KIKO TA PASANDO

E uniko kaminda ku bo ta haña tur informashon kompletamente gratis. Klik anto lesa. Manda tur loke bo ke pa wordu publika i invitashon pa kubri rueda di prensa na e Email: kikotapasando@outlook.com

KIKO TA PASANDO
NOTISIA

Diktado Papiamentu 2026 na Universidat di Kòrsou

 

University of Curaçao Dr. Moises da Costa Gomez

Un ola blou

Djaluna, 23 di febrüari 2026, Fakultat General di Universidat di Kòrsou Dr. Moises da Costa Gomez a organisá un biaha mas e Diktado Nashonal Papiamentu den su ouditorio, ku a resultá un anochi plasentero i ameno i prinsipalmente instruktivo. E título di e diktado, ku a konsistí di 267 palabra, ta: Un ola blou. Naturalmente esaki ta referí na henter e moveshon futbolístiko kurasoleño direkshon pa mundial 2026. 

E teksto a kontené un kantidat di aspekto ortográfiko ku kisas algun a haña difísil i kompliká i otro ménos. Sin importá e kantidat di eror, e partisipantenan ta konsiderá e momentu ku huntu ta trata e diferente difikultatnan ortográfiko, e parti di mas aprobechabel i útil di e anochi. Ei tin oportunidat pa siña informando i diskutí riba diferente regla i aplikashon di ortografia di papiamentu na un nivel altu. Hopi ta bin bon prepará. A papia, por ehèmpel, di, dikon i ki ora ta skirbi ‘Ola blou’ ku lèter kapital i ki ora nò. Dikon ta skirbi Jamaica na e manera ku e pais mes ta skirbié i ‘hamaikino’ ku lèter chikí. Tambe a papia di e aksènt grave den e palabra ‘futbòl’ i su ousensia den ‘futbolista’. A base di pregunta den sala, huntu a trata detayadamente e motibu di kon di un banda ‘hasié’ i ‘partié’ ta sin apostròf i di otro banda ‘his’é’ i ‘kant’é’ ku apostròf. E anochi akí tambe tabata opvio ku e partisipantenan, a apresiá e interkambio ku hurado ku di tal forma a resultá mas informativo i klarifikante ainda.

Di e 41 partisipantenan, e kompetidó di mas hóben tabatin 12 aña i e kandidato di mas edat 84 aña. E aporte estadístiko di June Leonora a mustra ku e kantidat promedio di eror tabata 14,8, kaminda hende hòmber a skor mihó ku un promedio di 13,5 eror i hende muhé 13,7 eror. E grupo di partisipante ku ménos eror tabatin entre 25 i 39 aña, miéntras e kategoria di edat ku mas eror tabatin riba 70 aña di edat. Den historia di e Diktado Papiamentu mas ku un biaha e ganadó tabata riba 70 aña. E edat promedio di e ganadónan di 2026 ta 59 aña. E resultadonan a laga mira finalmente kua ta e tres tremendo ganadónan. Anshayra Petrona-Chirino tabata e ganadó apsoluto ku a skirbi su teksto di diktado perfektamente ku 0 eror. Na di dos lugá a resultá Jeroen Heuvel ku solamente 1 eror, miéntras ku Gwendolyn Scharbaai a alkansá di tres lugá ku solamente 2 eror. Esaki ta bal un felisitashon. Tur ku a partisipá sin duda tambe ta meresé un fuerte aplouso. Tur kandidato a skohe pa, partisipando konsientemente, pone atenshon na e lenga akí, ku e ta balorá i apresiá, asina idioma papiamentu a sali ganá.

Un kantidat di interesado i fiel fanátiko a sigui e Diktado Nashonal Papiamentu, pa medio di live stream. Ora e anochi a kuminsá maestro di seremonia i lesadó di e teksto, sra. Muriël Meyer MEd MSc a yama tur presente un bonbiní kaluroso. Den un introdukshon kòrtiku, presidente di hurado, prof. dr. Ronnie Severing a splika e reglanan relashoná ku e diktado. Drs. Ithel Brute a fungi komo sekretario di hurado, miéntras e otro miembronan di hurado tabata drs. Ange Jessurun, Dayanara Noor MEd, June Leonora i Muriël Meyer. Entre e miembronan di hurado, tin algun ku ta forma parti di staf akadémiko di universidat, otro ta traduktor profeshonal, i tambe tin algun ku anualmente ta traha èksamen pa e materia Papiamentu.

 

 

University of Curaçao Dr. Moises da Costa Gomez

Een blauwe golf (Un ola blou)

Op maandag 23 februari organiseerde de Algemene Faculteit van de Universiteit van Curaçao opnieuw het Nationaal Dictee Papiamentu in haar aula. Het was een aangename, gezellige en vooral leerzame avond. De titel van het dictee, dat bestond uit 267 woorden, luidde: Un ola blou. Dit verwijst natuurlijk naar de gehele Curaçaose voetbalbeweging richting het WK 2026.

De tekst bevatte een aantal spellingaspecten die sommigen moeilijk en ingewikkeld vonden, terwijl anderen er minder moeite mee hadden. Ongeacht het aantal fouten, beschouwen de deelnemers het moment waarop ze samen de verschillende spellingproblemen bespreken als het meest waardevolle en nuttige onderdeel van de avond. Er is een mogelijkheid om op een hoog niveau te leren door informatie uit te wisselen en verschillende regels en toepassingen van de Papiamentu-spelling te bespreken. Velen waren goed voorbereid. Er werd bijvoorbeeld gesproken over waarom en wanneer ‘Ola blou’ in hoofdletters geschreven moet worden en wanneer niet. Waarom wordt Jamaica geschreven zoals het land dat zelf schrijft en ‘hamaikino’ met een kleine letter? Zo werd er ook gesproken over het accent aigu in het woord ‘futbòl’ en het ontbreken daarvan bij ‘futbolista’. Aan de hand van vragen uit de zaal werd samen uitvoerig gesproken over de reden waarom ‘hasié’ en ‘partié’ enerzijds zonder apostrof worden geschreven en ‘his’é’ en ‘kant’é’ anderzijds wel. Het was deze avond ook duidelijk dat de deelnemers de uitwisseling met de jury op prijs stelden, wat de informatie en verheldering alleen maar versterkte.

Van de 41 deelnemers was de jongste 12 jaar oud en de oudste 84 jaar. De statistische analyse van June Leonora toonde aan dat het gemiddelde aantal fouten 14,8 was, waarbij mannen beter scoorden met een gemiddelde van 13,5 fouten en vrouwen met 13,7 fouten. De groep deelnemers met de minste fouten was tussen de 25 en 39 jaar oud, terwijl de leeftijdsgroep met de meeste fouten de groep boven de 70 jaar was. In de recente geschiedenis van het Papiamentu Dictee was de winnaar meer dan eens ouder dan 70 jaar. De gemiddelde leeftijd van de winnaars van 2026 is 59 jaar. De uitslag wees eindelijk uit wie de drie fantastische winnaars zijn. Anshayra Petrona-Chirino was de absolute winnaar, die haar dicteetekst foutloos schreef. Op de tweede plaats eindigde Jeroen Heuvel met slechts 1 fout, terwijl Gwendolyn Scharbaai de derde plaats behaalde met slechts 2 fouten. Dit verdient een felicitatie. Ook alle andere deelnemers verdienen ongetwijfeld een groot applaus. Iedereen die meedeed, koos er bewust voor om door deelname aandacht te besteden aan deze taal, die hij of zij waardeert en koestert, en zo is het Papiamentu uiteindelijk weer de winnaar.

Een aantal geïnteresseerde en trouwe fans volgde het Papiamentu Nationaal Dictee via livestream. Bij aanvang van de avond heette ceremoniemeester en voorlezer, mevrouw Muriël Meyer MEd MSc, alle aanwezigen hartelijk welkom. In een korte inleiding lichtte de voorzitter van de jury, prof. dr. Ronnie Severing de regels met betrekking tot het dictee toe. Drs. Ithel Brute fungeerde als secretaris, terwijl de andere juryleden drs. Ange Jessurun, Dayanara Noor MEd, June Leonora en Muriël Meyer waren. Onder de juryleden bevonden zich enkele medewerkers van de wetenschappelijke staf van de universiteit, professionele vertalers en sommigen die jaarlijks examen maken voor het vak Papiamentu.

 

Diktado papiamentu (267 palabra)

Djaluna, 23 di febrüari 2026

Ouditorio di Universidat di Kòrsou

 

Un ola blou

Durante e dos último añanan, preparando pa kampeonato mundial, tabatin vários wega di futbòl den Karibe. Pa promé biaha den historia, e ekipo di Kòrsou, uniformá na blou, a sali vensedó den e kompetensia karibeño. Sorpresivamente, nos futbolistanan a logra para e tim hamaikino. Mas espektakular ainda, ta e echo ku esaki a sosodé riba nan propio vèlt di bala na Jamaica. Figurá bo, un pais di mas ku tres mion i mei habitante. 

Den defensa, nos leonnan a batayá dediká i a wanta duru, pa asina logra fòrsa un empate. Aserkando e final di wega, i wayando nos bandera blou, komo bon fanátiko, nos tur a kuminsá realisá ku Kòrsou ta bai kopa mundial 2026. T’aki e ola blou a kue mas forsa, i e euforia a bira total. Ku e viktoria akí, nos a sigurá un lugá den e torneo di weg’i bala mas prestigioso na mundu.

Na yegada na aeropuerto Hato, a risibí e hungadónan ku bukèt di flor, i a ofresé nan un òptògt ku bùs. Públiko a akudí masalmente pa aploudí nos héroenan riba henter e ruta. Loko di kontentu, nan a zuai, grita i balia masha entusiasmá.  

Grandi i chikí a kanta e piesa kontagioso titulá Ola blou, i nan a ripitié i a sigui kant’é. Un pasashi emoshonante ta bisa: “Fo’i chikí e soñonan ta grandi, i mama wak unda nos a yega. Mama wak.” Su letra ta rima tambe: his’é but’é, ban sosten’é. Kantando huntu asina, patriotismo a lanta i krese, demostrando grandesa, forsa i union. Ta kon lo bai na Merka? Kiko abo ta kere? 

 

 

639114718427035"
639114718427035"