Tarifa di gasolin i elektrisidat ta subi, diesel ta baha, awa ta
keda práktikamente meskos

WILLEMSTAD – Entrante djamars 2 di yüni 2026 e tarifa regulá di gasolin ta subi na Kòrsou.
E tarifa di diesel ta baha. Tambe e tarifa di elektrisidat ta subi entrante djaluna 1 di yüni 2026.
E tarifa di awa ta keda práktikamente meskos. Esaki Regulatory Authority of Curaçao (RAC) ta
partisipá den su komunikado mensual riba e partikularidat aki. RAC ta supervisá e desaroyo
di preis di produktonan petrolero i di utilidat.
Kálkulo tarifa produktonan kombustibel
E kálkulo di tarifa pa Mogas 95, Gasoil LSD, LPG 20 i LPG 100 konosé e komponentenan
1. Preis di kompra, 2. Impuesto di importashon LSD, 3. Garantia di suministro di kombustibel
(1a), 4. Garantia di suministro di kombustibel (1b), 5. Márgen pa Curoil, 6. Impuesto di
konsumo (Akseins), 7. Sùrplùs/Défisit (Recovery), 8. Supsidio krusá, 9. O.B. di 6% pa benta por
mayor, 10. Márgen pa agente, i 11. O.B. di 6% pa benta por detal. Pa sierto komponente e
tarifa sero ta konta, sea temporalmente òf nò. E tarifa pa benta por mayor ta inkluí e promé
nuebe komponentenan miéntras ku e tarifa pa benta por detal (na usuario final) ta inkluí tur
komponente.
Ta determiná e preis di kompra, kaminda kalkulashon ta kuminsá, mensualmente pa e luna
siguiente a base di e reserva di kombustibel disponibel na final di luna pasá. Pues: e preisnan
di kompra ku ta stipulá pa yüni 2026, en prinsipio ta basá riba e reserva di kombustibel
disponibel pa final di aprel 2026.
Den kaso ku si e informashon tokante di reserva duná dor di Curoil ta inalkansabel, lo tin ku
sali for di e kotisashon internashonal resien. E preisnan di kompra akí ta wordu revisá dor di
notashon di preis internashonal. Dor di e lapso aki den e mekanismo pa determiná preis, por
ta nesesario pa deskontá eventual diferensia entre e preis di kompra regulá i e montantenan
di kompra real, di forma retroaktivo via e elemento ‘Sùrplùs/Défisit’.
E tarifa usuario final pa Mogas 95 ta subi kompará ku e luna anterior, prinsipalmente komo
resultado di e kontinuo oumento den e preis internashonal. Adishonalmente, e subida den e
preis di Mogas 95 durante e último lunanan a wordu mitigá pa medio di distribushon di
kompranan anterior ku a wordu realisá na un preis di kompra mas abou, situashon ku awor
no ta aplikabel mas. E preis di kompra di Gasoil (U)LSD ta baha e luna aki. Meskos ku luna
pasa, esaki ta wordu determiná atrobe kompletamente abase di e promedio di e preis
internashonal Platts durante e promé dos simannan di mei. E nivel aktual di e preis aki ta
konsiderablemente mas abou. Ademas, pa Gasoil (U)LSD tin kondishonnan di kompra mas
faborabel (ku ta reflehá den un prima mas abou). Esaki, den kombinashon ku e ahuste di e
komponente di surplus/défisit, a kontribuí na un bahada den e tarifa usuario final di Gasoil
(U)LSD kompará ku e luna anterior.
Kálkulo tarifa awa i koriente
E kálkulo di e tarifa pa awa i elektrisidat tin dos komponente: e tarifa básiko i e klousula di
kombustibel. E klousula di kombustibel pa elektrisidat ta konsistí di dos elemento: kompra di
koriente i gastunan di kombustibel.
E ‘kompra di koriente’ ta basá riba e preis pa e energia ku tersernan ta suministrá, manera
energia di bientu i di solo. ‘Gastunan di kombustibel’ ta enserá produkshon di energia dor di
Aqualectra mes. Tambe e klousula di kombustibel pa awa ta konsistí di dos elemento, ku ta
‘kompra’ basá riba preis di awa ku ta wòrdu suministrá dor di un terser partido i e gastunan
di elektrisidat pa produkshon di awa dor di Aqualectra mes.
Sin embargo, kada luna e uso di e diferente medio pa produkshon – e asina yamá ‘meskla di
produkshon’ ta varia. P’esei RAC ta determiná e balor di e klousula di kombustibel
mensualmente basá riba e pronóstiko di Aqualectra, di kiko e meskla di produkshon lo bira,
den e kaso aki pa e luna di yüni 2026. Si un luna despues resultá ku e elemento akí tabata
muchu haltu òf muchu abou, ta korigí esaki. Den e kaso akí, ta trata di e luna di aprel 2026.
RAC ta determiná e tarifa básiko pa tantu awa komo elektrisidat un biaha pa aña. E tarifa akí
ta enserá tur otro gastu (fiho) pa e produkshon di awa i elektrisidat i tambe e gastunan pa e
distribushon i e entrega di esakinan, manera gastu di personal, di mantenshon, depresiashon,
etc.
Tin un bahada den e gastunan promedio di kombustibel pa produkshon di elektrisidat,
kombina ku un subida den e faktor di korekshon pa e luna di aprel 2026, ku ta resultá den un
subida den e tarifanan di elektrisidat. E bahada leve den e tarifanan di awa ta resultado di un
bahada den e gastunan di elektrisidat pa produkshon di awa i un faktor di korekshon mas
haltu pa e luna di aprel 2026.
Aprobashon i fihamentu
RAC ta asesorá Konseho di Minister (KdM) enkuanto e tarifanan nobo. Solamente despues ku
e KdM aprobá e propuesta, e Minister pa Desaroyo Ekonómiko, ku alabes ta enkargá ku
asuntunan di energia, ta fiha e tarifanan. Eseinan ta e tarifanan máksimo ku por usa un luna
largu.
Ku e prosedura akí, ku ta konsiderá faktornan internashonal i lokal, e supervisor RAC ta vigilá
e entrega di kombustibel, awa i elektrisidat na e poblashon lokal di forma independiente i
transparente, pa esaki ta kontínuo i rasonabel.
Por mira e ahustenan eksakto den e tarifanan riba http://www.rac.cw.

 

---

 

 

Tarief benzine en elektriciteit stijgt, diesel daalt en water
praktisch ongewijzigd

WILLEMSTAD – Vanaf dinsdag 2 juni 2026 stijgt het gereguleerde tarief van benzine op
Curaçao. Het tarief van diesel daalt. Ook het tarief van elektriciteit stijgt met ingang van
maandag 1 juni 2026. Het tarief van water blijft praktisch ongewijzigd. Dit meldt de Regulatory
Authority of Curaçao (de RAC) in haar maandelijkse persbericht hierover. De RAC houdt
toezicht op de prijsontwikkelingen van olieproducten en van nutsvoorzieningen.
Tariefberekening brandstofproducten
De tariefopbouw van Mogas 95, Gasolie LSD, LPG 20 en LPG 100 kent de elementen
1. Aankoopprijs, 2. Importbelasting LSD, 3. Waarborging brandstofvoorziening (1a)
4. Waarborging brandstofvoorziening (1b) 5. Marge Curoil, 6. Accijnzen, 7. Overschot/Tekort
(Recovery), 8. Kruissubsidie, 9. Groothandel O.B. 6%, 10. Dealer marge, en 11. Kleinhandel
O.B. 6%. Voor sommige elementen geldt – al dan niet tijdelijk – het nultarief.
Het groothandelstarief omvat de eerste negen elementen terwijl het kleinhandelstarief alle
elementen omvat.
De aankoopprijs, waarmee de berekening begint, wordt maandelijks voor de volgende maand
bepaald aan de hand van de beschikbare brandstofvoorraad aan het einde van de vorige
maand. Dus: de aankoopprijzen die worden gehanteerd voor de maand juni 2026 zijn in
beginsel gebaseerd op de beschikbare brandstofvoorraad per eind april 2026. In het geval de
door Curoil verstrekte voorraadinformatie ontoereikend is, wordt uitgegaan van recente
internationale prijsnoteringen. Deze aankoopprijzen worden tevens getoetst aan de
internationale prijsnoteringen. Via het element ‘Overschot/Tekort’ worden vanwege deze
vertraging steeds achteraf de verschillen tussen de gereguleerde aankoopprijs en de
werkelijke inkopen in een bepaalde maand verrekend.
Het eindgebruikerstarief voor Mogas 95 stijgt ten opzichte van de vorige maand, voornamelijk
als gevolg van de verder stijgende internationale prijs. Daarnaast werd de stijging van de prijs
voor Mogas 95 in de afgelopen maanden gedempt door distributie van eerdere inkopen met
een lagere aankoopprijs, hetgeen nu niet meer aan de orde is. De aankoopprijs van Gasoil
(U)LSD daalt deze maand. Deze wordt net als vorige maand opnieuw volledig gebaseerd op
de gemiddelde internationale Platts prijs van de eerste twee weken van de maand (mei) en
ligt thans aanzienlijk lager. Daarnaast is er voor Gasoil (U)LSD sprake van gunstigere
inkoopafspraken (verlaagde premie). Dit heeft, in combinatie met de wijziging van de
overschot/tekort component, geleid tot een daling van het eindgebruikerstarief voor Gasoil
(U)LSD ten opzichte van de vorige maand.
Tariefberekening water en elektriciteit
De tariefopbouw voor water en elektriciteit kent twee componenten: het basistarief en de
brandstofclausule. De brandstofclausule voor elektriciteit bestaat uit twee elementen: inkoop
van elektriciteit en brandstofkosten.
De ‘inkopen’ zijn gebaseerd op de prijs van energie die derden leveren, zoals windenergie en
zonne-energie, en de brandstofkosten betreffen de kosten van energieopwekking door
Aqualectra zelf.
Ook de brandstofclausule voor water bestaat uit twee elementen, zijnde ‘inkopen’ gebaseerd
op de prijs van water dat door een derde partij wordt geleverd en elektriciteitskosten voor de
waterproductie door Aqualectra zelf.
Echter, iedere maand varieert de inzet van de verschillende productiemiddelen, ook wel
genoemd ‘de productiemix’. De hoogte van de brandstofclausule wordt daarom maandelijks
door de RAC bepaald aan de hand van Aqualectra’s prognose van wat de productiemix zal
zijn, in dit geval voor de maand juni 2026. Als een maand later blijkt dat de component te
hoog of te laag lag, wordt deze gecorrigeerd. In dit geval betreft dat dus de maand april 2026.
Het basistarief voor zowel water als elektriciteit wordt één keer per jaar bepaald door de RAC.
Dit tarief omvat alle overige (vaste) kosten voor de productie van elektriciteit en water en alle
kosten voor de distributie en levering daarvan, zoals personeelskosten, onderhoudskosten,
afschrijvingen etc.
Er is sprake van een daling van de gemiddelde brandstofkosten voor de productie van
elektriciteit, in combinatie met een stijging van de correctiefactor voor de maand april 2026,
wat resulteert in een stijging van de elektriciteitstarieven. De lichte daling van de
watertarieven is het resultaat van een daling van de elektriciteitskosten voor de productie
van water en een stijging in de correctiefactor voor de maand april 2026.
Goedkeuring en vaststelling
De RAC adviseert de Raad van Ministers (RvM) over de nieuwe tarieven. Pas nadat de RvM
het voorstel goedkeurt, stelt de Minister van Economische Ontwikkeling, die tevens belast is
met energiezaken, de tarieven vast. Dat zijn dan de maximale tarieven die een maand lang
gehanteerd mogen worden.
Met deze procedure, die internationale en lokale factoren in aanmerking neemt, bewaakt
toezichthouder de RAC op een onafhankelijke, transparante manier de continuïteit en de
billijkheid van de levering van brandstof, water en elektriciteit aan de lokale bevolking