Het debat vond plaats onder leiding van Eerste Kamervoorzitter Mei Li Vos. Zij stond in haar welkomstwoord kort stil bij de bijzondere band tussen de senaat en de provincies vanwege de indirecte verkiezingen van de Eerste Kamer. De senatoren worden gekozen door de leden van de Provinciale Staten.

Ook ging Vos in op de relatie met de huidige regering, die in de huidige Eerste Kamer geen meerderheid heeft. Dat is overigens niet nieuw. In de Eerste Kamer hebben kabinetten sinds 2010 – met een korte onderbreking in 2017 – geen meerderheid. ‘Het grote voordeel hiervan is dat de coalitie telkens met kracht van argumenten de Kamer moet overtuigen en dat er in het debat veel intensiever naar elkaar geluisterd wordt,’ aldus de Kamervoorzitter.

Water

Statenlid Ellen Verkoelen (JOU Zuid-Holland) leidde hierna het eerste debat in met het thema ‘water’: ‘Uiteindelijk gaat de discussie over water niet over techniek. Ze gaat over verantwoordelijkheid. Over de verhouding tussen Europese ambities en nationale uitvoerbaarheid. Over de verhouding tussen wetgeving en uitvoering. En over de vraag welke overheid uiteindelijk aan zet is als belangen botsen.’

In reactie wierp Eerste Kamerlid Hendrik-Jan Talsma (ChristenUnie) de vraag op of waterkwaliteit en waterbeschikbaarheid voldoende wettelijk verankerd zijn: ‘Zijn er meer of andere wettelijke verplichtingen nodig? Zijn onze huidige wetten voldoende preventief ingericht zodat we schade zoveel mogelijk kunnen voorkomen?’

Het tweede deel van het debat ging over bereikbaarheid in relatie tot verstedelijking. Statenleden Kjell van Wijlandt (PvdD) en Ria Visser-Kapitein (ChristenUnie) hielden een inleiding. Van Wijlandt: ‘De knelpunten in de bereikbaarheid zijn er nu al, en zullen navenant toenemen als Flevoland de gevraagde en geplande woningaantallen gaat bouwen zónder verdere investeringen. De boel zal dan compleet vastlopen.’

Visser-Kapitein viel hem bij: ‘Wij vragen u daarom om bij de behandeling van wetgeving die raakt aan volkshuisvesting, ruimtelijke ontwikkeling en bereikbaarheid nadrukkelijk aandacht te houden voor de samenhang tussen woningbouw, voorzieningen, mobiliteit en uitvoerbaarheid.’

Eerste Kamerlid Noortje Thijssen (GroenLinks-PvdA) reageerde op de bijdragen: ‘Kunnen we leren van elkaar, om meer integraal te kijken naar maatschappelijke opgaven? En heeft de overheid voldoende sturingsmogelijkheden op het gebied van mobiliteit, bijvoorbeeld in het openbaar vervoer?’

Het was het vijfde provinciebezoek in de huidige zittingsperiode van de Eerste Kamer, die op 13 juni 2023 is gestart. Eerder bezochten de provincies Gelderland en Overijssel, Noord-Holland en Utrecht, Groningen en Drenthe en Limburg en Noord-Brabant de Eerste Kamer. De ontmoetingen zijn onderdeel van periodieke bezoeken van provincies aan de Eerste Kamer.

De Staten van alle twaalf provincies brengen elke Kamerperiode een bezoek. Tijdens de provinciebezoeken staat het aanhalen van de banden tussen de Eerste Kamer en de provincies en het vergroten van haar zichtbaarheid bij deze belangrijke doelgroep centraal. Provinciale Statenleden kiezen immers elke vier jaar de leden van de Eerste Kamer.