“Desunion Politiko i falta di koperashon ta señal di paisnan pober“.
“Desunion Politiko i falta di koperashon ta señal di paisnan pober“.
Si ni den un banko sentral chikí nos no por pone diferensia politiko un banda na bienestar di pais, kon nos ke sobreviví den un mundu ku ta globalisando? Ku hopi preokupashon suskrito a tuma nota di e karta di 25 di mart 2026 di Promé Minister Pisas na Parlamento, kaminda e ta indiká di ke inisia e proseso pa un Banko Sentral separá pa Kòrsou.
Ta un realidat ku tin un impase politiko entre Kòrsou i St. Maarten riba nombramentu di Presidènt Komisario di Bank Sentral i ku esaki no ta e promé biaha. Sinembargo, kibra e union monetario entre Kòrsou i St. Maarten, indudablemente lo subi preis di hasi negoshi entre e dos paisnan aki i lo afekta ambos pais negativamente.
Tanten paisnan rònt mundu ta buska forma di amplia nan zona monetario i fiskal (Euro, Brics i kombersashonnan den Mercosur), Kòrsou i St. Maarten ta bringa pa desintegrá un zona monetario chikí entre 2 pais.
For di tempu di Antia Hulandes, a plama e sintimentu ku un pais ta “buriku di karga” i ku pará nos so lo benefisia e Pueblo. Awe, 15 aña despues di òutonomia di Kòrsou St. Maarten, retonan manera enbehesimentu, gastunan den kuido médiko haltu i e lucha pa krea un sistema di enseñansa efektivo, ta mustra nos e impakto negativo di eskala chiki riba un pais.
Komo tal, den kualke strategia di kresementu finansiero i ekonomiko, koperashon i efektividat di rekurso finansiero i humano mester ta pará sentral.
Echo ta, ku no tin niun senario den kua dos isla ku rekursonan humano i finansiero limitá, lo sali mihó for di separashon, ku den un union fortifiká.
“Desunion Politiko i falta di koperashon ta señal di paisnan pober“, tabata analisis di dr. Pablo Bartol, direktor di Banko di desaroyo di Latino Amerika i Karibe, durante un konferensia na Panama, september 2024.”
Pa Frakshon di PAR, a yega momentu pa pone ego politiko un banda i yega na palabrashonnan konkreto pa garantisá ku koperashon basá riba respèt, bira e base fuerte pa desaroyo finansiero i ekonomiko di ámbos isla.
Kon nos por para riba e prinsipio di igualdat i respèt den Reino Hulandes paso nos ta mas chikí ku Hulanda, si nos mes no por apliká e prinsipionan aki huntu ku un partner mas chikí ku nos den un banko sentral kompartí?
Ban pensa ku mente i no solamente ku emoshon. A yega ora pa demostrá madures politiko i pone bienestar finansiero i ekonomiko di e Pueblo di ámbos pais dilanti.
Quincy Girigorie
Lider di frakshon di PAR
quincy.parlamento@gmail.com

