tientallen jaren werd de duurtetoeslag gefinancierd vanuit de algemene middelen van de overheid. Ze fungeerde niet alleen als compensatie voor inflatie, maar ook als structurele aanvulling op het pensioen. Pas in de jaren ’90 werd deze structurele achterstand deels gecorrigeerd toen de pensioengrondslag werd gelijkgesteld aan het werkelijke salaris.
In 1995 vond een belangrijke hervorming plaats: ook overheids-NV’s, stichtingen en andere publieke instellingen werden verplicht de duurtetoeslag voor hun voormalige werknemers te bekostigen. Daarmee werd de financiële verantwoordelijkheid verbreed.
Huidige situatie en overleg
Sinds 1 januari 2016 is de duurtetoeslagregeling formeel ingetrokken. Opgebouwde duurtetoeslagrechten en aanspraken tot dat moment zijn behouden en wettelijk geborgd. Per 1 januari 2016 is ook het indexatiebeleid gewijzigd. De indexering van de pensioenen vanaf dat moment is gebonden aan twee voorwaarden, namelijk indexatie van de bezoldigingen van de ambtenaren én de vermogenspositie van het pensioenfonds.
Bij het voldoen aan beide voorwaarden vindt indexatie van alle pensioenen plaats én worden ook voor de deelgenoten die een duurtetoeslag hebben, het duurtetoeslagonderdeel in hun pensioeninkomen geïndexeerd. De indexatie van de pensioenen wordt bekostigd uit de middelen van het fonds, terwijl de indexatie van de duurtetoeslag bij de laatste werkgever in rekening wordt gebracht.
Vanaf 1 januari 2016 wordt voor de groep met een duurtetoeslag alleen de indexatie van het duurtetoeslagcomponent bij de laatste werkgever in rekening gebracht. De Pensioenverordening Burgerlijke Landsdienaren (PBL) – waar de duurtetoeslagregeling bij oorsprong ooit aan verbonden was – was een pensioenregeling zonder een indexatiecomponent. De groep deelgenoten die een duurtetoeslag heeft, heeft nog een pensioen opgebouwd binnen de PBL zonder een ingebouwde indexatieregeling. De systematiek om de indexatie via de duurtetoeslagregeling te financieren is over de jaren heen door aanpassingen in de pensioenregeling geleidelijk afgebouwd voor nieuwe groepen.
In de praktijk heeft het uitblijven van indexaties geleid tot een situatie waarin gepensioneerden met een duurtetoeslag geconfronteerd worden met een koopkrachtdaling. Tegelijkertijd opereren de aangewezen lichamen en APC binnen de grenzen van wet- en regelgeving, en zijn ze – tenzij voorafgaand toestemming is verleend – niet verplicht tot bekostiging van deze lasten.
Tijdens de overleggen tussen de overheid en vertegenwoordigers van de gepensioneerden is gesproken over deze complexe realiteit. Er is een behoefte aan verkenning, waarbij de belangen en financiële haalbaarheid in evenwicht moeten worden gebracht.
De inzet: uitdagingen in een ouder wordende samenleving
De overheid van Curaçao erkent de inzet van duizenden gepensioneerden die decennialang hebben bijgedragen aan de publieke sector. In een samenleving die in rap tempo vergrijst, is koopkrachtbehoud binnen deze groter wordende groep een terugkerende belangrijk thema die breed besproken dient te worden.
Hoewel de overheid niet over onbeperkte middelen beschikt en gebonden is aan juridische kaders, wordt gezocht naar mogelijkheden binnen het haalbare. Dat vereist niet alleen solidariteit, maar ook bereidheid tot dialoog.
De gesprekken met de vertegenwoordiging van gepensioneerden en andere stakeholders worden voortgezet. Het is nog te vroeg om over concrete oplossingen te spreken, maar het feit dat het overleg gestart is, markeert een belangrijk signaal. De overheid onderstreept haar bereidheid om dit proces op een transparante en constructieve wijze voort te zetten.