KIKO TA PASANDO

E uniko kaminda ku bo ta haña tur informashon kompletamente gratis. Klik anto lesa. Manda tur loke bo ke pa wordu publika i invitashon pa kubri rueda di prensa na e Email: kikotapasando@outlook.com

KIKO TA PASANDO
NOTISIA

Apesar di insertidumbre kontinuo na nivel mundial  Ekonomia di Kòrsou komo Sint Maarten ta sigui krese danki na turismo  

 

No. 2025-057 

Apesar di insertidumbre kontinuo na nivel mundial 

Ekonomia di Kòrsou komo Sint Maarten ta sigui krese danki na turismo  

WILLEMSTAD/PHILIPSBURG — Aktividat ekonómiko den nos union monetario a sigui krese den  2025, danki na un bon prestashon den sektor di turismo, invershon kontinuo i un bahada den  preshon inflashonario. Asina por lesa den Boletin Ekonómiko di Centrale Bank van Curaçao en  Sint Maarten (CBCS) pa desèmber 2025. E datonan real di te ku di dos kuartal ta konfirmá ku  tantu turismo di estadia komo turismo krusero a sirbi komo e motornan prinsipal di  kresementu na ámbos pais di nos union monetario. Esei ta asina apesar di e tenshonnan  geopolítiko, insertidumbre tokante rumbo di maneho global, kondishon di finansiamentu  restriktivo, oumento di protekshonismo i e medidanan migratorio mas estrikto ku ta sigui  karakterisá panorama internashonal.  

  

Kresementu sólido i ménos inflashon den henter union monetario na 2025  Ekonomia di Kòrsou a krese ku 3,5% den 2025, impulsá pa un prestashon den sektor turístiko ku a  resultá mihó ku a spera. Oumento den tasa di okupashon di hotèl i yegada di turista krusero i di  estadia a kontribuí na aktividat ekonómiko. Invershon den propiedat inmóbil i infrastruktura tambe  tabata na nivel. Tantu demanda doméstiko komo demanda neto for di eksterior a kontribuí na e  kresementu. Sinembargo, demanda doméstiko a krese ménos ku loke a spera, debí ku e  invershonnan di gobièrnu tabata ménos ku loke a presupuestá. Demanda neto for di eksterior a  subi, kompañando un oumento fuerte den eksportashon komo resultado di e subida den entrada  di turismo. Pero kosto total di importashon tambe a subi i esei a redusí e subida den entrada di  turismo. Na Kòrsou, inflashon a baha un poko te na 2,4% den 2025, reflehando un bahada den  preis internashonal di produkto básiko i ménos preshon di preis na nivel doméstiko. Finansa di  gobièrnu a sigui presta na un nivel stabil na 2025 ku un surplus riba presupuesto di servisio  ordinario ku, meskos ku na 2024, a keda na 2,2% di PIB. Kuota di debe di gobièrnu a baha di 65,5%  na 2024 te 63,0% den 2025. Un oumento di PIB nominal a hiba na e mehoransa akí, apesar ku  debe di gobièrnu a oumentá debí na e fiansanan adishonal ku a hasi serka Hulanda.  

Sint Maarten tambe a registrá un bon nivel di kresementu den 2025. PIB real a krese ku 3,1%,  impulsá pa un prestashon mihó ku a spera di turismo di estadia i krusero, despues ku  rekonstrukshon di e aeropuerto a keda finalisá. Meskos ku na Kòrsou, tantu demanda doméstiko  komo demanda neto for di eksterior a kontribuí na e kresementu na Sint Maarten. Invershon  públiko, den forma di mehorashon na e ret di karetera, e sistema di kloaka i prizòn, a respaldá  kresementu. Demanda privá tambe a subi, komo resultado di un oumento den invershon i  konsumo privá. Inflashon na Sint Maarten a baha te na 1,8% den 2025, prinsipalmente debí na un  bahada den preis internashonal di petroli. Demanda neto for di eksterior tambe a respaldá  kresementu, ya ku e entradanan di eksportashon relashoná ku turismo a subi mas ku importashon 

di merkansia no petrolero. Sint Maarten su finansa públiko tambe a bai dilanti. E pais su saldo di  presupuesto di servisio ordinario a pasa di un défisit pa un surplus di 1,1% di PIB. Kuota di debe di  gobièrnu a baha di 42,1% na 2024 te 41,2% na 2025 debí na un oumento di PIB nominal, aunke e  fiansanan adishonal ku a hasi serka Hulanda a moderá e mehoransa akí. 

  

Ta premirá mas oumento riba término mediano 

Den perspektiva, ta premirá ku kresementu ekonómiko tantu na Kòrsou komo na Sint Maarten lo  desaselerá gradualmente pa yega na tasa di kresementu mas sostenibel riba mediano plaso. Pa  2026, ta proyektá un kresementu di PIB real di 2,4% na ámbos pais. Despues, probablemente  kresementu lo baha te na aproksimadamente 2,0% na 2029, segun ku kresementu turístiko ta  saturá, demanda mundial ta baha i e efektonan di despues di e rekonstrukshon na Sint Maarten ta  disparsé gradualmente. Segun pronóstiko, inflashon lo sigui baha, te 2,1% na Kòrsou. Na Sint  Maarten, probablemente e lo keda banda di 1,8%. Pa 2029, ta premirá ku inflashon lo bin stabilisá  banda di 2,0% na Kòrsou i 1,6% na Sint Maarten, esta, mas o ménos pareu ku e manera ku e lo  desaroyá serka nos partnernan komersial di mas importante. Segun proyekshon, situashon di  finansa públiko di e paisnan lo mehorá den e periodo proyektá. Ta spera ku ámbos pais lo mantené  un surplus riba presupuesto di servisio ordinario. Ta proyektá ku, pa 2029, Kòrsou su kuota di debe  lo baha te 60,5% i di Sint Maarten te 40,5%. E bahada akí lo ta danki na e echo ku, aunke debe di  gobièrnu lo mester oumentá pa por finansiá e programanan di invershon aktual, ta premirá ku PIB  nominal lo krese mas. 

Tenshon regional ta determinante pa nos dinámika di riesgo  

Ainda e faktornan ku por influensiá e perspektiva pa Kòrsou i Sint Maarten ta prinsipalmente  negativo, i mayoria ta faktor eksterno. E riesgo prinsipal tin keber ku e tenshon entre Estádos  Unídos i Venezuela. Si e aktividatnan militar sigui eskalá, esei por opstakulisá e rutanan komersial i  hiba na oumento di kosto di transporte i seguro marítimo. Ademas, e por suak imágen di Karibe  komo un destinashon turístiko safe i asina afektá turismo i nos entrada di divisa. Debí ku Kòrsou ta  situá serka di Venezuela, e pais akí tin mas chèns di ser afektá pa un oumento den entrada di  inmigrante, ku por pone un preshon fuerte riba e servisionan públiko i rekurso di gobièrnu. 

Tin mas konflikto geopolítiko ku por afektá e perspektiva. E guera na Ukrania i e tenshonnan na  Medio Oriente lo por bolbe perturbá merkado energétiko i komèrsio internashonal. Aunke e plan  di pas pa Gaza a baha e preshon direkto ku tabatin riba merkado petrolero i transporte marítimo,  e sese di fuego ta delikado ainda. Si bin mas perturbashon di suministro i subida di kosto di  transporte marítimo, esei por hiba na oumento di preis di produkto básiko i pone preis di  importashon i inflashon subi na Kòrsou i Sint Maarten. 

Ainda komèrsio internashonal por sinti efekto di e insertidumbre ku ta reina tokante direkshon di  maneho i e posibel medidanan protekshonista ku por drenta na vigor. Aunke den 2025, e shòk  okashoná pa e tarifanan tabata ménos fuerte ku loke a spera, tin akuerdo komersial ku no a keda  finalisá ainda i disputa legal andando na Estádos Unídos. Tur esei por hiba na oumento di kosto di  importashon i asina suak invershon direkto for di eksterior. I si bin un tardansa den fleksibilisashon  di maneho monetario estadounidense, e kondishonnan di finansiamentu internashonal por keda  restriktivo. 

Na nivel doméstiko, shòk relashoná ku kambio di klima, retraso den implementashon di e  programanan di invershon di mas aña, defisiensia riba tereno di AML/CFT ku no keda solushoná i 

e echo ku sistema di salubridat i di seguro sosial ta poniendo kada bes mas preshon riba finansa  públiko, ta keda un reto ku por afektá kresementu i stabilidat di ámbos pais riba mediano plaso. 

E teksto kompleto di e Boletin Ekonómiko pa desèmber 2025 ta disponibel riba wèpsait di CBCS. 

Willemstad, 16 di desèmber 2025 

CENTRALE BANK VAN CURAÇAO EN SINT MAARTEN

 

Share this page to Telegram
639114718427035"
639114718427035"