Akuerdonan entre Cft i Minister di Finansa.
Minister Javier Silvania
Akuerdonan entre Cft i Minister di Finansa.
Durante di e último lunanan, Minister di Finansa a interkambiá di pensamentu (tantu verbal i por eskrito) na diferente okashon ku Cft riba e presupuesto nashonal pa 2023 i e sifranan di realisashon di 2022. A base di esaki Cft por informá Konseho di Minister di Reino (RMR) di su opinion tokante di e presupuesto nashonal pa 2023. For di e interkambio di informashon entre Cft i Minister di Finansa, e siguiente puntonan a sali mas ku kla:
● Manera sperá, lo no konsehá RMR pa duna Kòrsou un instrukshon (aanwijzing). Cft, simplemente no ta mira motibu pa esaki, mirando e direkshon positivo den kua finansa públiko ta moviendo i tambe mirando e splikashon ku gobièrnu a duna Cft tokante di e rísikonan di presupuesto ku a señalá. Cft a konstatá ku segun sifra e presupuesto 2023 t/k 2026 ta den balansa. Sinembargo, Cft ta di opinion ku e kalkulashon di impuesto mester ta mas haltu. Esaki ta un opinion ku Gobièrnu ta kompartí parsialmente. Naturalmente por tin diferensia di opinion entre Gobièrnu i Cft. Relashoná ku esaki, Minister di Finansa a palabrá ku e presidente di Cft, den lus di e konseho di Cft ariba menshoná, ku lo diskutí tokante di eventual diferensianan di opinion den futuro, den un fase mas trempan posibel. Esaki lo tin un impakto positivo tantu riba e proseso di konseho di Cft, komo e proseso di presupuesto di Pais.
● For di e aña fiskal 2022, por tuma nota di un kambio den tendensia notable pa loke ta trata resultadonan finansiero di Pais, danki na e trayekto di kumplimentu (compliance-traject) i maneho finansiero di Kabinete Pisas 2. For di 2017 (pues hopi promé ku e pandemia di Corona), e kòmbersashonnan ku Cft tabata trata prinsipalmente e pèrdidanan pronostiká i real di Pais, ku tabata pone ku pais no por a traha riba presupuestonan balansá i tabata registrá resultadonan finansiero negativo. E resultadonan realisá pa Pais den e periodo di 2017-2021 ta lo siguiente:
o Défesit 2017: NAf -116,8 mion
o Défesit 2018: NAf -58,8 mion
o Défesit 2019: NAf -44,7 mion
o Défesit 2020: NAf -718,9 mion
o Défesit 2021: NAf -362,8 mion
Pues, en total, Pais mester kompensá, riba e periodo di 2017-2021, un total di NAf 1,3 miar pa e pèrdidanan for di e periodo di 2017-2021 ku futuro ganashinan (for di aña fiskal 2022). Pa motibu di integridat ta remarká ku e añanan 2020 i 2021 tabata añanan partikular (pandemia di Corona), pa kua e Lei di Supervishon Finansiero di Reino di Kòrsou i Sint Maarten (Rft) no ta duna sufisiente klaridat, si e mesun reglanan di kompensashon di pèrdida ta keda aplikabel pa e añanan partikular aki. Pues, e pregunta ta si mester registra un kompensashon di pèrdida (kompleto) na momento ku ta hasi desviashon for di e normanan di presupuesto (konforme artíkulo 15 di Rft) a base di artíkulo 25 di Rft (sirkunstansianan partikular).
Aktualmente kòmbersashonnan ofisial ta tumando lugá entre Pais i Cft tokante di e kompensashon di pèrdida. Pronto Pais lo papia riba e aspekto akí tambe na nivel di gobernashon ku Hulanda. Kabinete Pisas 2 ta hasiendo tur esfuerso pa kompensá e pèrdidanan di prinsipalmente e periodo di kabinete anterior (2017-2021) i por mira esaki na e resultado positivo di 2022. Tambe e presupuesto pa aña 2023 i e presupuesto plurianual (2024 -2026) ta den balansa. Cft no ta nenga ku e presupuestonan aki lo por wòrdu realisá, mas ainda, Cft ta kere ku Kòrsou por presupuestá un resultado mas positivo ainda pa 2023. Cft ta basa su mes riba e resultado positivo di 2022 i e pronóstikonan ekonómiko pa 2023. Esaki indirektamente ta un aplouso pa belastingdienst i e maneho finansiero i ekonómiko ku Kabinete Pisas 2 a hiba.
● Si e potensial kresementu ekonómiko tradusí su mes den mas entrada di impuesto i primanan, esaki lo ta hopi bon notisia pa Kòrsou. Esaki ta algu ku nos tur ke! A base di e último sifranan, Kòrsou ta konsiderá prudente pa integrá algun di rekomendashonnan di Cft (parsialmente) den un presupuesto supletorio na final di ougùstùs 2023. E presupuesto supletorio por tuma lugá te na fin di ougùstùs 2023 pa motibu di e trayektonan ku ta tumando lugá tokante e kontrol di kuenta anual 2022 i e preparashon di e presupuesto 2024. Un bentaha adishonal ta ku e realisashon te ku yüni 2023 lo wòrdu inkluí den e preparashon di e presupuesto supletorio. Pa kompletá ta menshoná ku e entrada di impuesto proyektá pa 2023 (pa loke ta trata e realisashon pa e promé sinku lunanan di 2023) no ta duna sufisiente hustifikashon pa ahustá e kalkulashon di impuesto ku NAf 50 – 80 mion bai ariba. Esaki no ta kita ku Pais lo prepará un presupuesto supletorio na final di ougùstùs, kaminda ku lo determiná e entrada di impuesto proyektá a base di e entrada di impuesto realisá te ku yüni 2023. Mas aleu lo evaluá den e di kuater kuartal di 2023 si mester prepará un presupuesto supletorio mas (a base di e realisashon t/k sèptèmber 2023). Ku otro palabra, Pais ta skohe pa un aktitut konservativo en bes di kore e rísiko ku e entradanan di impuesto ta wòrdu eksagerá i despues no por wòrdu realisá. Pues, e diferensia di opinion ku Cft, tin mas di haber ku e momento (‘timing’) ku un eventual oumento di entrada mester wòrdu inkorporá den e presupuesto (inkluyendo e totalidat di esaki). Naturalmente nos ta sigui monitoriá e entradanan aki, kaminda ku belastingdienst ta hasiendo tur esfuerso posibel pa kobra e impuestonan i primanan ku debe, di manera mas optimal. Ta bala pena menshoná e hecho ku IMF a indiká di ahustá su proyekshon di impuesto bai abou, a base di e sifranan di realisashon t/k aprel 2023. No opstante, manera ya indiká, Kòrsou lo prepará un presupuesto supletorio na final di ougùstùs a base di e sifranan di realisashon t/k yüni 2023.
● Tambe tin hopi tópiko ku Pais i Cft ta riba mesun liña, por ehèmpel e hecho ku e gastunan di kuido na Kòrsou ta demasiado haltu i mester wòrdu atendé ku urgensia. Den su reportahe bianual, pa e di dos parti di 2022, Cft a menshoná ku na 2014, e gastunan di kuido tabata 13,4% di e Produkto Nashonal Bruto (BBP). Ku e porsentahe aki Kòrsou ta pertenesé na un di e paisnan ku gastu di kuido mas haltu na mundu. Banda di e hecho ku e gastunan di kuido ta eksesivo, práktika ta mustra tambe ku e gastunan di kuido ta repartí inhustamente. Aktualmente Pais ta trahando riba implementashon di e reformanan nesesario den kuido (sea via di e Pakete di pais òf nò), por pensa riba e implementashon kompleto di medidanan relashoná ku remedinan genériko.
Manera ta konosí a yega na un Akuerdo Prinsipal di Saneamentu di entidatnan di CMC ku CMC (na kontinuashon: “BHA”), den kua a yega na akuerdonan riba e manera ku lo buska solushonnan struktural pa e problema di CMC. Resientemente, e Minister di GMN a pidi e Regiegroep pa entregá un dashboard pa 30 di yüni den kua lo inkluí e akshonnan pa término kòrtiku i largu (inkluso planifikashon i finansiamentu) pa e problemátika di CMC. Seguidamente e rísikonan primordial di CMC a wòrdu poné riba mapa den deliberashon ku maneho di CMC, i aktualmente e totalidat ta wòrdu analisá. Teniendo kuenta ku e realisashon di presupuesto t/k mei 2023 lo inkluí un previshon pa e gastunan di interes na balor di NAf 9 mion, ku antisipashon riba e resultadonan di investigashon, ora ta prepará e presupuesto supletorio (na final di ougùstùs 2023).
A base di e último reportahe di SVB ta spera ku e ‘schommelfonds’ lo sera aña 2022 ku un saldo positivo di kasi NAf 24,9 mion i aña 2023 ku un saldo positivo na balor di NAf 20,2 mion.
Ademas, e invershonnan, entradanan i gastunan tokante di e Pakete di Pais (‘Landspakket’) lo wòrdu inkluí den e Resumen Finansiero Plurianual, ku lo wòrdu añadí den e presupuesto supletorio komo anekso.
Mas aleu lo trata diferente tópiko ku Cft den futuro serkano, manera invershonnan sostenibel planiá, redukshon di e kuota di debe i pèrkurá pa alkansá e benefisio máksimo di e uso di remedinan genériko.
Nos kurason ta bati pa Kòrsou!

639114718427035"
639114718427035"
