Minister Javier Silvania DISERTASHON MINFIN DEN STATEN
Speech tokante bahada di tarifa di impuesto riba ganashi di 22% pa 15%
Un bon dia na tur honorabel miembronan di parlamento i na tur hende ku ta skuchando nos via di kualke medio di komunikashon of media sosial.
Ku gran plaser ami, huntu ku mi kolega Minister Cijntje, lo interkambia awe ku e honorabel miembronan di parlamento over di nos plannan pa ku e Zona Ekonomiko (free zone).
Manera mayoria hende sa, komersiantenan den e zona ekonomiko a bati bel pa motibu ku e impuesto ku nan ta paga riba nan ganashi a subi di 2% bai para te na 22% entrante 1 januari 2023. Permitimi rekapitula brevemente lokual ku a hiba na e subida aki. Lokual ku a pasa ta, ku a konsekuensia di dos revishon internashonal, unu den aña 2018 dor di Organisashon pa Koperashon i Desaroyo Económico (“OECD”) i e otro den aña 2019 dor di Union Europeo, gobiernu di Korsou a haña su mes obliga pa adapta e ordenanza nashonal di zona ekonomiko. E adaptashon aki a okashona ku a saka e posibilidat pa eherse servisionan den e zona ekonomiko i a elimina e tarifa di 2% di impuesto riba ganashi for di e ordenanza nashonal di zona ekonomiko.
Teniendo kuenta ku e periodo transitorio, e tarifa di 2% a keda aplikabel te ku 31 di december 2022. Pa motibu di esaki for di 1 di januari 2023 tur kompania den zona ekonomiko lo mester paga 22% di impuesto riba nan ganashinan. Es desir nan karga di impuesto “belastingdruk” a subi di 2% pa 22%.
Mi a wordu informa ku e subida di e tarifa di impuesto riba ganashi pa e kompanianan den e zona ekonomiko ta un sla duru y ku nan tin difikultat pa tene nan kabes riba awa. Ademas esaki ta pone ku e zona ekonomiko no ta nada atraktivo pa kompanianan nobo, espesialmente invershonistanan estranhero, bin establese nan mes den e zona ekonomiko na Korsou. Prome ku un inveshonista estranhero disidi di inverti den un pais e ta tene kuenta ku diferente faktor ku ta di importansha pa ku nan desishon, por ehempel e ubikashon di e pais, su infrastruktura, su burokrasia (“red tape”), e stabilidat politiko i e kosto pa hasi negoshi (“the cost of doing business”) kual ta konsisti di entre otro e tarifanan di impuesto.
Den nos region tin diferente pais ku tin un zona ekonomiko florisente pa diferente motibu, entre otro nan tin un tarifa di impuesto riba ganashi hopi abou i nan ta hasi hopi esfuerso pa promove e zona ekonomiko i kita e asina yamá Red Tape.
Pa e motibunan aki mi a disidi pa aselera e proseso pa adapta e tarifa di impuesto riba ganashi. Esaki ta ensera ku e tarifa di impuesto riba ganashi, te ku un ganashi di NAF 500.000, lo wordu redusi na 15% pa tur kompania na Korsou, inkluso kompanianan den e zona ekonomiko. E tarifa di impuesto riba ganashi pa tur ganashi riba NAf 500.000 ta keda 22%.
Ademas mi a disidi huntu ku Minister Cijntje pa kita e restrikshon ku kompanianan den zona ekonomiko por bende nan produktonan riba merkado lokal te ku un sierto porsentahe. Dor di hasi esaki nan por bende riba merkado lokal sin niun restrikshon. Wel ta asina ku ora un kompania den zona ekonomiko bende su produktonan riba merkado lokal, esaki lo tin ku paga e impuestonan korespondiente riba e produktonan aki (por ehempel invoerrechten).
E proseso pa jega na un kambio di lei ta unu largu, anto esei ta e motibu pa inklui e kambionan den un aanschrijving pa nan por drenta na vigor retroaktivo for di 1 di januari 2023, antisipando riba aprobashon di e konsepto di lei dor di parlamento.
Konforme e “Base erosion and profit shifting action plan” di OECD e tarifa di 15% ta unu internashonalmente aksepta.
Aparte di esaki ami i Minister Cijnte a establese un werkgroep pa modernisa e ordenanza nashonal di zona ekonomiko . E meta di e kambio di lei aki ta pa sigi hasi e zona ekonomiko aun mas atraktivo pa inveshonistanan, teniendo na kuenta e reglanan internashonal establese dor di OECD i Union Europeo. Sin ke bisa muchu ainda enkuanto e kambionan ku nos ke trese, mi por bisa wel ku nos lo focus pa hasi nos zona ekonomiko unu ku ta enfoka riba dunamentu di servisio. Esaki lo yuda pa kita Red Tape i asina simplifika e papeleo ku hopi bia ta zorg pa frustashon innesesario serka e kompanianan den e zona ekonomiko.
Masha danki i nos kurason ta keda bati pa Korsou.

