KIKO TA PASANDO

E uniko kaminda ku bo ta haña tur informashon kompletamente gratis. Klik anto lesa. Manda tur loke bo ke pa wordu publika i invitashon pa kubri rueda di prensa na e Email: kikotapasando@outlook.com

KIKO TA PASANDO
NOTISIA

CBCS ta publiká nota di maneho  Plan Nashonal di Adaptashon ta yuda tradusí konsientisashon  tokante kambio di klima den akshon konkreto 

 

PB2026-019 

CBCS ta publiká nota di maneho 

Plan Nashonal di Adaptashon ta yuda tradusí konsientisashon  tokante kambio di klima den akshon konkreto 

WILLEMSTAD/PHILIPSBURG – Miéntras ku e riesgonan relashoná ku kambio di klima ta bira  kada bes mas visibel, Centrale Bank van Curaçao en Sint Maarten (CBCS) ta enfatisá e  importansia di tradusí konsientisashon den akshon konkreto i koordiná na Kòrsou i Sint  Maarten. Den un nota di maneho nobo publiká, CBCS ta splika kon ámbos pais por fortifiká  nan esfuersonan di adaptashon na kambio di klima dor di un Plan Nashonal di Adaptashon  (National Adaptation Plans – NAPs), indikando e mihó práktikanan pa diseñá i implementá nan.  Formulashon di un Plan Nashonal di Adaptashon lo yuda ámbos pais prepará mihó pa e  efektonan di kambio di klima.  

E nota di maneho ta trata kuater pilar prinsipal di planifikashon efektivo pa adaptashon:  formulashon di e kuadro, evaluashon, manehomaneho i implementashon, i konsiderashonnan  mas amplio di desaroyo. E resultadonan ta mustra diferente prioridat práktiko pa Kòrsou i Sint  Maarten, manera e nesesidat pa definí ròl i responsabilidatnan klaramente, fortifiká koordinashon  entre diferente sektor, i krea kanal di komunikashon efektivo entre instansianan gubernamental,  stakeholder i públiko. Tambe e nota ta suprayá e importansia di desaroyo di plannan sektorial,  integrashon di ahuste den kuadro di planifikashon i presupuesto, i invershon den desaroyo di  kapasidat i maneho di konosementu pa sostené implementashon durante di tempu. 

Mas aleu e nota di maneho ta rekonosé ku tantu Kòrsou komo Sint Maarten ya a kuminsá ku  aspektonan importante di e proseso di planifikashon pa adaptashon. Kòrsou ta sigui avansá su  Strategia Nashonal di Adaptashon pa medio di evaluashon di riesgo klimátiko, involukrashon di  stakeholder, konsulta públiko i identifikashon di prioridat i akshonnan di adaptashon. Sint Maarten,  na su banda, ta fortifiká su kuadro di adaptashon ku inisiativanan orientá riba evaluashon di riesgo  i vulnerabilidatnan relashoná ku klima, i riba desaroyo di un strategia nashonal ku partisipashon  amplio di interesadonan. 

Ademas, e nota ta menshoná e balor di kooperashon regional i interkambio di konosementu. Na  mes momento, e ta enfatisá ku ámbos pais por benefisiá tambe di eksperensia tékniko disponibel  den Reino Hulandes i di lèsnan siñá for di e islanan BES, pa sostené strategianan di adaptashon  mas fuerte i mas apropiá pa e konteksto lokal. 

Tokante Plan Nashonal di Adaptashon  

Desaroyo di un Plan Nashonal di Adaptashon ta un paso importante den establesimentu di un  strategia di largu plaso pa prepará pa e efektonan di kambio di klima. E plan ta indiká kon un pais  tin intenshon di adaptá na kambio di klima riba término mediano i largu, i tin komo meta pa duna un aserkamentu pa adaptashon koordiná i sistemátiko, basá riba evidensia. Planifikashon pa 

adaptashon ta spesialmente importante den Karibe, konsiderando e region su vulnerabilidat haltu  pa kambio di klima. Temperaturanan promedio haltu, ekosistemanan sensitivo pa klima i e tamaño  geográfiko relativamente chikí di ekonomianan insular ta pone ku eventonan relashoná ku klima  por afektá un parti signifikante di e pais i aktividat ekonómiko. Ekonomianan ku ta dependé  fuertemente di turismo ta partikularmente eksponé na e efektonan di kambio di klima pa medio di  posibel pèrdida den entrada relashoná ku turismo i daño krítiko na infrastruktura. Hopi pais den  mundu ya ta desaroyando òf implementando NAPs, inkluyendo vários pais karibeño, miéntras ku  Kòrsou i Sint Maarten ta sigui avansá ku nan propio strategianan di adaptashon. 

Dikon esaki ta importante pa CBCS  

Pa CBCS, adaptashon na kambio di klima i e eksistensia di un NAP ta relevante pasobra shòknan  relashoná ku klima por afektá hende, empresanan i infrastruktura, i por tin implikashonnan  makroekonómiko mas amplio. Aktividat ekonómiko, patronchinan di empleo, suministro di labor i  di koriente tur por wòrdu afektá pa eventonan ekstremo di tempu i otro interupshon relashoná ku  klima. Impaktonan asina por resultá den pèrdida ekonómiko, inflashon mas haltu i fluktuashon mas  grandi di preis, loke na su turno por afektá stabilidat finansiero i redusí efektividat di maneho  monetario. Pa e motibu ei, fortifikashon di resiliensia klimátiko ta importante tambe for di un  perspektiva makroekonómiko i di stabilidat finansiero. 

E nota di maneho ta disponibel riba e wèpsait di CBCS na 

https://centralbank.cw/publications/notes-analyses/analyses

Willemstad, 27 di mei, 2026 

CENTRALE BANK VAN CURAÇAO EN SINT MAARTEN

 


Designing Effective National Climate Adaptation Plans in Curaçao and Sint Maarten

 

PB2026-019 National Adaptation Plans help translate climate change awareness into concrete actions EN

 

PB2026-019 National Adaptation Plans help translate climate change awareness into concrete actions NE

 

PB2026-019 National Adaptation Plans help translate climate change awareness into concrete actions PA

 

 

639114718427035"
639114718427035"