DISKURSO DI GOBERNADOR NA OKASHON DI DIA DI REI 2026 // TOESPRAAK VAN DE GOUVERNEUR TER GELEGENHEID VAN KONINGSDAG 2026

Ekselensianan, damas i kabayeros,

Un kaluroso bon biní na e selebrashon aki na okashon di Dia di Rei 2026! Esta nechi boso tur a keda! Hopi festivo! Ta un plaser pa mira boso tur lusi awe nochi. I mi ta ferwagt ku no ta solamente ami ta pone atenshon na esaki, sino tambe esnan ku ta wak e invitadonan ku mi tabatin e plaser di risibí for di dia ku mi a asumí e puesto di Gobernador, ku wowo di falki.

Mi ta kere ku un i tur lo por a nota ku mi ta deseá di ta masha generoso  den   risibí  invitadonan. No tur hende ta den e posishon pa presentá kompletamente segun “protokol”. Pero mayoria di e bishitantenan realmente ta hasi nan máksimo esfuerso pa ta presentabel. I mi ta apresiá esaki un mundu. Pa mi ta mas importante ainda loke nan ta tres’e.

Ounke palasio en bèrdat ta residensia ofisial di Gobernador; mi esfuerso ta dirigí na hasi e palasio aki mas aksesibel posibel pa  públiko en general. Esaki ta un di e motibunan pa e tantísimo bishitantenan ku mi a risibí durante e periodo tras di lomba. Pa e motibu aki tambe, via e portrètnan ku ta keda saká ku e bishitantenan, nos ke mustra e diferente espasionan den palasio pa asina tur hende, inkluso esnan ku no a bini di bishita (ainda), por haña un impreshon di nan palasio.

Tur e bishitanan aki a enrikesé mi enormemente! E bishitantenan no solamente a duna mi oportunidat pa sera konosí ku nos isla di nobo, pero prinsipalmente pa krea  un konosementu mas profundo di nos dushi Kòrsou. Ademas, kual pa ami ta mas importante, ta ku kada bishitante ta trese, un regalo masha bunita: e regalo di speransa i di kompromiso pa ku nos komunidat. Tin masha hopi kos bunita pasando den nos komunidat di Kòrsou. Tremendo!

Mi no a papia solamente ku e ministernan tokante nan plannan ambisioso pa nos pais, pero tambe ku e lidernan di frakshon den Staten, diferente kolegionan i órganonan di estado, i banda di esaki tambe hopi organisashonnan sosial ku ta aktivo den nos pais. Kada unu di nan ku bon intenshon i inisiativanan pa stimulá desaroyo di nos dushi isla. Tambe mi a papia ku algun siudadano individual tokante asuntunan ku ta toka nan kurason. Asina nan ta haña, na mi pareser, no solamente oido, pero tambe e rekonosimentu ku nan meresé pa nan esfuersonan hasí.

Tur esaki ta duna speransa i energia; pasobra e boluntat pa traha na bienestar di nos komunidat t’ei sigur. Esei ta loke ami ta sinti i mira.

Naturalmente, mi invitadonan ta ekspresá nan preokupashonnan tambe; preokupashonnan tokante desaroyonan mundial i den region. Òf tokante problema i retonan sosial ku nos ta konfrontando na Kòrsou mes i kon esakinan ta influensia otro. Esaki ta demostrá kompromiso; i hopi biaha tambe e boluntat pa tuma akshon; i pa atendé ku e retonan aki. I esaki ta importante; pasobra sierto di e asuntunan ku nos ta enfrentá ta sumamente kompleho i difísil pa resolvé. E solushon no por bini di un solo siudadano; ni di un solo organisashon sosial riba su mes; pero tampoko di gobièrnu so. Nos tur tin mester di otro pa hasi esaki.

E palabra klave akinan ta “kolaborashon”! Kolaborashon entre tur partidonan en kuestion; i den e kuadro aki, komo abitantenan di un isla, nos por, i en realidat, nos mester wak mas ayá di nos propio frontera. Esaki ta nifiká tambe ku nos tin di kolaborá ku nos islanan bisiña i tambe otro paisnan. Tambe ku organisashonnan internashonal di kua nos ta forma parti, manera CARICOM, di kual nos ta miembro asosiá ; i Union Europeo, kual nos ta konektá kuné via di Reino komo un LGO. I tambe naturalmente kolaborashon ku e otro paisnan den Reino mes, loke tambe ta e intenshon di nos gobièrnu.

Ta bèrdat ku den Reino nos ta konektá pa un historia basta kargá, pero nos por tin un futuro kompartí tambe si nos deseá esaki i si nos komprometé nos mes na dje. Naturalmente, un diálogo habrí i onesto ta esensial pa por logra i mehora esaki. Esensial tambe pa ku esaki ta ku nos tin ku trata otro i dirigí nos mes na otro komo partnernan igual. Esaki ta trese kuné un sentido di responsabilidat ku nos lo mester asumí i kumpli kuné.

E retonan ta numeroso, nos ta papia aki di: seguridat, asuntunan sosial (manera pobresa i un poblashon ku ta embehesiendo), edukashon i formashon, diversifikashon di ekonomia i pa medio di esaki, empleo, tambe bibiendanan pagabel, kuido pa nos bunita naturalesa, pero tambe retonan den área di nos organisashon gubernamental i maneho finansiero. Den tur esaki nos por hasi bon uso di e konosementu i eksperensianan di otronan. Naturalmente, adaptando tur esakinan na nos propio situashon i posibilidatnan. Pero ta nos mes ta responsabel pa esaki; pa salbaguardiá i implementá tur esakinan segun nos propio preferensia.

Nos por i nos mester krese den direkshon di un situashon den kual nos ta kada bes mas kapas pa laga nos sosiedat funshoná di akuerdo ku e eksigensianan i normanan di e tempu aktual. I asina duna oido na e nesesidat i deseonan di nos siudadanonan, a base di un sentido di responsabilidat propio. Pasobra ta esaki mester ta nos meta: forma huntu un komunidat ku nos por ta (mas) orguyoso di dje i kolektivamente elevá nos bida na un nivel mas haltu. Tambe for di un perspektiva humano i solidario, nos mester sòru pa no laga ningun hende keda atras den e desaroyo aki.

Seguramente  outonomia, kual riba su mes ta kompletamente hustifiká, no mester forma un opstákulo pa esaki, tòg? Ami ta kere ku no. Al fin i al kabo, nos outonomia ta duna nos e libertat pa skohe kon i ku ken nos ta atendé nos asuntunan nashonal. I kere mi; tur dia di nobo tin sufisiente asuntu i retonan ku nos ta haña nos mes konfrontá kuné. Pero e ora ei, por lo ménos nos lo ta kolektivamente ekipá pa atendé ku tur esakinan. E eskoho ta na nos.

Desafortunadamente, tin tambe asuntunan ku ta bai mas ayá di loke nos isla i tambe Reino por atendé kuné. Esaki tambe ta un realidat di bida. Mi a referí kaba brevemente na e desaroyonan geopolítiko. Tambe den mi diskurso di aña nobo mi no por a evitá di menshoná esaki, debí na e desaroyonan na e momentu ei pa loke ta trata Venezuela. De echo, e situashon despues di esaki, a bira aún mas urgente debí na e konfliktonan den Medio Oriente.

Den e konteksto aki tambe, ta importante pa ta parti di un totalidat mas grandi, espesialmente mirando ku nos ta un isla asina chikitu. Pero esaki no ta apsolvé nos di e deber di prepará nos mes mas mihó ku ta posibel; i pa no sinta man krusá; òf simplemente konta ku “nos ruman grandi na e otro banda di oséano”, lo apsorbé tur e gòlpinan i intervení na momentu ku realmente nos kuminsá sinti e konsekuensianan na momentu ku situashonnan na otro parti di mundu eskalá. Den e kaso aki, nos lo mester hasi tur loke ta posibel pa redusí e efektonan pa nos mes, i en partikularmente na benefisio di esnan mas vulnerabel den nos propio komunidat. Pasobra e responsabilidat aki, al fin i al kabo, ta di nos mes na promé lugá.

P’esei ta bon pa mira ku nos ta trahando riba e tema aki, pero tambe riba fortifikashon di e resilensia di nos isla i nos pueblo, dor di desaroyá nos organisashon di krísis i, por ehèmpel, dor di fortalesé nos Milisia di Kòrsou, ku sosten di Defentie den Karibe. Asina nos ta prepará nos mes pa posibel tempunan difísil. Ora e momentu ei yega, nos lo tin mester di tur e mannan aki.

Apresiable presentenan,

Laga nos no lubidá ku awe nos ta selebrá Dia di Rei; esaki tambe ta e dia riba kual nos ta otorgá kondekorashonnan Real na nos co-siudadanonan ku a distinguí nan mes pa medio di nan kontribushon eksepshonal na nos komunidat. Awe mainta, mi tabatin e privilegio pa hasi esaki na nòmber di Su Majestad Rei Willem-Alexander, pa promé biaha den mi funshon komo Gobernador. Un honor sumamente special!

Mi tabatin e privilegio di kondekorá dieskuater kondekorando, di diferente sektor den nos komunidat, di edukashon te ku kuido, di deporte te ku scouting, i di bienestar físiko i mental te ku seguridat. Boso lo rekonosé nan awe nochi na e kondekorashonnan ku nan ta lusi ku masha orguyo riba nan pechu. Naturalmente boso por felisitá nan ku e rekonosimentu ku nan a haña. Mi ta pidi boso tur un gran aplouso pa nan, i ku esaki gradisí nan pa nan kontribushon na nos komunidat!

Por último, mi ke pidi boso tur pa alsa boso glas huntu ku mi na honor di Rei Willem-Alexander; Lang leve de Koning, hoera, hoera hoera!

---

Excellenties, dames en heren,

Van harte welkom op deze receptie ter gelegenheid van Koningsdag 2026! Wat ziet u allen er weer prachtig uit. Zeer feestelijk! Dat doet mij een groot genoegen. En naar ik verwacht, niet alleen mij; maar ook degenen die soms met kritische ogen kijken naar de vele bezoekers die ik sinds mijn aantreden als Gouverneur inmiddels heb mogen ontvangen Het zal hen en eenieder zijn opgevallen dat ik ruimhartig wens te zijn bij het ontvangen van mijn gasten. Niet iedereen is in de positie om geheel volgens “protocol” te verschijnen. Maar de meeste bezoekers doen echt hun best om goed voor de dag te komen. En dat waardeer ik.

Het Paleis is weliswaar de ambtswoning van de Gouverneur; maar mijn inzet is erop gericht om het Paleis zoveel mogelijk toegankelijk te maken voor het algemeen publiek. Dat is ook een van de redenen voor de vele opwachtingen die ik in de afgelopen periode heb gehouden. En ook waarom middels de foto’s van de bezoeken verschillende ruimtes van het Paleis getoond worden, zodat eenieder, ook degenen die niet op bezoek zijn geweest, een beeld krijgen van hun Paleis.

Wat een verrijking zijn al deze bezoeken geweest! Deze bezoeken geven immers niet alleen de kans op een hernieuwde, maar vooral ook een verdiepende kennismaking met onze dushi Korsou. Daar komt bij dat iedere bezoeker een mooi cadeau met zich brengt, namelijk het cadeau van hoop voor en betrokkenheid bij de mensen van ons Land. Er bruist hier van alles in de samenleving van Curacao. Tremendo!

Ik heb niet alleen de ministers gesproken over hun ambitieuze plannen voor het land, maar ook de fractieleiders in de Staten, diverse colleges en adviesorganen, en daarnaast tal van maatschappelijke organisaties die in het land actief zijn. Allen met goede intenties en initiatieven om ontwikkelingen in het land te stimuleren. Ook heb ik enkele individuele burgers gesproken over zaken die hen na aan het hart liggen. Daarmee krijgen zij -wat mij betreft- niet alleen een luisterend oor, maar ook de erkenning die zij voor hun inzet verdienen.

Dat alles geeft hoop en energie; omdat de wil er is om er iets van te maken. Dat proef ik tenminste.

Natuurlijk worden er door mijn gasten ook zorgen geuit; over de ontwikkelingen in de wereld en de regio. Of over maatschappelijke problemen en uitdagingen op Curacao zelf. En hoe die elkaar raken. Daaruit spreekt betrokkenheid; en vaak ook de wil om iets te ondernemen; en om die uitdagingen aan te pakken. En dat is belangrijk; want de vraagstukken waarvoor we ons gesteld zien zijn zo complex dat deze niet eenvoudig zijn op te lossen. Niet door een enkele burger alleen; of door een enkele maatschappelijke organisatie alleen; maar ook niet door de overheid alleen. We hebben elkaar daarbij nodig.

Het sleutelwoord is daarbij “samenwerking”! Samenwerking tussen alle betrokken partijen; en daarbij kunnen we en moeten we -ook als eilandbewoners- over onze grenzen heen kijken. Dus ook samenwerken met onze buureilanden en landen, en in het kader van internationale organisaties waar we als land onderdeel van uitmaken, zoals de Caricom, waarvan we sinds vorig jaar geassocieerd lid zijn; en de Europese Unie, waarmee we via het Koninkrijk als LGO verbonden zijn. En ja, waarom ook niet; samenwerken in het kader van de landen van het Koninkrijk zelf, hetgeen ook de inzet van onze regering. Weliswaar zijn we met elkaar verbonden door een beladen geschiedenis; maar we kunnen ook een gezamenlijke toekomst hebben, als we dat willen en ons daarvoor inzetten. Daarbij is uiteraard eerlijk en openhartig overleg cruciaal. En dat we elkaar als volwaardig en volwassen partner behandelen en aanspreken. Dat brengt eigenaarschap met zich en dus ook verantwoordelijkheden die we zullen moeten dragen en waarmaken.

Want de uitdagingen zijn legio: en zien op veiligheid, sociale vraagstukken (zoals armoede en vergijzing), scholing en ontwikkeling, diversificatie van de economie en daarmee van de werkgelegenheid en ook betaalbare huisvesting, zorg voor onze prachtige natuur maar ook op het gebied van onze overheidsorganisatie en financieel beheer. Bij dat alles kunnen we inzichten en ervaringen van elders goed gebruiken. Uiteraard zijn daarbij aanpassingen naar onze omstandigheden en mogelijkheden van belang. Maar daar zijn wij dan zelf bij; om dat te bewaken en naar eigen smaak te implementeren.

We kunnen en moeten groeien naar een situatie waarin wij in toenemende mate in staat zijn om onze maatschappij te laten functioneren; naar de eisen en standaarden van deze tijd. En om daarmee recht te doen aan de noden en wensen van onze burgers, vanuit een besef van onze eigen verantwoordelijkheid.   Want daar moet het ons toch om gaan; om met elkaar een volgwaardige gemeenschap te vormen en om ons leven in gezamenlijkheid naar een hoger plan te tillen. Ook vanuit het oogpunt van hartelijkheid en medemenselijkheid, zodat we niemand in zijn ontwikkeling te kort doen.

Daar mag het -op zichzelf gerechtvaardigde- streven naar autonomie toch geen beletsel voor zijn? Ik denk het niet. Onze autonomie geeft ons immers de vrijheid om te kiezen op welke wijze en of met wie wij onze landsaangelegenheden aanpakken. En geloof mij; dan zijn er op dagelijkse basis nog voldoende kwesties en uitdagingen om onze tanden op stuk te bijten. Maar dan zijn we in ieder geval in gezamenlijkheid geëquipeerd om die uitdagingen aan te pakken. De keuze is dan aan ons.

Helaas zijn er ook zaken die de macht van ons eiland en ook van ons Koninkrijk te boven gaan. Dat is ook een fact of life. Ik refereerde al even aan de geopolitieke ontwikkelingen. Ook in mijn nieuwjaarstoespraak kon ik er al niet omheen om dat te benoemen door de toen recente ontwikkelingen omtrent Venezuela. In feite is de situatie daarna alleen maar prangender geworden met de conflicten in het Midden-Oosten.

Ook in dat verband is het van belang om deel uit te maken van een groter geheel. Zeker als kleine eilandstaat. Maar dat ontslaat ons niet van de plicht om ons zo goed mogelijk voor te bereiden; en om niet achterover te leunen; of er maar op te rekenen dat “onze grote broer aan de andere kant van de oceaan” de klappen wel opvangt en zo nodig bijspringt als we daadwerkelijk de gevolgen gaan merken als conflicten elders op de wereld escaleren. Dan zullen we er toch ook zelf alles aan gedaan moeten hebben om de gevolgen zoveel mogelijk zelf op te vangen, met name ten behoeve van de zwakkeren in onze eigen samenleving. Want die verantwoordelijkheid hebben we toch in de eerste plaats zelf.

Daarom is het goed om te zien dat we werken aan de weerbaarheid van ons eiland en ons volk door het opbouwen van onze crisisorganisatie en ook bijvoorbeeld door het versterken van onze Curaçaose Militie, met ondersteuning van Defensie in het Caribisch Gebied. En om aldus voorbereidingen te treffen voor eventuele moeilijkere tijden. We zullen deze handjes dan hard nodig hebben.

Beste mensen,

Maar laten we vooral ook niet vergeten dat we vandaag al Koningsdag vieren; en dat is ook de dag waarop we Koninklijke Onderscheidingen uitreiken aan onze medeburgers die zich bijzonder verdienstelijk hebben gemaakt voor onze gemeenschap.. Vanochtend heb ik dat voor het eerst in dit ambt mogen doen, namens Zijne Majesteit de Koning, Willem Alexander. Een bijzondere eer!

Veertien decorandi heb ik de versierselen mogen opspelden; vanuit diverse sectoren; van onderwijs tot zorg en van sport tot scouting en van fysiek en geestelijk welzijn tot veiligheid. U zult hen herkennen aan de versierselen die zij vanavond met trots dragen op hun borst. U kunt hen feliciteren met de erkenning die zij daarmee hebben gekregen. Graag verzoek ik u allen om voor hen te applaudisseren en hen daarmee te bedanken voor de inzet voor onze gemeenschap!

Tot slot nodig ik u allen graag uit om samen met mij het glas te heffen ter ere van Koning Willem Alexander; Lang leve de Koning, hoera, hoera hoera!