Tarifa di gasolin i awa ta baha, diesel ta subi i elektrisidat ta keda práktikamente meskos / Tarief benzine en water daalt, diesel stijgt, elektriciteit praktisch ongewijzigd

Tarifa di gasolin i awa ta baha, diesel ta subi i elektrisidat ta keda práktikamente meskos

WILLEMSTAD – Entrante djamars 2 di desèmber 2025 e tarifa regulá di gasolin ta baha na Kòrsou. E tarifa regulá di diesel ta subi. For di djaluna 1 di desèmber 2025 e tarifa di awa ta baha i e tarifa di elektrisidat ta keda práktikamente meskos. Esei Regulatory Authority of Curaçao (RAC) ta partisipá den su komunikado mensual riba e partikularidat aki. RAC ta supervisá e desaroyo di preis di produktonan petrolero i di utilidat.
Kálkulo tarifa produktonan kombustibel
E kálkulo di tarifa pa Mogas 95, Gasoil LSD, LPG 20 i LPG 100 konosé e komponentenan
1. Preis di kompra, 2. Impuesto di importashon LSD, 3. Garantia di suministro di kombustibel
(1a), 4. Garantia di suministro di kombustibel (1b), 5. Márgen pa Curoil, 6. Impuesto di
konsumo (Akseins), 7. Sùrplùs/Défisit (Recovery), 8. Supsidio krusá, 9. O.B. di 6% pa benta por
mayor, 10. Márgen pa agente, i 11. O.B. di 6% pa benta por detal. Pa sierto komponente e
tarifa sero ta konta, sea temporalmente òf nò. E tarifa pa benta por mayor ta inkluí e promé nuebe komponentenan miéntras ku e tarifa pa benta por detal (na usuario final) ta inkluí tur komponente.
Ta determiná e preis di kompra, kaminda kalkulashon ta kuminsá, mensualmente pa e luna siguiente a base di e reserva di kombustibel disponibel na final di luna pasá. Pues: e preisnan di kompra ku ta stipulá pa desèmber 2025, en prinsipio ta basá riba e reserva di kombustibel disponibel pa final di òktober 2025.
Den kaso ku si e informashon tokante di reserva duná dor di Curoil ta inalkansabel, lo tin ku sali for di e kotisashon internashonal resien. E preisnan di kompra akí ta wordu revisá dor di notashon di preis internashonal. Dor di e lapso aki den e mekanismo pa determiná preis, por ta nesesario pa deskontá eventual diferensia entre e preis di kompra regulá i e montantenan di kompra real, di forma retroaktivo via e elemento ‘Sùrplùs/Défisit’.
E tarifa usuario final pa Mogas 95 ta baha kompará ku e luna anterior, debí na prinsipalmente e resultado di un bahada den e preis di kompra i e komponente di Surplus/Défisit. E tarifa usuario final pa Gasoil (U)LSD ta subi prinsipalmente debí na un preis di kompra haltu, ku ta reflehá e desaroyo Internashonal aktual. Kompará ku otro tipo di fuel, e preis internashonal di diesel a subi fuerte den e último siman, komo resultado di un bahada den e inventario global i un demanda fuerte pa e produkto.
Kálkulo tarifa awa i koriente
E kálkulo di e tarifa pa awa i elektrisidat tin dos komponente: e tarifa básiko i e klousula di kombustibel. E klousula di kombustibel pa elektrisidat ta konsistí di dos elemento: kompra di koriente i gastunan di kombustibel.
E ‘kompra di koriente’ ta basá riba e preis pa e energia ku tersernan ta suministrá, manera energia di bientu i di solo. ‘Gastunan di kombustibel’ ta enserá produkshon di energia dor di Aqualectra mes. Tambe e klousula di kombustibel pa awa ta konsistí di dos elemento, ku ta ‘kompra’ basá riba preis di awa ku ta wòrdu suministrá dor di un terser partido i e gastunan di elektrisidat pa produkshon di awa dor di Aqualectra mes.
Sin embargo, kada luna e uso di e diferente medio pa produkshon – e asina yamá ‘meskla di produkshon’ ta varia. P’esei RAC ta determiná e balor di e klousula di kombustibel
mensualmente basá riba e pronóstiko di Aqualectra, di kiko e meskla di produkshon lo bira, den e kaso aki pa e luna di desèmber 2025. Si un luna despues resultá ku e elemento akí tabata muchu haltu òf muchu abou, ta korigí esaki. Den e kaso akí, ta trata di e luna di òktober 2025.
RAC ta determiná e tarifa básiko pa tantu awa komo elektrisidat un biaha pa aña. E tarifa akí ta enserá tur otro gastu (fiho) pa e produkshon di awa i elektrisidat i tambe e gastunan pa e distribushon i e entrega di esakinan, manera gastu di personal, di mantenshon, depresiashon, etc.
Tin un bahada den e gastunan promedio di kombustibel pa produkshon di elektrisidat, i un faktor di korekshon mas haltu pa luna di òktober 2025, ku ta resultá den un bahada den tarifanan di elektrisidat. E bahada den tarifanan di awa ta resultado di gastunan mas abou di elektrisidat pa produkshon di awa i un faktor di korekshon mas abou pa luna di òktober 2025.
Aprobashon i fihamentu
RAC ta asesorá Konseho di Minister (KdM) enkuanto e tarifanan nobo. Solamente despues ku e KdM aprobá e propuesta, e Minister pa Desaroyo Ekonómiko, ku alabes ta enkargá ku asuntunan di energia, ta fiha e tarifanan. Eseinan ta e tarifanan máksimo ku por usa un luna
largu. Ku e prosedura akí, ku ta konsiderá faktornan internashonal i lokal, e supervisor RAC ta vigilá e entrega di kombustibel, awa i elektrisidat na e poblashon lokal di forma independiente i transparente, pa esaki ta kontínuo i rasonabel.
Por mira e ahustenan eksakto den e tarifanan riba http://www.rac.cw.

---

 

Tarief benzine en water daalt, diesel stijgt, elektriciteit praktisch ongewijzigd

WILLEMSTAD – Vanaf dinsdag 2 december 2025 daalt het gereguleerde tarief van benzine op Curaçao. Het gereguleerde tarief van diesel stijgt. Vanaf maandag 1 december 2025 daalt het tarief van water en blijft het tarief van elektriciteit praktisch ongewijzigd. Dit meldt de Regulatory Authority of Curaçao (de RAC) in haar maandelijkse persbericht hierover. De RAC houdt toezicht op de prijsontwikkelingen van olieproducten en van nutsvoorzieningen.
Tariefberekening brandstofproducten
De tariefopbouw van Mogas 95, Gasolie LSD, LPG 20 en LPG 100 kent de elementen
1. Aankoopprijs, 2. Importbelasting LSD, 3. Waarborging brandstofvoorziening (1a)
4. Waarborging brandstofvoorziening (1b) 5. Marge Curoil, 6. Accijnzen, 7. Overschot/Tekort (Recovery), 8. Kruissubsidie, 9. Groothandel O.B. 6%, 10. Dealer marge, en 11. Kleinhandel O.B. 6%. Voor sommige elementen geldt – al dan niet tijdelijk – het nultarief. Het groothandelstarief omvat de eerste negen elementen terwijl het kleinhandelstarief alle elementen omvat.
De aankoopprijs, waarmee de berekening begint, wordt maandelijks voor de volgende maand bepaald aan de hand van de beschikbare brandstofvoorraad aan het einde van de vorige maand. Dus: de aankoopprijzen die worden gehanteerd voor de maand december 2025 zijn in beginsel gebaseerd op de beschikbare brandstofvoorraad per eind oktober 2025. In het geval de door Curoil verstrekte voorraadinformatie ontoereikend is, wordt uitgegaan van recente internationale prijsnoteringen. Deze aankoopprijzen worden tevens getoetst aan de internationale prijsnoteringen. Via het element ‘Overschot/Tekort’ worden vanwege deze vertraging steeds achteraf de verschillen tussen de gereguleerde aankoopprijs en de werkelijke inkopen in een bepaalde maand verrekend.
Het eindgebruikerstarief voor Mogas 95 daalt ten opzichte van de vorige maand, voornamelijk als gevolg van een lagere inkoopprijs en de overschot/tekort component. Het eindgebruikerstarief voor Gasolie (U)LSD stijgt als gevolg van een hogere inkoopprijs. In vergelijking met andere brandstoffen is de internationale prijs van diesel de laatste weken onderhevig aan een sterke stijging als gevolg van beperktere wereldwijde voorraden en een sterke vraag naar dit product.
Tariefberekening water en elektriciteit
De tariefopbouw voor water en elektriciteit kent twee componenten: het basistarief en de
brandstofclausule. De brandstofclausule voor elektriciteit bestaat uit twee elementen: inkoop van elektriciteit en brandstofkosten.
De ‘inkopen’ zijn gebaseerd op de prijs van energie die derden leveren, zoals windenergie en zonne-energie, en de brandstofkosten betreffen de kosten van energieopwekking door
Aqualectra zelf.
Ook de brandstofclausule voor water bestaat uit twee elementen, zijnde ‘inkopen’ gebaseerd op de prijs van water dat door een derde partij wordt geleverd en elektriciteitskosten voor de waterproductie door Aqualectra zelf.
Echter, iedere maand varieert de inzet van de verschillende productiemiddelen, ook wel
genoemd ‘de productiemix’. De hoogte van de brandstofclausule wordt daarom maandelijks door de RAC bepaald aan de hand van Aqualectra’s prognose van wat de productiemix zal zijn, in dit geval voor de maand december 2025. Als een maand later blijkt dat de component te hoog of te laag lag, wordt deze gecorrigeerd. In dit geval betreft dat dus de maand oktober 2025.
Het basistarief voor zowel water als elektriciteit wordt één keer per jaar bepaald door de RAC.
Dit tarief omvat alle overige (vaste) kosten voor de productie van elektriciteit en water en alle kosten voor de distributie en levering daarvan, zoals personeelskosten, onderhoudskosten, afschrijvingen etc.
Er is sprake van een daling van de gemiddelde brandstofkosten voor de productie van
elektriciteit en een hogere correctiefactor over de maand oktober 2025, hetgeen resulteert
in een daling van de elektriciteitstarieven. De daling van de watertarieven is het resultaat van afgenomen elektriciteitskosten voor de productie van water en een lagere correctiefactor over de maand oktober 2025.
Goedkeuring en vaststelling
De RAC adviseert de Raad van Ministers (RvM) over de nieuwe tarieven. Pas nadat de RvM het voorstel goedkeurt, stelt de Minister van Economische Ontwikkeling, die tevens belast is met energiezaken, de tarieven vast. Dat zijn dan de maximale tarieven die een maand lang gehanteerd mogen worden. Met deze procedure, die internationale en lokale factoren in aanmerking neemt, bewaakt toezichthouder de RAC op een onafhankelijke, transparante manier de continuïteit en de billijkheid van de levering van brandstof, water en elektriciteit aan de lokale bevolking.
De exacte prijsaanpassingen zijn te vinden opwww.rac.cw.