Promé kuartal di aña 2026 – aktualisashon malesanan infeksioso / Q1 2026 update infectieziekten
Promé kuartal di aña 2026 – aktualisashon malesanan infeksioso
GGD Bonaire / Salubridat Públiko durante henter aña ta vigilá kua ta e malesanan infeksioso ku ta aparesé na nos isla. Kada kuartal nos ta duna un aktualisashon kòrtiku. Di e manera akí tur hende ta keda na altura di loke ta pasando i di loke bo mes por hasi pa keda salú.
Barku
GGD Bonaire ta kontrolá den haf si no tin malesa di infekshon ta drenta nos isla via barku (krusero). Esaki ta un di e tareanan di salubridat públiko di GGD Bonaire.
Tur kaminda rònt mundu kada barku tin ku yena un deklarashon di salú promé ku nan yegada. Den esaki nan ta nota si tin hende malu na bordo. Si tin hende ku un malesa kontagioso, nan ta informá GGD Bonaire. E ora ei GGD Bonaire ta wak e situashon i si ta nesesario nan ta duna e barku konseho. Masha tiki biaha nan sa nenga un barku, pero esaki kasi nunka no ta sosodé.
Den luna di febrüari tabatin un situashon spesial, kaminda na yegada na Boneiru un miembro di tripulashon di un barku di karga tabatin keho ku tabata parse sarampi. Pa motibu ku a informá GGD Bonaire na tempu, nan por a tuma medidanan adekuá. Tokante esaki GGD Bonaire a publiká un komunikado pa prensa.
Den e promé kuartal di aña 2026 GGD Bonaire a risibí 83 deklarashon di salú di barku (krusero). Riba mayoria barku (krusero) tabatin tiki hende malu na bordo.
Grip
Den e promé lunanan ménos hende a bai nan dòkter di kas ku keho di fèrkout, kompará ku e mesun periodo di 2021 te ku 2025. Posibelmente durante e promé lunanan di e aña akí ménos hende tabatin grip òf hende ku grip a bai nan dòkter di kas ménos biaha, di manera ku e kantidat e aña akí ta ménos.
For di e laboratorionan ta resultá ku den e lunanan tras di lomba tabatin prinsipalmente Influenza A i B (vírùs di grip), Rhinovírus i Enterovírùs, i RSV. RSV ta aparesé mas tantu serka mucha yòn.
No ta konosí si den e promé lunanan di e aña akí mester a interná hende ku grip den hòspital.
E angua kontra grip di aña pasá ta brinda bon protekshon kontra e vírùs di influenza (grip) ku hopi hende tabatin. En total 883 hende a pasa angua kontra COVID-19 i 760 hende a pasa angua kontra grip serka GGD Bonaire. Serka e dòkternan di kas tambe 1192 hende a pasa angua kontra grip.
Ta algu spesial ku den e temporada di aña akí tin tiki grip na Boneiru. Esaki ta remarkabel, pa motibu ku ta temporada di áwaseru i tin algun periodo di vakansi. Den e periodonan akí hustamente tur aña nos ta mira un oumento di turista for di regionnan ku un temporada di wenter, manera Oropa i Merka. For di luna di desèmber rònt mundu nan a méldu un temporada tempran i mas fuerte di grip, manera entre otro na Fransia, Oustralia, Merka, Canada, Argentinia i Bolivia. Na Hulanda Oropeo, meimei di luna di febrüari e epidemia di grip a kuminsá. Esaki a terminá den luna di mart. Wak akí tambe: Echo i sifra di grip | RIVM. Na e islanan franses karibense Martinique i Saint Barths hopi hende ta bayendo nan dòkter di kas ku keho di grip. Na Guadeloupe i Sint Maarten franses e epidemia di grip a terminá na fin di luna di mart (fuente: Santé Publique Fransia).
Ora di konsulta pa salú seksual
E ora di konsulta pa salú seksual di GGD Bonaire a kuminsá for di luna di òktober 2025. E ora di konsulta akí ta pa tur hende ku tin pregunta tokante stimashon, sèks, relashon, antikonsepshon òf soa (seksueel overdraagbare aandoeningen – malesa transmití seksualmente). E ora di konsulta ta un añadidura riba e kuido eksistente na Boneiru.
Den e promé kuartal e enfermera(o)nan a mira 35 kliente, di kua 26 a hasi tèst di soa. Di e 26 klientenan ku a hasi tèst, 12 tabatin klamidia i 1 tabatin gonorea.
Malesa di sangura
Masha tiki biaha ta topa ku dengue ainda na Boneiru. Den e lunanan yanüari te ku mart tiki hende a bai nan dòkter di kas ku keho di un malesa di sangura, manera dengue.
GGD Bonaire ta pidi tur hende pa paga tinu bon riba posibel lugánan di brui di sangura rònt di nan kas. Esaki pasobra sangura na Boneiru por transmití otro malesa tambe ku no ta dengue, manera chikungunya.
Den luna di febrüari e Ministerio di Salubridat Públiko di Sürnam a mèldu un brote di chikungunya den e pais ei, kaminda ya kaba dos hende a fayesé. Tambe algun beibi a keda infektá durante embaraso. E paisnan bisiña Guyana, Guyana Franses i Brasil i tambe e isla karibense Saint Lucia, resientemente a mèldu brote nobo di e vírùs. Na Cuba pa basta tempu kaba tin un brote di malesa di sangura; banda di chikungunya e pais ta konfrontando hopi kaso di dengue tambe.
GGD Bonaire ta tene e situashon den nos region bon na bista. E último brote grandi na e seis islanan di Karibe Hulandes tabata entre 2014 i 2016. Na Aruba den e último lunanan di aña 2025 nan a mèldu un kaso serka un hende ku tabata na Cuba. Na kuminsamentu di aña 2026 tabatin dos kaso di chikungunya serka hende ku a biaha pa Sürnam. Na Hulanda Oropeo tambe nan ta mira un oumento di e kantidat di kaso di chikungunya ku tin un historia di biahamentu pa Sürnam òf Cuba. Na Boneiru i Kòrsou na fin di luna di mart nan a mèldu un kaso di chikungunya. Na tur dos isla tabata trata di un persona ku un historia di biahamentu pa Sürnam.
Bo tin pregunta tokante malesa di sangura? Wak e ora ei riba www.bonairegov.com/pa/sangura
Na tur konsulta di dòkter di kas tin poster ku un QR code. Pa medio di skèn e QR code akí, tur persona ku tin keho ku ta kuadra ku un malesa di sangura por hasi un notifikashon di (molèster di) sangura. E ora ei e inspektornan di e tim di vector den kaso di kada notifikashon ta bai kontrolá si tin lugá di brui di sangura den e ambiente di biba. Si nan haña sangura, nan ta trata esakinan. Nan ta duna tep tambe pa prevení plamamentu.
Ora di konsulta pa biahero
Den eksterior tin ora tin otro tipo di malesa di sangura ku na Boneiru. Biaheronan por protehá nan mes kontra esakinan pa medio di pidi konseho di biahe òf regla bakunashon na tempu via GGD Bonaire. Tin ora un bakunashon kontra kentura hel asta ta obligatorio. Pa e motibu akí pa medio di un komunikado pa prensa GGD Bonaire un biaha mas a trese e oranan di konsulta pa biahero bou di atenshon di biaheronan pa Venezuela, Colombia i otro paisnan den Suramérika. Den e promé kuartal GGD Bonaire a tene 101 konsulta pa biahero. Tabata trata akí partikularmente di biahe pa Colombia, Sürnam i Panama.
Bakunashon kontra kentura hel ta obligatorio pa biaheronan ku den e shete dianan promé ku nan yegada na Boneiru tabata den un área di riesgo haltu. E ta obligatorio tambe pa beibi for di 9 luna.
Pa mas informashon:
-
Yama (+599) 715 5324 òf manda un email na IZB@bonairegov.com
- Wak riba www.bonairegov.com/pa
Q1 2026 update infectieziekten
GGD Bonaire / Salubridat Públiko houdt het hele jaar door in de gaten welke infectieziekten er op ons eiland voorkomen. Elk kwartaal geven we een korte update. Zo blijft iedereen op de hoogte van wat er gebeurt en wat u zelf kunt doen om gezond te blijven.
Schepen
GGD Bonaire controleert in de haven of infectieziekten niet via (cruise)schepen het eiland binnenkomen. Dit is één van de publieke gezondheidstaken van GGD Bonaire.
Over de hele wereld moet elk schip vóór aankomst een gezondheidsverklaring invullen. Daarin staat of er zieke mensen aan boord zijn. Als er mensen zijn met een besmettelijke ziekte, wordt GGD Bonaire geïnformeerd. Zij bekijken dan de situatie en geven zo nodig advies aan het schip. Heel soms wordt een schip geweigerd, maar dat gebeurt bijna nooit.
In februari was er een bijzondere situatie, waarbij een bemanningslid van een vrachtschip klachten had die lijken op mazelen bij aankomst op Bonaire. Omdat GGD Bonaire tijdig geïnformeerd was, konden zij passende maatregelen nemen. GGD Bonaire heeft hierover ook een persbericht gepubliceerd.
In het eerste kwartaal van 2026 ontving GGD Bonaire 83 (cruise)schepen-gezondheidsverklaringen. Op de meeste (cruise)schepen waren maar weinig zieke mensen aan boord.
Griep
In het voorjaar gingen minder mensen met verkoudheidsklachten naar de huisarts dan in dezelfde periode van 2021 tot en 2025. Mogelijk hadden dit voorjaar minder mensen griep of gingen mensen met griep dit jaar minder vaak naar de huisarts, waardoor het aantal dit jaar minder is.
Uit de laboratoria blijkt dat de afgelopen maanden vooral Influenza A en B (griepvirus), Rhino- en Enterovirus, en RSV voorkwamen. RSV komt vooral voor bij jonge kinderen.
Het is niet bekend of er dit voorjaar mensen met griep in het ziekenhuis zijn opgenomen.
De griepprik van afgelopen jaar bood goede bescherming tegen het influenzavirus (griep) dat veel mensen hadden. In totaal zijn er 883 COVID-19-vaccinaties gezet en heeft GGD Bonaire 760 griepvaccinaties toegediend. Bij de huisartsenpraktijken zijn ook 1192 griepprikken gezet.
Het is bijzonder dat er in deze tijd van het jaar weinig griep voorkomt op Bonaire. Dit is opvallend, omdat het regenseizoen is en er vakantieperiodes zijn. In deze periodes zien we juist jaarlijks een toename in toeristen uit regio’s met een winterseizoen, zoals Europa en Amerika. Sinds december werd wereldwijd een vroeg en sterker griepseizoen gemeld, onder andere in Frankrijk, Australië, de VS, Canada, Argentinië en Bolivia. In Europees Nederland begon half februari de griepepidemie. Deze was in maart afgelopen. Zie ook hier: Feiten en cijfers griep | RIVM. Op de Frans Caribische eilanden Martinique en Saint Barths gaan veel mensen met griepklachten naar de huisarts. Op Guadeloupe en Frans Sint-Maarten is de griepepidemie eind maart afgelopen (bron: Santé Publique Frankrijk).
Spreekuur seksuele gezondheid
Het spreekuur seksuele gezondheid van GGD Bonaire is sinds oktober 2025 gestart. Dit spreekuur is er voor iedereen met vragen over liefde, seks, relaties, anticonceptie of soa’s (seksueel overdraagbare aandoeningen). Het spreekuur is een aanvulling op de bestaande zorg op Bonaire.
In het eerste kwartaal hebben de verpleegkundigen 35 cliënten gezien, waarvan 26 getest zijn op soa’s. Van de 26 geteste cliënten hadden 12 cliënten chlamydia en 1 cliënt gonorroe.
Muggenziektes
Er wordt nog heel soms dengue gevonden op Bonaire. In de maanden januari tot en met maart gingen weinig mensen met klachten van een muggenziekte, zoals dengue, naar de huisarts.
GGD Bonaire vraagt iedereen om goed op te letten op mogelijke broedplaatsen van muggen rond hun huis. Muggen op Bonaire kunnen namelijk ook andere ziektes overbrengen dan dengue, zoals chikungunya.
In februari meldde het Ministerie van Volksgezondheid van Suriname een uitbraak van chikungunya in het land, waarbij al twee mensen zijn overleden. Ook zijn enkele baby’s geïnfecteerd tijdens de zwangerschap. Buurlanden Guyana, Frans Guyana, en Brazilië, en ook het Caribische eiland Saint Lucia, meldden recent nieuwe uitbraken van het virus. In Cuba is er al langer een uitbraak van muggenziekten; naast chikungunya heeft het land ook te maken met veel dengue gevallen.
GGD Bonaire houdt de situatie in de omgeving goed in de gaten. De laatste grote uitbraak op de zes Nederlands-Caribische eilanden was tussen 2014 en 2016. In Aruba is in het najaar van 2025 één geval gemeld bij iemand die in Cuba was geweest. Begin 2026 twee chikungunya gevallen bij mensen die naar Suriname waren gereisd. Ook in Europees Nederland wordt een stijging gezien van het aantal chikungunya-gevallen met een reisgeschiedenis naar Suriname of Cuba. Op Bonaire en Curaçao werd eind maart Chikungunya gemeld; op beide eilanden ging het om één persoon met een reisgeschiedenis naar Suriname.
Heb je vragen over muggenziektes? Kijk dan op www.bonairegov.com/muggen .
Bij alle huisartsenpraktijken hangen posters met een QR code. Door deze QR code te scannen, kan iedere persoon met klachten die passen bij een muggenziekte een melding doen van muggen(overlast). De inspecteurs van het vectorteam gaan dan bij elke melding controleren of er muggenbroedplaatsen zijn in de woonomgeving. Als die worden gevonden, worden deze behandeld. Ze geven ook tips om verspreiding te voorkomen.
Spreekuren reizigers
In het buitenland komen soms andere infectieziekten voor dan op Bonaire. Reizigers kunnen zich hiertegen beschermen door op tijd reisadviezen te vragen of vaccinaties te regelen via GGD Bonaire. Soms is een vaccinatie tegen gele koorts zelfs verplicht. Daarom heeft GGD Bonaire via een persbericht de reizigersspreekuren opnieuw onder de aandacht gebracht bij reizigers naar Venezuela, Colombia en andere landen in Zuid-Amerika. In het eerste kwartaal heeft GGD Bonaire 101 reizigersconsulten gevoerd. Het ging hierbij met name om reizen naar Colombia, Suriname en Panama.
Vaccinatie tegen gele koorts is verplicht voor reizigers die in de zeven dagen vóór aankomst op Bonaire in een hoogrisicogebied zijn geweest. Ook voor baby’s vanaf 9 maanden.
Voor meer informatie:
-
Bel met (+599) 715 5324 of mail naar IZB@bonairegov.com
- Kijk op www.bonairegov.com Vaccinaties Bonaire | GGD Reisvaccinaties
