Impulsá prinsipalmente pa turismo. Kresementu ekonómiko den union monetario ta kontinuá durante 2025 – Apesar di preisnan mas haltu di kombustibel i insertidumbre geopolítiko Kòrsou i Sint Maarten ta sigui demostrá resilensia
Impulsá prinsipalmente pa turismo
Kresementu ekonómiko den union monetario ta kontinuá durante 2025
WILLEMSTAD/PHILIPSBURG – Kresementu ekonómiko den e union monetario a kontinuá durante 2025, segun e Boletin Ekonómiko di yüni 2026 di Centrale Bank van Curaçao en Sint Maarten (CBCS). Tantu Kòrsou komo Sint Maarten a registrá un kresementu real di PIB mas haltu ku den 2024. Na Kòrsou, ekonomia a krese ku 5,1%, un tiki mas haltu ku e kresementu di 5,0% registrá den 2024. Na Sint Maarten, ekonomia a krese ku 3,5%, kompará ku 3,0% den 2024. Inflashon a baha den e union monetario, prinsipalmente debí na preisnan mas abou di energia lokal despues di e bahada den preis internashonal di krudo.
Kresementu impulsá pa turismo i bahada di inflashon
Turismo a keda e motor prinsipal di kresementu ekonómiko den tur dos pais. Na Kòrsou, mas turista di estadia i mas pasahero di krusero a stimulá aktividat den sektor di hospedahe i hóreka, komèrsio por mayor i por detal, konstrukshon i servisionan finansiero. Na Sint Maarten, e kresementu a wòrdu impulsá pa un kantidat di pasahero di krusero mas haltu ku a antisipá, mas turista di estadia, mas aktividat relashoná ku transporte na aeropuerto i haf, i kontinuidat di proyektonan di konstrukshon komersial i residensial. Aunke sektor di konstrukshon a sigui kontribuí signifikante na kresementu den tur dos pais, su kontribushon a baha pa motibu ku diferente proyekto grandi tabata yegando nan fase final i e proyekto di rekonstrukshon di aeropuerto na Sint Maarten a keda kompletá na fin di 2024.
Na Kòrsou, inflashon a baha di 2,6% den 2024 pa 2,0% den 2025, miéntras ku Sint Maarten a registrá un bahada mas fuerte, di 3,6% pa 0,9%. Esaki tabata prinsipalmente resultado di preisnan mas abou pa elektrisidat i kombustibel den tur dos pais. No opstante, preisnan di kuminda a sigui subi, limitando e bahada general di inflashon den e union monetario.
Finansa públiko a mehorá den tur dos pais
Den e área di finansa públiko, tantu Kòrsou komo Sint Maarten a registrá un mehorashon den e resultado riba presupuesto koriente durante 2025, aunke e desaroyonan ku a influensiá esaki ta diferente. Na Kòrsou, e surplus riba e presupuesto koriente a subi di 1,0% di PIB den 2024 pa 3,1% den 2025, reflehando un oumento den entrada di gobièrnu kombiná ku gastunan koriente mas abou. Na Sint Maarten, e presupuesto koriente a pasa di un posishon práktikamente balansá den 2024 pa un surplus di 0,7% di PIB den 2025, ya ku e oumento den entrada tabata mas fuerte ku e oumento den gastunan.
Entrada di gobièrnu den tur dos pais tabata apoyá pa aktividat ekonómiko mas fuerte, spesialmente den turismo, i pa esfuersonan kontinuo pa mehorá kumplimentu fiskal. Apesar di fiansanan adishonal pa finansiá invershonnan di kapital, e debe públiko komo porsentahe di PIB a baha den tur dos pais durante 2025, prinsipalmente debí na e oumento den PIB nominal. Na Kòrsou, e kuota
di debe a baha di 66% na fin di 2024 pa 61% na fin di 2025. Na Sint Maarten, e kuota a baha mas moderá di 42% pa 41%.
Posishon eksterno a fortalesé konsiderablemente
E posishon eksterno di e union monetario a mehorá konsiderablemente den 2025. E défisit riba kuenta koriente di balansa di pago a baha di 17% di PIB den 2024 pa 8% di PIB den 2025. E mehorashon akí tabata prinsipalmente resultado di un oumento fuerte den eksportashon neto di produkto i servisio den tantu Kòrsou komo Sint Maarten. Esaki a reflehá entrada mas haltu di divisa for di turismo i servisionan relashoná ku turismo, kombiná ku un importashon mas abou debí prinsipalmente na preisnan mas abou di krudo i, na Sint Maarten, ménos importashon relashoná ku konstrukshon despues di finalisashon di e proyekto di rekonstrukshon di aeropuerto.
Konsistente ku e bahada di e défisit riba kuenta koriente, finansiamentu eksterno ku a drenta den e union monetario a baha te na 10% di PIB, kontribuyendo na un mehorashon di e posishon internashonal di invershon. Finansiamentu eksterno i transferensianan neto di kapital for di eksterior a surpasá e défisit riba kuenta koriente, loke a resultá den un oumento signifikante di reserva ofisial bruto ku Cg 402,4 mion durante 2025. Komo resultado, kobertura di importashon a mehorá di 4,5 luna na fin di 2024 pa 4,9 luna na desèmber 2025, kómodamente riba e norma di tres luna.
E teksto kompleto di e Boletin Ekonómiko di yüni 2026 ta disponibel riba e wèpsait di CBCS: https://www.centralbank.cw/publications/economic-bulletins/2026
Willemstad, 24 di yüni 2026
CENTRALE BANK VAN CURAÇAO EN SINT MAARTEN
Apesar di preisnan mas haltu di kombustibel i insertidumbre geopolítiko
Kòrsou i Sint Maarten ta sigui demostrá resilensia
WILLEMSTAD/PHILIPSBURG – Segun proyekshonnan, aktividat ekonómiko den e union monetario ta ekspandé den 2026 i 2027, aunke na un ritmo mas moderá ku e kresementu fuerte registrá den 2025. Segun e Boletin Ekonómiko di yüni 2026 di Centrale Bank van Curaçao en Sint Maarten (CBCS), e perspektiva ta sigui influensiá pa un ambiente eksterno volátil, partikularmente e desaroyonan den Medio Oriente, ku ya a kontribuí na preisnan mas haltu di energia i transporte. “E union monetario ta drenta 2026 for di un posishon di resilensia, pero e resilensia ei no por wòrdu konsiderá komo algu garantisá. Ta spera ku kresementu lo kontinuá, pero e ambiente eksterno ta eksigí vigilansia, espasio finansiero solido pa apsorbé shòknan i prioridatnan kla di maneho,” asina presidente di CBCS, Richard Doornbosch, a rekomendá.
Kresementu lo kontinuá, impulsá pa turismo i invershon
Na Kòrsou, kresementu real di PIB lo moderá te na 2,7% den 2026, promé ku e baha mas leu te na 2,3% den 2027 i gradualmente te na 2,0% pa 2030. Na Sint Maarten, kresementu real di PIB lo baha te na 2,6% den 2026, promé ku e moderá te na 2,2% den 2027 i 1,9% pa 2030. Kresementu ekonómiko den e union den 2026 lo wòrdu impulsá prinsipalmente pa demanda doméstiko, sostené pa mas invershon privá den proyektonan di turismo i bien rais ku ainda ta andando. Ademas, aktividat turístiko den tur dos pais ta keda resiliente, i datonan di promé kuartal di 2026 ta indiká ku e impakto di e konflikto den Medio Oriente riba demanda pa biahe te awor ta ménos pronunsiá ku a tabata spera inisialmente. “Ta parse alabes ku tur dos pais ta benefisiando di un efekto di sustitushon, kaminda algun biahero ta redirigí nan biahenan for di Medio Oriente i Asia pa destinashonnan den Karibe,” Doornbosch a señalá.
Ta proyektá ku inflashon lo subi den tur dos pais den 2026, reflehando preisnan di krudo i gastunan di transporte mas haltu. Na Kòrsou, inflashon ta proyektá na 2,4% den 2026, miéntras ku na Sint Maarten esaki lo yega 2,1%. Preisnan lokal di kombustibel ya a subi konsiderablemente despues di e eskalashon di e konflikto den Medio Oriente. Na Kòrsou, preis di gasolin i diesel a subi ku 33,2% i 61,6% respektivamente entre febrüari i mei 2026, miéntras ku na Sint Maarten e oumentonan tabata 45,5% i 62,3% den e mesun periodo. “Aunke e oumentonan aki ta signifikativo, nan no ta tradusí direktamente den inflashon. Kombustibel ta solamente un di e komponentenan di e makutu
di konsumo, i e impakto mas amplio riba preisnan pa konsumidó ta sosedé gradualmente via gastunan di transporte, tarifanan di elektrisidat i preisnan di importashon,” Doornbosch a spliká.
Riesgonan negativo ta sigui nubla e perspektiva
E riesgonan pa e perspektiva ta sigui prinsipalmente orientá pa abou. En partikular, un konflikto prolongá den Medio Oriente, si e sigui perturbá transporte marítimo via Estrecho di Hormuz, por hiba na preisnan di petroli, gastunan di flete i kostonan di seguro mas haltu. Desaroyonan asina lo
resultá den preisnan mas haltu pa kombustibel, elektrisidat i importashon na Kòrsou i Sint Maarten, debilitando poder di kompra i afektando konsumo i invershon, miéntras ku tambe por redusí demanda turístiko. “Aunke e akuerdo anunsiá resientemente entre Estádos Unídos i Iran por kontribuí na un de-eskalashon di tenshon, preisnan mas abou i e kontinuidat di e apertura di Estrecho di Hormuz, e situashon ta sigui insigur i frágil,” Doornbosch a atvertí.
Probechá di e kresementu aktual pa prepará pa e riesgonan di mañan
Aunke e perspektiva pa mediano plaso ta keda faborabel, Kòrsou i Sint Maarten ta sigui operá den un ambiente eksterno hopi insigur. Komo ekonomianan chikí, habrí i dependiente di importashon, tur dos pais tin influensia limitá riba shòknan eksterno. Sin embargo, nan por fortalesé e kuadronan di maneho, espasio finansiero pa apsorbé shòknan, i institushonnan ku ta determiná kon efektivamente nan ta apsorbé shòknan asina.
Segun Doornbosch, redukshon di dependensia struktural riba energia importá mester keda un prioridat importante di maneho. “Redukshonnan general di impuesto riba kombustibel por parse atraktivo komo medida inmediato di alivio, pero nan por debilitá finansa públiko i hopi biaha benefisiá kasnan di famia di entrada mas haltu di forma desproporshonal. Sosten mas dirigí pa kasnan di famia vulnerabel lo ofresé un ret di siguridat mas efektivo, limitando na mes momento e preshon riba presupuesto di gobièrnu,” el a deklará. Na mes momento, aselerá e transishon energétiko mediante invershonnan den energia renovabel, kapasidat di almasenamentu, modernisashon di ret i efisiensia energétiko lo redusí vulnerabilidat frente na futuro shòknan di preis di krudo.
E Boletin Ekonómiko di yüni 2026 tambe ta resaltá e importansia di fortalesé finansiamentu pa riesgonan di desaster na Sint Maarten, mehorá e klima di invershon, redusí karganan atministrativo, ekspandé akseso na finansiamentu i aliniá edukashon i entrenamentu ku e nesesidatnan di merkado laboral.
Kualifikashon di Kòrsou pa Kopa Mundial 2026 tambe ta ofresé un oportunidat pa fortalesé e marka di destinashon i konvertí visibilidat mundial den demanda turístiko sostenibel, miéntras ku e kresementu di turismo ta keda aliniá ku kapasidat di e destinashon i sostenibilidat na plaso largu. “E reto no ta solamente pa resistí e próksimo shòk, sino usa e periodo aktual di kresementu pa konstruí ekonomianan mas inklusivo i resiliente,” Doornbosch a konkluí.
E teksto kompleto di e Boletin Ekonómiko di yüni 2026 ta disponibel riba e wèpsait di CBCS: https://www.centralbank.cw/publications/economic-bulletins/2026.
Willemstad, 24 di yüni 2026
CENTRALE BANK VAN CURAÇAO EN SINT MAARTEN






















































































































































