Minister di GMN ta keda habrí pa diálogo pa enfrentá e problemátika ku spesialistanan médiko.
Minister Javier Silvania
Minister di GMN ta keda habrí pa diálogo pa enfrentá e problemátika ku spesialistanan médiko.
E spesialistanan a forma huntu Asosashon Nashonal di Profeshonalnan Médiko den Servisio laboral Kòrsou (Landelijke Vereniging van Medische Professionals in Dienstverband Curaçao – LVMPiDC). Riba djárason 10 di mei 2023, LVMPiDC a tene un konferensia di prensa na Curaçao Medical Center (CMC), kaminda nan a informá ku LVMPiDC, den konsulta ku su miembronan, tabatin e intenshon pa akshoná i para kuido elektivo di pashèntnan, riba djaweps 11 di mei i djabièrnè 12 di mei.
E spesialistanan médiko ku ta traha na CMC i ku ta miembro di LVMPiDC tabatin intenshon pa akshoná, pasobra nan no ke pa kòrta den nan salarionan, komo konsekuensia di e ‘Landsverordening Normering Topinkomens’ (LNT) ku a drenta na vigor na yanüari 2023. Tambe nan ta di opinion ku e LNT ta pone kalidat di kuido spesialisá na peliger, pa motibu ku e spesialistanan aktual i spesialistanan ku ainda mester ser atraé, no ke traha pa e tòpsalario segun e norma inkorporá den e LNT.
Inspektor di salú a tene un reunion urgente ku gerensha di CMC dia 11 di mei 2023, i a raportá esaki na direktiva di LVMPiDC. Inspektor ta desaprobá e akshonnan di e spesialistanan:
“E ta i ta keda un derecho legítimo di LVMPiDC pa protestá kontra di un akshon di legisladó. Sin embargo, e konflikto aki mester wòrdu resolvé ku legisladó. E manera aktual di prosedé kontra di e dunadó di trabou no ta esun korekto. E kaminda legal pa atendé esaki ta diálogo, i e último rekurso ora diálogo no resultá eksitoso, ta prosedimentu legal, i no interupshon di kontinuidat di kuido di pashènt dor di kanselá kuido elektivo, ku tur e konsekuensianan ku esaki por tin.’
E reportahe di inspektor ta mustra ku e konflikto mester wòrdu resolvé via di diálogo òf prosedimentu den korte, i no via di un instrumento sindikal, ku sa wòrdu usá den kaso di konflikto ku dunadó di trabou. Di pursi, aki no ta trata di konflikto ku dunadó di trabou. E akshonnan di e sindikato i e posishon di LVMPIDC ta inhustu, di akuerdo ku e inspektor.
Finalmente, e spesialistanan a deshasí di e akshon ku nan a plania, pa para kuido elektivo pa pashèntnan temporalmente. Despues, CMC a indiká di kuminsá ku un kaso den korte kontra di Pais. LVMPiDC tin e intenshon di uni su mes na banda di CMC den e kaso aki.
Minister di GMN a invitá LVMPiDC, CMC i SVB pa un diálogo riba 11 di mei 2023. Sin embargo, LVMPiDC ta eksigí den su reakshon, ku minister, promé ku kualke diálogo, mester duna un kontesta formal por eskrito riba su kartanan di 13 di febrüari i 14 di febrüari 2023, kaminda nan ta pidi pa pone atenshon na posibel konsekuensianan negativo pa e spesialistanan a kousa di e LNT.
13 di mei último, minister a kontestá e kartanan di LVMPiDC formalmente denter di e kuadro di su outorisashon, i el a bolbe invitá direktiva pa partisipá na e diálogo riba djaluna 15 di mei 2023. Pa medio di un karta fechá 13 di mei 2023, LVMPiDC a indiká atrobe ku e lo no partisipá na e diálogo.
Sin embargo, e diálogo a kontinuá ku SVB i CMC. Den e diálogo a skucha punto di bista di otro, a klarifiká un kantidat di duda i a traha palabrashonnan pa kontinuashon.
Ruta pa yega na un solushon
LNT ta un lei stipulá. Gobièrnu no por desviá di e lei. Minister no por hasi niun promesa tokante di eventual ahustenan di e LNT. Di pursi, eventual proposishon di modifikashon mester wòrdu tratá i aprobá pa Parlamento.
Pa duna oído na e preokupashonnan ekspresá pa e spesialistanan, minister ke haña promé un bon bista di tur e elementonan di e puntonan di kuido. Pa esaki, minister a pidi konseho na diferente instansia i konsehero, inkluyendo WJZ i e ‘Regiegroep’. Tambe a pidi konseho hurídiko eksterno tokante di e opinion di e spesialidatnan, ku LNT no ta aplikabel pa spesialistanan médiko ku ta traha na CMC.
Na e momentonan aki minister ta eksplorando e posibilidat pa laga hasi un investigashon imparsial riba e salarionan di e spesialistanan médiko i e aplikashon di e normanan di tòp salario (topsalarisnormeringen) den region i na Hulanda, pa por yega na un ‘benchmark’ real. Promé ku introdukshon di LNT, ya CMC tabata sintá ku skarsedat di spesialista. For di e introdukshon di LNT e máksimo di tòp salario a oumentá di NAf. 295.000 (florin) pa NAf. 386.000 (florin), entrante di e fecha di 1 di yüli 2023. Aparte di esaki, CMC dor di tuma sufisiente spesialista por perkurá pa baha e parti variabel di e salario, i tene e parti fiho bou di e máksimo. Ademas, minister a indiká ku e ta dispuesto pa oumentá mas. E investigashon lo mester indiká tambe dikon CMC tin falta di spesialista, mirando e kondishonnan di trabou ofresé, e akreditashon nesesario, demanda (òf falta di esaki) di spesialistanan i mobilisashon den region i den reino. Durante di e diálogo a kumbiní ku CMC lo duna informashon pa realisá e investigashon.
Minister ta dispuesto pa traha huntu ku e stakeholdernan konserní, inkluyendo spesialistanan, pa buska solushonnan ku ta funshoná pa tur hende. E por hasi esaki solamente teniendo kuenta ku e reforma i mehorashon di e kuido di salubridat.
Huntu ku e konsehonan i investigashonnan ariba menshoná, minister ta deseá di kontinuá ku e diálogo ku e stakeholdernan, pa deliberá tokante di tur posibel senarionan di solushon. A base di e konsehonan, investigashonnan i e diálogo, lo krea un ruta pa implementá e solushonnan ku a yega na dje. Banda di e partisipashon di CMC i SVB, partisipashon di LVMPiDC tambe ta deseabel den esaki.
Ku e ruta aki minister di GMN, por sierto tambe minister di Finansa, sr. Silvania, ta purba di krea un solushon balansá pa e situashon ku a surgi. Minister ta hasi un yamada na spesialistanan pa nan tambe duna nan kontribushon na esaki, teniendo kuenta ku e reforma i mehorashon di kuido di salubridat den su totalidat na benefisio di nos pashèntnan vulnerabel, konsiderando e limitashonnan finansiero di pais Kòrsou.


