CBCS ta publiká nota di maneho Plan Nashonal di Adaptashon ta yuda tradusí konsientisashon tokante kambio di klima den akshon konkreto
PB2026-019
CBCS ta publiká nota di maneho
Plan Nashonal di Adaptashon ta yuda tradusí konsientisashon tokante kambio di klima den akshon konkreto
WILLEMSTAD/PHILIPSBURG – Miéntras ku e riesgonan relashoná ku kambio di klima ta bira kada bes mas visibel, Centrale Bank van Curaçao en Sint Maarten (CBCS) ta enfatisá e importansia di tradusí konsientisashon den akshon konkreto i koordiná na Kòrsou i Sint Maarten. Den un nota di maneho nobo publiká, CBCS ta splika kon ámbos pais por fortifiká nan esfuersonan di adaptashon na kambio di klima dor di un Plan Nashonal di Adaptashon (National Adaptation Plans – NAPs), indikando e mihó práktikanan pa diseñá i implementá nan. Formulashon di un Plan Nashonal di Adaptashon lo yuda ámbos pais prepará mihó pa e efektonan di kambio di klima.
E nota di maneho ta trata kuater pilar prinsipal di planifikashon efektivo pa adaptashon: formulashon di e kuadro, evaluashon, manehomaneho i implementashon, i konsiderashonnan mas amplio di desaroyo. E resultadonan ta mustra diferente prioridat práktiko pa Kòrsou i Sint Maarten, manera e nesesidat pa definí ròl i responsabilidatnan klaramente, fortifiká koordinashon entre diferente sektor, i krea kanal di komunikashon efektivo entre instansianan gubernamental, stakeholder i públiko. Tambe e nota ta suprayá e importansia di desaroyo di plannan sektorial, integrashon di ahuste den kuadro di planifikashon i presupuesto, i invershon den desaroyo di kapasidat i maneho di konosementu pa sostené implementashon durante di tempu.
Mas aleu e nota di maneho ta rekonosé ku tantu Kòrsou komo Sint Maarten ya a kuminsá ku aspektonan importante di e proseso di planifikashon pa adaptashon. Kòrsou ta sigui avansá su Strategia Nashonal di Adaptashon pa medio di evaluashon di riesgo klimátiko, involukrashon di stakeholder, konsulta públiko i identifikashon di prioridat i akshonnan di adaptashon. Sint Maarten, na su banda, ta fortifiká su kuadro di adaptashon ku inisiativanan orientá riba evaluashon di riesgo i vulnerabilidatnan relashoná ku klima, i riba desaroyo di un strategia nashonal ku partisipashon amplio di interesadonan.
Ademas, e nota ta menshoná e balor di kooperashon regional i interkambio di konosementu. Na mes momento, e ta enfatisá ku ámbos pais por benefisiá tambe di eksperensia tékniko disponibel den Reino Hulandes i di lèsnan siñá for di e islanan BES, pa sostené strategianan di adaptashon mas fuerte i mas apropiá pa e konteksto lokal.
Tokante Plan Nashonal di Adaptashon
Desaroyo di un Plan Nashonal di Adaptashon ta un paso importante den establesimentu di un strategia di largu plaso pa prepará pa e efektonan di kambio di klima. E plan ta indiká kon un pais tin intenshon di adaptá na kambio di klima riba término mediano i largu, i tin komo meta pa duna un aserkamentu pa adaptashon koordiná i sistemátiko, basá riba evidensia. Planifikashon pa
adaptashon ta spesialmente importante den Karibe, konsiderando e region su vulnerabilidat haltu pa kambio di klima. Temperaturanan promedio haltu, ekosistemanan sensitivo pa klima i e tamaño geográfiko relativamente chikí di ekonomianan insular ta pone ku eventonan relashoná ku klima por afektá un parti signifikante di e pais i aktividat ekonómiko. Ekonomianan ku ta dependé fuertemente di turismo ta partikularmente eksponé na e efektonan di kambio di klima pa medio di posibel pèrdida den entrada relashoná ku turismo i daño krítiko na infrastruktura. Hopi pais den mundu ya ta desaroyando òf implementando NAPs, inkluyendo vários pais karibeño, miéntras ku Kòrsou i Sint Maarten ta sigui avansá ku nan propio strategianan di adaptashon.
Dikon esaki ta importante pa CBCS
Pa CBCS, adaptashon na kambio di klima i e eksistensia di un NAP ta relevante pasobra shòknan relashoná ku klima por afektá hende, empresanan i infrastruktura, i por tin implikashonnan makroekonómiko mas amplio. Aktividat ekonómiko, patronchinan di empleo, suministro di labor i di koriente tur por wòrdu afektá pa eventonan ekstremo di tempu i otro interupshon relashoná ku klima. Impaktonan asina por resultá den pèrdida ekonómiko, inflashon mas haltu i fluktuashon mas grandi di preis, loke na su turno por afektá stabilidat finansiero i redusí efektividat di maneho monetario. Pa e motibu ei, fortifikashon di resiliensia klimátiko ta importante tambe for di un perspektiva makroekonómiko i di stabilidat finansiero.
E nota di maneho ta disponibel riba e wèpsait di CBCS na
https://centralbank.cw/publications/notes-analyses/analyses.
Willemstad, 27 di mei, 2026
CENTRALE BANK VAN CURAÇAO EN SINT MAARTEN
Designing Effective National Climate Adaptation Plans in Curaçao and Sint Maarten


