Tarifa di gasolin, diesel, elektrisidat i awa ta subi / Tarief benzine, diesel, elektriciteit en water stijgt

Tarifa di gasolin, diesel, elektrisidat i awa ta subi

WILLEMSTAD – Entrante djamars 29 di sèptèmber 2026 e tarifa regulá di gasolin i diesel ta
subi na Kòrsou. Tambe e tarifa di elektrisidat i awa ta subi entrante djaweps 1 di òktober 2026.
Esaki Regulatory Authority of Curaçao (RAC) ta partisipá den su komunikado mensual riba e
partikularidat aki. RAC ta supervisá e desaroyo di preis di produktonan petrolero i di utilidat.
Kálkulo tarifa produktonan kombustibel
E kálkulo di tarifa pa Mogas 95, Gasoil LSD, LPG 20 i LPG 100 konosé e komponentenan
1. Preis di kompra, 2. Impuesto di importashon LSD, 3. Garantia di suministro di kombustibel
(1a), 4. Garantia di suministro di kombustibel (1b), 5. Márgen pa Curoil, 6. Impuesto di
konsumo (Akseins), 7. Sùrplùs/Défisit (Recovery), 8. Supsidio krusá, 9. O.B. di 6% pa benta por
mayor, 10. Márgen pa agente, i 11. O.B. di 6% pa benta por detal. Pa sierto komponente e
tarifa sero ta konta, sea temporalmente òf nò. E tarifa pa benta por mayor ta inkluí e promé
nuebe komponentenan miéntras ku e tarifa pa benta por detal (na usuario final) ta inkluí tur
komponente.
Ta determiná e preis di kompra, kaminda kalkulashon ta kuminsá, mensualmente pa e luna
siguiente a base di e reserva di kombustibel disponibel na final di luna pasá. Pues: e preisnan
di kompra ku ta stipulá pa òktober 2026, en prinsipio ta basá riba e reserva di kombustibel
disponibel pa final di ougùstùs 2026.
Den kaso ku si e informashon tokante di reserva duná dor di Curoil ta inalkansabel, lo tin ku
sali for di e kotisashon internashonal resien. E preisnan di kompra akí ta wordu revisá dor di
notashon di preis internashonal. Dor di e lapso aki den e mekanismo pa determiná preis, por
ta nesesario pa deskontá eventual diferensia entre e preis di kompra regulá i e montantenan
di kompra real, di forma retroaktivo via e elemento ‘Sùrplùs/Défisit’.
E tarifa usuario final pa tantu Mogas 95 komo Gasoil (U)LSD ta subi kompará ku luna anterior,
prinsipalmente komo resultado di preisnan di kompra internashonal mas haltu. E tenshonnan
geopolítiko ku ta kontinuá ta sigui pone preshon riba e preisnan internashonal di krudo i
kombustibel, resultando den preisnan mas haltu. Partikularmente, e preis di kompra di Gasoil
(U)LSD ta mustra atrobe un subida konsiderabel. E atakenan riba infrastruktura petrolero
Ruso ta un faktor importante den e subida aki, konsiderando e papel importante ku Rusia tin
den e suministro mundial di diesel. Pa limitá e impakto di e subida aki riba e tarifa usuario
final, a apliká un redukshon den e komponente di surplus/déficit. E medida temporal di
mitigashon aki ta limitá e impakto di e subida riba e tarifa usuario final durante e luna aktual.
E efekto di e medida aki lo wordu rekuperá den e lunanan benidero.
Kálkulo tarifa awa i koriente
E kálkulo di e tarifa pa awa i elektrisidat tin dos komponente: e tarifa básiko i e klousula di
kombustibel. E klousula di kombustibel pa elektrisidat ta konsistí di dos elemento: kompra di
koriente i gastunan di kombustibel.
E ‘kompra di koriente’ ta basá riba e preis pa e energia ku tersernan ta suministrá, manera
energia di bientu i di solo. ‘Gastunan di kombustibel’ ta enserá produkshon di energia dor di
Aqualectra mes. Tambe e klousula di kombustibel pa awa ta konsistí di dos elemento, ku ta
‘kompra’ basá riba preis di awa ku ta wòrdu suministrá dor di un terser partido i e gastunan
di elektrisidat pa produkshon di awa dor di Aqualectra mes.
Sin embargo, kada luna e uso di e diferente medio pa produkshon – e asina yamá ‘meskla di
produkshon’ ta varia. P’esei RAC ta determiná e balor di e klousula di kombustibel
mensualmente basá riba e pronóstiko di Aqualectra, di kiko e meskla di produkshon lo bira,
den e kaso aki pa e luna di òktober 2026. Si un luna despues resultá ku e elemento akí tabata
muchu haltu òf muchu abou, ta korigí esaki. Den e kaso akí, ta trata di e luna di ougùstùs 2026.
RAC ta determiná e tarifa básiko pa tantu awa komo elektrisidat un biaha pa aña. E tarifa akí
ta enserá tur otro gastu (fiho) pa e produkshon di awa i elektrisidat i tambe e gastunan pa e
distribushon i e entrega di esakinan, manera gastu di personal, di mantenshon, depresiashon,
etc.
E subida den e tarifanan di elektrisidat ta resultado di un oumento den e gastunan promedio
di kombustibel pa produkshon di elektrisidat, kombina ku un oumento leve den e faktor di
korekshon pa e luna di ougùstùs 2026. Esaki prinsipalmente ta resultado di preisnan mas haltu
di kombustibel pa luna di òktober 2026, un ekspektativa di uso mas haltu di e kombustibel
mas karu i menos energia generá dor di bientu. Konforme e maneho, e subida di e tarifanan
ta limita na 10% i e défisit lo wordu transferí pa novèmber 2026.
E subida den e tarifanan di awa ta resultado di un subida den e gastunan di elektrisidat pa
produkshon di awa i un faktor di korekshon mas haltu pa e luna di òktober 2026.
Aprobashon i fihamentu
RAC ta asesorá Konseho di Minister (KdM) enkuanto e tarifanan nobo. Solamente despues ku
e KdM aprobá e propuesta, e Minister pa Desaroyo Ekonómiko, ku alabes ta enkargá ku
asuntunan di energia, ta fiha e tarifanan. Eseinan ta e tarifanan máksimo ku por usa un luna
largu.
Ku e prosedura akí, ku ta konsiderá faktornan internashonal i lokal, e supervisor RAC ta vigilá
e entrega di kombustibel, awa i elektrisidat na e poblashon lokal di forma independiente i
transparente, pa esaki ta kontínuo i rasonabel.
Por mira e ahustenan eksakto den e tarifanan riba http://www.rac.cw.

Tarief benzine, diesel, elektriciteit en water stijgt

WILLEMSTAD – Vanaf dinsdag 28 september 2026 stijgt het gereguleerde tarief van benzine
en diesel op Curaçao. Ook het tarief van elektriciteit en water stijgt met ingang van donderdag
1 oktober 2026. Dit meldt de Regulatory Authority of Curaçao (de RAC) in haar maandelijkse
persbericht hierover. De RAC houdt toezicht op de prijsontwikkelingen van olieproducten en
van nutsvoorzieningen.
Tariefberekening brandstofproducten
De tariefopbouw van Mogas 95, Gasolie LSD, LPG 20 en LPG 100 kent de elementen
1. Aankoopprijs, 2. Importbelasting LSD, 3. Waarborging brandstofvoorziening (1a)
4. Waarborging brandstofvoorziening (1b) 5. Marge Curoil, 6. Accijnzen, 7. Overschot/Tekort
(Recovery), 8. Kruissubsidie, 9. Groothandel O.B. 6%, 10. Dealer marge, en 11. Kleinhandel
O.B. 6%. Voor sommige elementen geldt – al dan niet tijdelijk – het nultarief.
Het groothandelstarief omvat de eerste negen elementen terwijl het kleinhandelstarief alle
elementen omvat.
De aankoopprijs, waarmee de berekening begint, wordt maandelijks voor de volgende maand
bepaald aan de hand van de beschikbare brandstofvoorraad aan het einde van de vorige
maand. Dus: de aankoopprijzen die worden gehanteerd voor de maand oktober 2026 zijn in
beginsel gebaseerd op de beschikbare brandstofvoorraad per eind augustus 2026. In het geval
de door Curoil verstrekte voorraadinformatie ontoereikend is, wordt uitgegaan van recente
internationale prijsnoteringen. Deze aankoopprijzen worden tevens getoetst aan de
internationale prijsnoteringen. Via het element ‘Overschot/Tekort’ worden vanwege deze
vertraging steeds achteraf de verschillen tussen de gereguleerde aankoopprijs en de
werkelijke inkopen in een bepaalde maand verrekend.
De eindgebruikerstarieven voor Mogas 95 en Gasoil (U)LSD stijgen ten opzichte van de
voorgaande maand, voornamelijk als gevolg van hogere internationale inkoopprijzen. De
aanhoudende geopolitieke spanningen blijven de internationale olie- en brandstofprijzen
verder opdrijven. De inkoopprijs van Gasoil (U)LSD vertoont echter opnieuw een zeer sterke
stijging. Aanvallen op Russische infrastructuur, die van belang is voor een aanzienlijk deel van
het wereldwijde dieselaanbod, zijn hiervoor een belangrijke reden. Om deze stijging enigszins
te beperken, is een verlaging op de overschot/tekort component toegepast. Deze tijdelijke
verzachtingsmaatregel zal de komende maanden worden ingehaald.
Tariefberekening water en elektriciteit
De tariefopbouw voor water en elektriciteit kent twee componenten: het basistarief en de
brandstofclausule. De brandstofclausule voor elektriciteit bestaat uit twee elementen: inkoop
van elektriciteit en brandstofkosten.
De ‘inkopen’ zijn gebaseerd op de prijs van energie die derden leveren, zoals windenergie en
zonne-energie, en de brandstofkosten betreffen de kosten van energieopwekking door
Aqualectra zelf.
Ook de brandstofclausule voor water bestaat uit twee elementen, zijnde ‘inkopen’ gebaseerd
op de prijs van water dat door een derde partij wordt geleverd en elektriciteitskosten voor de
waterproductie door Aqualectra zelf.
Echter, iedere maand varieert de inzet van de verschillende productiemiddelen, ook wel
genoemd ‘de productiemix’. De hoogte van de brandstofclausule wordt daarom maandelijks
door de RAC bepaald aan de hand van Aqualectra’s prognose van wat de productiemix zal
zijn, in dit geval voor de maand oktober 2026. Als een maand later blijkt dat de component te
hoog of te laag lag, wordt deze gecorrigeerd. In dit geval betreft dat dus de maand augustus
2026.
Het basistarief voor zowel water als elektriciteit wordt één keer per jaar bepaald door de RAC.
Dit tarief omvat alle overige (vaste) kosten voor de productie van elektriciteit en water en alle
kosten voor de distributie en levering daarvan, zoals personeelskosten, onderhoudskosten,
afschrijvingen etc.
De stijging van de elektriciteitstarieven is het gevolg van hogere gemiddelde brandstofkosten
voor de productie van elektriciteit, in combinatie met een lichte stijging van de
correctiefactor over augustus 2026. Dit volgt vooral uit de voor oktober 2026 geldende
hogere brandstofprijzen en een verwacht hoger verbruik van duurdere brandstof en minder
windenergie. Conform de richtlijn is de wijziging van het gemiddelde elektriciteitstarief
gemaximeerd op 10% en wordt het daarmee samenhangende tekort doorgeschoven naar
november 2026.
De stijging van de watertarieven is het resultaat van een stijging van de elektriciteitskosten
voor de productie van water en een stijging in de correctiefactor voor de maand augustus
2026.
Goedkeuring en vaststelling
De RAC adviseert de Raad van Ministers (RvM) over de nieuwe tarieven. Pas nadat de RvM
het voorstel goedkeurt, stelt de Minister van Economische Ontwikkeling, die tevens belast is
met energiezaken, de tarieven vast. Dat zijn dan de maximale tarieven die een maand lang
gehanteerd mogen worden.
Met deze procedure, die internationale en lokale factoren in aanmerking neemt, bewaakt
toezichthouder de RAC op een onafhankelijke, transparante manier de continuïteit en de
billijkheid van de levering van brandstof, water en elektriciteit aan de lokale bevolking.
De exacte prijsaanpassingen zijn te vinden op http://www.rac.cw.