KIKO TA PASANDO

E uniko kaminda ku bo ta haña tur informashon kompletamente gratis. Klik anto lesa. Manda tur loke bo ke pa wordu publika i invitashon pa kubri rueda di prensa na e Email: kikotapasando@outlook.com

KIKO TA PASANDO
NOTISIA

Impulsá prinsipalmente pa turismo. Kresementu ekonómiko den union monetario ta kontinuá durante 2025  – Apesar di preisnan mas haltu di kombustibel i insertidumbre geopolítiko  Kòrsou i Sint Maarten ta sigui demostrá resilensia 

 

 

Impulsá prinsipalmente pa turismo 

Kresementu ekonómiko den union monetario ta kontinuá durante 2025 

WILLEMSTAD/PHILIPSBURG – Kresementu ekonómiko den e union monetario a kontinuá  durante 2025, segun e Boletin Ekonómiko di yüni 2026 di Centrale Bank van Curaçao en Sint  Maarten (CBCS). Tantu Kòrsou komo Sint Maarten a registrá un kresementu real di PIB mas  haltu ku den 2024. Na Kòrsou, ekonomia a krese ku 5,1%, un tiki mas haltu ku e kresementu di  5,0% registrá den 2024. Na Sint Maarten, ekonomia a krese ku 3,5%, kompará ku 3,0% den  2024. Inflashon a baha den e union monetario, prinsipalmente debí na preisnan mas abou di  energia lokal despues di e bahada den preis internashonal di krudo.  

  

Kresementu impulsá pa turismo i bahada di inflashon  

Turismo a keda e motor prinsipal di kresementu ekonómiko den tur dos pais. Na Kòrsou, mas  turista di estadia i mas pasahero di krusero a stimulá aktividat den sektor di hospedahe i hóreka,  komèrsio por mayor i por detal, konstrukshon i servisionan finansiero. Na Sint Maarten, e  kresementu a wòrdu impulsá pa un kantidat di pasahero di krusero mas haltu ku a antisipá, mas  turista di estadia, mas aktividat relashoná ku transporte na aeropuerto i haf, i kontinuidat di  proyektonan di konstrukshon komersial i residensial. Aunke sektor di konstrukshon a sigui kontribuí  signifikante na kresementu den tur dos pais, su kontribushon a baha pa motibu ku diferente  proyekto grandi tabata yegando nan fase final i e proyekto di rekonstrukshon di aeropuerto na Sint  Maarten a keda kompletá na fin di 2024. 

Na Kòrsou, inflashon a baha di 2,6% den 2024 pa 2,0% den 2025, miéntras ku Sint Maarten a  registrá un bahada mas fuerte, di 3,6% pa 0,9%. Esaki tabata prinsipalmente resultado di preisnan  mas abou pa elektrisidat i kombustibel den tur dos pais. No opstante, preisnan di kuminda a sigui  subi, limitando e bahada general di inflashon den e union monetario. 

Finansa públiko a mehorá den tur dos pais  

Den e área di finansa públiko, tantu Kòrsou komo Sint Maarten a registrá un mehorashon den e  resultado riba presupuesto koriente durante 2025, aunke e desaroyonan ku a influensiá esaki ta  diferente. Na Kòrsou, e surplus riba e presupuesto koriente a subi di 1,0% di PIB den 2024 pa 3,1%  den 2025, reflehando un oumento den entrada di gobièrnu kombiná ku gastunan koriente mas  abou. Na Sint Maarten, e presupuesto koriente a pasa di un posishon práktikamente balansá den  2024 pa un surplus di 0,7% di PIB den 2025, ya ku e oumento den entrada tabata mas fuerte ku e  oumento den gastunan. 

Entrada di gobièrnu den tur dos pais tabata apoyá pa aktividat ekonómiko mas fuerte, spesialmente  den turismo, i pa esfuersonan kontinuo pa mehorá kumplimentu fiskal. Apesar di fiansanan adishonal pa finansiá invershonnan di kapital, e debe públiko komo porsentahe di PIB a baha den  tur dos pais durante 2025, prinsipalmente debí na e oumento den PIB nominal. Na Kòrsou, e kuota 

di debe a baha di 66% na fin di 2024 pa 61% na fin di 2025. Na Sint Maarten, e kuota a baha mas  moderá di 42% pa 41%. 

Posishon eksterno a fortalesé konsiderablemente  

E posishon eksterno di e union monetario a mehorá konsiderablemente den 2025. E défisit riba  kuenta koriente di balansa di pago a baha di 17% di PIB den 2024 pa 8% di PIB den 2025. E  mehorashon akí tabata prinsipalmente resultado di un oumento fuerte den eksportashon neto di  produkto i servisio den tantu Kòrsou komo Sint Maarten. Esaki a reflehá entrada mas haltu di divisa  for di turismo i servisionan relashoná ku turismo, kombiná ku un importashon mas abou debí  prinsipalmente na preisnan mas abou di krudo i, na Sint Maarten, ménos importashon relashoná  ku konstrukshon despues di finalisashon di e proyekto di rekonstrukshon di aeropuerto. 

Konsistente ku e bahada di e défisit riba kuenta koriente, finansiamentu eksterno ku a drenta den  e union monetario a baha te na 10% di PIB, kontribuyendo na un mehorashon di e posishon  internashonal di invershon. Finansiamentu eksterno i transferensianan neto di kapital for di  eksterior a surpasá e défisit riba kuenta koriente, loke a resultá den un oumento signifikante di  reserva ofisial bruto ku Cg 402,4 mion durante 2025. Komo resultado, kobertura di importashon a  mehorá di 4,5 luna na fin di 2024 pa 4,9 luna na desèmber 2025, kómodamente riba e norma di  tres luna. 

E teksto kompleto di e Boletin Ekonómiko di yüni 2026 ta disponibel riba e wèpsait di CBCS: https://www.centralbank.cw/publications/economic-bulletins/2026 

Willemstad, 24 di yüni 2026 

CENTRALE BANK VAN CURAÇAO EN SINT MAARTEN

 


 

 

Apesar di preisnan mas haltu di kombustibel i insertidumbre geopolítiko 

Kòrsou i Sint Maarten ta sigui demostrá resilensia 

  

WILLEMSTAD/PHILIPSBURG – Segun proyekshonnan, aktividat ekonómiko den e union  monetario ta ekspandé den 2026 i 2027, aunke na un ritmo mas moderá ku e kresementu  fuerte registrá den 2025. Segun e Boletin Ekonómiko di yüni 2026 di Centrale Bank van  Curaçao en Sint Maarten (CBCS), e perspektiva ta sigui influensiá pa un ambiente eksterno  volátil, partikularmente e desaroyonan den Medio Oriente, ku ya a kontribuí na preisnan mas  haltu di energia i transporte. “E union monetario ta drenta 2026 for di un posishon di resilensia,  pero e resilensia ei no por wòrdu konsiderá komo algu garantisá. Ta spera ku kresementu lo  kontinuá, pero e ambiente eksterno ta eksigí vigilansia, espasio finansiero solido pa apsorbé  shòknan i prioridatnan kla di maneho,” asina presidente di CBCS, Richard Doornbosch, a  rekomendá.  

  

Kresementu lo kontinuá, impulsá pa turismo i invershon 

Na Kòrsou, kresementu real di PIB lo moderá te na 2,7% den 2026, promé ku e baha mas leu te na  2,3% den 2027 i gradualmente te na 2,0% pa 2030. Na Sint Maarten, kresementu real di PIB lo baha  te na 2,6% den 2026, promé ku e moderá te na 2,2% den 2027 i 1,9% pa 2030. Kresementu  ekonómiko den e union den 2026 lo wòrdu impulsá prinsipalmente pa demanda doméstiko,  sostené pa mas invershon privá den proyektonan di turismo i bien rais ku ainda ta andando.  Ademas, aktividat turístiko den tur dos pais ta keda resiliente, i datonan di promé kuartal di 2026  ta indiká ku e impakto di e konflikto den Medio Oriente riba demanda pa biahe te awor ta ménos  pronunsiá ku a tabata spera inisialmente. “Ta parse alabes ku tur dos pais ta benefisiando di un  efekto di sustitushon, kaminda algun biahero ta redirigí nan biahenan for di Medio Oriente i Asia  pa destinashonnan den Karibe,” Doornbosch a señalá. 

Ta proyektá ku inflashon lo subi den tur dos pais den 2026, reflehando preisnan di krudo i gastunan  di transporte mas haltu. Na Kòrsou, inflashon ta proyektá na 2,4% den 2026, miéntras ku na Sint  Maarten esaki lo yega 2,1%. Preisnan lokal di kombustibel ya a subi konsiderablemente despues di  e eskalashon di e konflikto den Medio Oriente. Na Kòrsou, preis di gasolin i diesel a subi ku 33,2%  i 61,6% respektivamente entre febrüari i mei 2026, miéntras ku na Sint Maarten e oumentonan  tabata 45,5% i 62,3% den e mesun periodo. “Aunke e oumentonan aki ta signifikativo, nan no ta  tradusí direktamente den inflashon. Kombustibel ta solamente un di e komponentenan di e makutu 

di konsumo, i e impakto mas amplio riba preisnan pa konsumidó ta sosedé gradualmente via  gastunan di transporte, tarifanan di elektrisidat i preisnan di importashon,” Doornbosch a spliká.   

Riesgonan negativo ta sigui nubla e perspektiva 

E riesgonan pa e perspektiva ta sigui prinsipalmente orientá pa abou. En partikular, un konflikto  prolongá den Medio Oriente, si e sigui perturbá transporte marítimo via Estrecho di Hormuz, por  hiba na preisnan di petroli, gastunan di flete i kostonan di seguro mas haltu. Desaroyonan asina lo 

resultá den preisnan mas haltu pa kombustibel, elektrisidat i importashon na Kòrsou i Sint Maarten,  debilitando poder di kompra i afektando konsumo i invershon, miéntras ku tambe por redusí  demanda turístiko. “Aunke e akuerdo anunsiá resientemente entre Estádos Unídos i Iran por  kontribuí na un de-eskalashon di tenshon, preisnan mas abou i e kontinuidat di e apertura di  Estrecho di Hormuz, e situashon ta sigui insigur i frágil,” Doornbosch a atvertí. 

  

Probechá di e kresementu aktual pa prepará pa e riesgonan di mañan 

Aunke e perspektiva pa mediano plaso ta keda faborabel, Kòrsou i Sint Maarten ta sigui operá den  un ambiente eksterno hopi insigur. Komo ekonomianan chikí, habrí i dependiente di importashon,  tur dos pais tin influensia limitá riba shòknan eksterno. Sin embargo, nan por fortalesé e kuadronan di maneho, espasio finansiero pa apsorbé shòknan, i institushonnan ku ta determiná kon  efektivamente nan ta apsorbé shòknan asina. 

Segun Doornbosch, redukshon di dependensia struktural riba energia importá mester keda un  prioridat importante di maneho. “Redukshonnan general di impuesto riba kombustibel por parse  atraktivo komo medida inmediato di alivio, pero nan por debilitá finansa públiko i hopi biaha  benefisiá kasnan di famia di entrada mas haltu di forma desproporshonal. Sosten mas dirigí pa  kasnan di famia vulnerabel lo ofresé un ret di siguridat mas efektivo, limitando na mes momento  e preshon riba presupuesto di gobièrnu,” el a deklará. Na mes momento, aselerá e transishon  energétiko mediante invershonnan den energia renovabel, kapasidat di almasenamentu,  modernisashon di ret i efisiensia energétiko lo redusí vulnerabilidat frente na futuro shòknan di  preis di krudo. 

E Boletin Ekonómiko di yüni 2026 tambe ta resaltá e importansia di fortalesé finansiamentu pa  riesgonan di desaster na Sint Maarten, mehorá e klima di invershon, redusí karganan atministrativo,  ekspandé akseso na finansiamentu i aliniá edukashon i entrenamentu ku e nesesidatnan di  merkado laboral. 

Kualifikashon di Kòrsou pa Kopa Mundial 2026 tambe ta ofresé un oportunidat pa fortalesé e marka  di destinashon i konvertí visibilidat mundial den demanda turístiko sostenibel, miéntras ku e  kresementu di turismo ta keda aliniá ku kapasidat di e destinashon i sostenibilidat na plaso largu.  “E reto no ta solamente pa resistí e próksimo shòk, sino usa e periodo aktual di kresementu pa  konstruí ekonomianan mas inklusivo i resiliente,” Doornbosch a konkluí. 

E teksto kompleto di e Boletin Ekonómiko di yüni 2026 ta disponibel riba e wèpsait di CBCS:  https://www.centralbank.cw/publications/economic-bulletins/2026

  

Willemstad, 24 di yüni 2026 

CENTRALE BANK VAN CURAÇAO EN SINT MAARTEN

 

 

 

 

639114718427035"
639114718427035"