Economenclub: kleine economieën moeten zich wapenen tegen een onzekere wereldorde

WILLEMSTAD – Professor Paul Hilbers, voormalig bewindvoerder bij het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en sinds februari 2026 lid van de Colleges financieel toezicht (Cft), verzorgde op 29 oktober 2026 voor de Economenclub een lezing over de veranderingen in het internationale economische en monetaire stelsel en de gevolgen daarvan voor Curaçao en de Caribische regio.

Centraal stond de vraag hoe kleine, open economieën zich kunnen voorbereiden op een wereld waarin geopolitieke spanningen, hoge schulden, klimaatverandering en technologische ontwikkelingen steeds meer invloed hebben op handel, investeringen en economische groei.

Van Bretton Woods naar een nieuwe periode van onzekerheid

Hilbers begon zijn lezing bij de conferentie van Bretton Woods in 1944, waar de basis werd gelegd voor het naoorlogse internationale financiële stelsel en instellingen zoals het IMF en de Wereldbank.

Volgens Hilbers heeft internationale economische stabiliteit de afgelopen decennia sterk geprofiteerd van afspraken, vertrouwen en samenwerking tussen landen. Die internationale ordening staat tegenwoordig echter steeds meer onder druk.

Hij vatte de belangrijkste mondiale ontwikkelingen samen in drie C’s, drie D’s, de grote A en de nog grotere M.

De drie C’s staan voor Covid, Conflicts en Climate Change. De coronapandemie heeft wereldwijd geleid tot hogere overheidsschulden, inflatie en economische kwetsbaarheid. Tegelijkertijd nemen geopolitieke, commerciële en technologische conflicten toe. Klimaatverandering vormt daarnaast een structurele economische uitdaging, zeker voor kleine eilanden.

De drie D’s staan voor Demography, Digitalisation en Divergence. Vergrijzing en bevolkingsontwikkeling beïnvloeden arbeidsmarkten en overheidsfinanciën, terwijl digitalisering en kunstmatige intelligentie zowel nieuwe economische kansen als risico’s creëren. Tegelijkertijd blijft de verdeling van economische groei en welvaart een belangrijk maatschappelijk vraagstuk.

Met de grote A verwees Hilbers naar Amerika. De Verenigde Staten blijven een dominante economische en geopolitieke macht, maar hun houding ten opzichte van internationale samenwerking en multilaterale instellingen verandert.

De nog grotere M staat voor de financiële markten. Volgens Hilbers kunnen ook grote landen niet onbeperkt beleid voeren zonder rekening te houden met de reactie van beleggers, bedrijven en consumenten. Vertrouwen blijft essentieel voor rente, wisselkoersen, kapitaalstromen en economische stabiliteit.

Professor Paul Hilbers aan het woord

Kleine eilanden zijn extra kwetsbaar

Voor Curaçao en andere Caribische eilanden zijn deze internationale ontwikkelingen bijzonder relevant.

Kleine economieën beschikken over een beperkte binnenlandse markt en zijn sterk afhankelijk van buitenlandse handel, energie, kapitaal en toerisme. Internationale prijsstijgingen en economische schokken kunnen daardoor relatief snel en hard doorwerken.

De coronacrisis vormde hiervan een duidelijk voorbeeld. Curaçao kende in 2020 een economische krimp van ongeveer 18 procent.

Hilbers benadrukte daarom dat kleine economieën zich minder beleidsfouten kunnen veroorloven. Gezonde overheidsfinanciën, voldoende financiële buffers, kwalitatief goede infrastructuur en consistent economisch beleid zijn noodzakelijk om toekomstige schokken beter te kunnen opvangen.

Bestuurslid Lisaima Luijten fungeerde als MC

Groei toerisme vraagt om meer regie

Ook de sterke groei van het toerisme op Curaçao kwam uitgebreid aan bod.

De sector levert een belangrijke bijdrage aan economische groei, werkgelegenheid en deviezeninkomsten. Tegelijkertijd stelde Hilbers de vraag in hoeverre de opbrengsten van deze groei uiteindelijk bij Curaçao en de lokale bevolking terechtkomen.

Meer bezoekers en toeristische accommodaties zorgen ook voor extra druk op wegen, infrastructuur, afvalverwerking, water, energie en de woningmarkt. Daarnaast kan een deel van de inkomsten via import en buitenlandse ondernemingen weer uit de lokale economie wegvloeien.

Volgens de analyse van Hilbers moet daarom niet alleen worden gekeken naar het aantal toeristen of de omvang van de economische groei, maar ook naar de lokale toegevoegde waarde en de maatschappelijke kosten van deze ontwikkeling.

Demografie, digitalisering en brede welvaart

Hilbers wees daarnaast op de gevolgen van vergrijzing, migratie en arbeidsmarktkrapte. Een groeiende economie vraagt om voldoende arbeidskrachten, terwijl veranderingen in de bevolkingssamenstelling gevolgen hebben voor onder andere pensioenen, gezondheidszorg en de woningmarkt.

Digitalisering en kunstmatige intelligentie bieden kansen voor hogere productiviteit en economische diversificatie, maar vergroten tegelijkertijd het belang van cyberveiligheid en betrouwbare digitale infrastructuur.

Ook de verdeling van economische groei verdient aandacht. Een sterke macro-economische ontwikkeling betekent niet automatisch dat alle bevolkingsgroepen daarvan in gelijke mate profiteren.

De relevante vraag is daarom niet alleen hoeveel Curaçao groeit, maar ook wie van die groei profiteert en welke maatschappelijke kosten daar tegenover staan.

Economische weerbaarheid centraal

De overkoepelende boodschap van de lezing was dat Curaçao internationale ontwikkelingen niet zelf kan beheersen, maar zich daar wel beter tegen kan wapenen.

Voor een kleine, open economie zijn gezonde overheidsfinanciën, financiële buffers, goed bestuur, betrouwbare economische data en regie op duurzame economische ontwikkeling van groot belang.

De bijeenkomst werd afgesloten met discussie en een netwerkborrel voor leden en genodigden.

Wilt u op de hoogte blijven van economische ontwikkelingen op Curaçao en bijdragen aan het economisch debat? Sluit u dan aan bij de Association of Dutch Caribbean Economists (www.economenclub.com). Als lid kunt u gedurende het jaar deelnemen aan diverse seminars en onze jaarlijkse excursie, en zo kennismaken met bedrijven, projecten en ontwikkelingen die de economische toekomst van Curaçao mede vormgeven.

Bestuur van de Association of Dutch Caribbean Economists

www.economenclub.com

facebook: DutchCaribbeanEconomists