DISCURSO DI PROME MINISTER NA CEREMONIA PA CONMEMORA 160 AÑA DI ABOLICION DI SCLAVITUD DEN REINO HULANDES
Prome Minister Evelyn Wever-Croes:
DISCURSO DI PROME MINISTER NA CEREMONIA PA CONMEMORA 160 AÑA DI ABOLICION DI SCLAVITUD DEN REINO HULANDES
“Ban empodera e resilencia Arubano pa hunto nos por traha riba e parti di socialisacion y sanacion di e proceso colonial”
ORANJESTAD — 1 di juli ta un dia historico pa varios motibo pa Pais Aruba y tambe den Reino Hulandes. Diasabra mainta, na Plenchi dilanti Museo Arquelogico Nacional Aruba, a tuma luga e ceremonia pa conmemora 160 aña di Abolicion di Sclavitud den Reino Hulandes. Pa prome biaha Aruba ta para keto y duna respet na un parti di historia cu no tabata mucho conoci y no tabata biba den nos comunidad.
Prome Minister Evelyn Wever-Croes, den su discurso duna e mainta aki, a gradici nos historiadonan cu a haci un tremendo trabou pa trece claridad den historia di sclavitud na Aruba y a conclui cu aproximadamente for di comienso di periodo colonial, y posiblemente for di periodo pre-colonial, sclavitud tabata existi na Aruba.
160 aña pasa, Rey Willem III di Hulanda a libera su esclavonan cu tabata pertenece na Corsou y “onderhorigheden”, di cual Aruba tabata forma parti. Esaki a sosode pa medio di un proclamacion di ‘Sjoon Grandi’ di Corsou, manera e Gobernador di Colonia Corsou tabata wordo yama e tempo ey. E proclamacion aki ta basa riba un ley cu Rey di Hulanda a ehecuta dia 30 di september 1862, unda cu ta keda stipula cu pa 1 di juli 1863 den e teritorionan colonia di Reino Hulandes, sclavitud ta keda aboli. 50 aña prome a aboli e negoshi den traficacion di esclavonan for di Africa. E negoshi cu a trece hopi rikesa, y tambe hopi tristesa durante hopi tempo.
Dia 19 di december 2020 Premier Mark Rutte a ofrece disculpa na tur Pais den Reino y Surnam pa e accionnan di Estado Hulandes den pasado na tur persona sclavisa cu a sufri pa e tipo di comercio aki y nan descendientenan. Y dia 1 di juli, den 160 aña pa prome biaha, Su Mahestad Rey Willem Alexander, a dirigi palabra na nomber di famia Real tocante e periodo di sclavitud na e Paisnan den Reino y Surnam, y a ofrece disculpa y pidi pa pordona e crimen aki.
“Sigur un discurso elocuente y profundo. Y nos ta aprecia e esfuersonan cu lo wordo haci pa sigui investiga sclavitud den historia di nos pais, y e rol di cas real den esaki. Nos ta comparti su deseo pa nos biba den un Reino sin discriminacion y rasismo. Tempo a cambia, ban traha awor riba sana e heridanan”, Prome Minister a remarca durante su discurso.
Prome Minister, durante su discurso tambe, den nomber di Gobierno di Aruba, a reconfirma su compromiso cu Aruba. “Nos ta aki pa conmemora 160 aña cu a aboli sclavitud, y di libertad, di sobrevivencia, perseverancia y resiliencia. Y mes momento pa reconfirma nos compromiso pa e crimen horible aki nunca mas wordo ripiti, y pa nos por biba den un pais sin rasismo y sin discriminacion. Aruba durante su historia a demostra di por confronta desafio, a sa di demostra di por a pasa door di tempo duro, surpasa obstaculo y recupera. Nos pais ta resiliente, nos a semper sa di para riba nos mesun pianan. P’esey, ban empodera e resilencia Arubano pa hunto nos por traha riba e parti di socialisacion y sanacion di e proceso colonial”.
Na ciere di su discurso, Prome Minister ta gradici Minister di Cultura, Xiomara Maduro, y Comision Conscientisacion Sclavitud Aruba y tur esnan envolvi pa e esfuersonan di conscientisacion den e ultimo aña, y cu a organisa e evento aki pa conmemora e fecha historico aki pa prome biaha na Aruba.
