Karta pa minister GMN tokante enfermeranan malkontentu ta mèldu ziek òf ta bandoná CMC
Presidente di Parlamento di Kòrsou
Sr. F. Brownbill
Wilhelminaplein 4
23 yüni 2026
Apresiabel sr. Brownbill,
Pa medio di e karta aki mi ta pidi bo pa dirigí e karta athunto na Minister di Salubridat, Medio Ambiente i Naturalesa, sr. Tyron Boekhoudt.
Danki pa e koperashon.
Atentamente,
Mr.drs. Javier Silvania,
Parlamentario pa
frakshon di MFK
Minister di Salubridat, Medio Ambiente i Naturalesa
Sr. Tyron Boekhoudt
Willemstad, 23 yüni 2026
Tópiko: enfermeranan malkontentu ta mèldu ziek òf ta bandoná CMC Apresiabel sr Boekhoudt,
Suskrito, miembro di frakshon di Movementu Futuro Kòrsou den Parlamento di Kòrsou, mr.drs. Javier Silvania, ta pidi bo atenshon pa lo siguiente.
Podcast di CMC
Ku tristesa i pena suskrito komo eks minister Salubridat, Medio Ambiente i Naturalesa a tuma nota di e Podcast di 3 di yüni 2026 di Curaçao Medical Center (CMC). CMC ta informá komunidat ku 40 di e 300 kamanan ta sera pa motibu ku CMC entre otro no tin enfermera riba e departamento.
Tur dia suskrito komo parlamentario ta wòrdu aserka pa siudadanonan desesperá ku tin vários luna òf aña ta warda un fecha pa operashon òf konsulta ku spesialista na CMC òf Atvènt. Ta masha difísil pa haña un sita pa dòkter di wowo, onkólogo (spesialista di kanser), reumatólogo, radiólogo, neurólogo i ortopedista.
Dòkternan di wowo ta bisa ku nan ta yen i no ta tuma mas pashènt. Nos ta altura di un ansiano ku a warda vários aña riba lista di espera te bira siegu sin por haña fecha pa operá katarata. Pashènt ku kanser ta kana ku doló sin por haña sita pa tratamentu na hospital.
Na aprel 2023 kana di enfermeranan di CMC a yena i nan a bati na porta di suskrito komo minister di GMN. Enfermeranan ta malkontentu. Fo’i dia a habri CMC na 2019 gerensia no a solushoná e problemanan den sala di operashon. Suskrito a pidi Inspektor General hasi un investigashon i traha rapòrt.
Den e rapòrt ‘Onderzoek Wachttijdenbeleid CMC’ di Inspekshon di Salubridat por lesa ku kompará ku SEHOS e lista di espera di CMC a krese drástikamente fo’i dia ku e hospital nobo a habri su portanan na 2019. Segun e enfermeranan, sindikato CBV i Vereniging Medisch Specialisten Curaçao (VMSC) un di motibunan ta falta di enfermera pa sala di operashon, anaesthesia, recovery i oftalmologia.
Den e rapòrt ‘Onderzoek Operatiekamers CMC’ por lesa dikon e enfermeranan no ta kontentu:
– E preshon di trabou ta haltu pa falta di personal
– Roster inhumano kaminda enfermera mester traha 12 ora pa dia. No tin balansa entre trabou i bida priva
– Problema di idioma entre spesialista, enfermera i pashènt. Spesialista ta eksihí ku enfermera tin ku papia hulandes. Spesialista no ta tuma molèster pa siña Papiamentu
– Mal komunikashon entre gerensia, hefe ‘Magazijn’ i hefe ‘Operatiekamer’. Operashon ta wòrdu kanselá pasobra no tin material di operashon òf material no a yega sala di operashon na tempu
– Mal relashon entre algun spesialista i enfermeranan. Spesialista i enfermera ta ninga di traha ku otro. HRM no ta hasi nada pa solushoná e problema – Mal komunikashon entre hefe di afdeling B2 i enfermeranan
– No tin tempu i/òf fondo pa training pa enfermeranan
– Falta di protokòl di trabou
– Material no a wòrdu sterilisá na tempu
Den párafo 2.2.5 ‘Persistensia di problemanan no resolvé ta kondusí na salida di personal’ di e rapòrt ‘Onderzoek Operatiekamers CMC’ por lesa lo siguiente:
“Personal ta saliendo na un ritmo rápido. Un kantidat di nan lo ta saliendo atrobe na yüli. Den algun kasonan, hende ta saliendo pa motibunan personal, sirkunstansianan familiar, òf un oferta atraktivo otro kaminda. Sinembargo, un grupo grandi ta bai pasobra e problemanan ta keda sin wòrdu resolvé. No tin ningun perspektiva di un solushon. Debí na rabia i frustrashon akumulá, hopi bia ta sosodé ku personal ku ta tuma retiro ta anunsiá nan retiro no muchu tempu di antemano, pero tin bia na último momentu i mesora no mester regresá debí na hopi dia di fakansi eksistente despues di e terminashon di empleo”.
Den yüni 2026 atrobe sala di operashon di CMC tin eskases di enfermera. Pa garantisá kontinuidat di ‘Operatiekamer’ nos ta konsehá minister pa laga gerensia di CMC hasi un petishon na IFE pa organisá opleiding spesialisá pa personal di ‘Operatiekamer’ i ‘Recovery’. Nos ta konsehá minister pa duna sosten finansiero na IFE pa e skol por amplia su kapasidat pa ‘leid op’ enfermeranan pa ‘Operatiekamer’ i ‘Recovery’. Ta importante pa gerensia di CMC hinka sufisiente enfermera den e opleiding aki i tambe CMC mester garantisá ku e enfermera ku kaba e opleiding ta haña trabou den sala di operashon.
Konsiderando tur esaki, suskrito, hasiendo uso di artíkulo 96 di Reglamentu di Òrdu di Parlamento, ta hasi e siguiente preguntanan:
- Gerensia di CMC a implementá e konsehonan di Inspekshon di Salubridat i solushoná e problemanan ku dr Keli a konstatá den e rapòrt ‘Onderzoek Wachttijdenbeleid CMC i e rapòrt ‘Onderzoek Operatiekamers CMC’? Den e kaso ku e kontesta ta negativo. Ki medida minister òf Inspekshon di Salubridat ta bai tuma pa obligá gerensia di CMC solushoná e problemanan ariba menshoná? Den ki término minister ta spera ku gerensia di CMC ta solushoná e problemanan?
- Riba ki término gerensia di CMC lo amplia e kantidat di enfermeranan riba sala di operashon?
- Minister ta bai duna sosten finansiero na IFE pa por ‘leid op’ enfermeranan pa ‘Operatiekamer’ i ‘Recovery’?
- Gerensia di CMC i/òf lo bai pidi IFE pa ‘leid op’ enfermera pa ‘Operatiekamers’ i ‘Recovery’?
Landsbesluit maximale wachttijden en taal in de gezondheidszorg
Basa riba e resultado di e investigashon di Inspektor General suskrito komo minister di GMN a laga traha un konsepto di lei ‘maximale wachttijden en taal in de gezondheidszorg’ kaminda ta regla dentro di kuantu siman un pashènt mester haña un sita serka dr, spesialista òf instansia di kuido. Hospital mester duna dentro di 7 siman fecha pa operashon. Sita ku spesialista mester tuma lugá dentro di 4 siman.
Tambe a inkluí den e konsepto di lei ku Papiamentu ta e idioma ku dòkter, enfermera i pashènt por komuniká ku otro. Ya asina tur dòkter mester siña Papiamentu pa por komuniká ku enfermera i pashènt.
Riba proposishon di suskrito ‘Konseho di Minister’ a bai di akuerdo ku e Landsbesluit ‘maximale wachttijden en taal in de gezondheidszorg’ i a manda e Landsbesluit pa Raad van Advies pa nan duna gobièrnu konseho. Segun e website di Raad van Advies e órgano a duna minister di GMN dia 25 yüli 2025 konseho. Te dia di awe e Landsbesluit ariba menshoná no a wòrdu publiká. Gobernashon ta kontinuashon.
- Minister tin pensa di publiká Landsbesluit ‘maximale wachttijden en taal in de gezondheidszorg’? Den ki término di tempu minister ta bai publiká e Landsbesluit?
Den párafo 2.2.5 ‘Persistensia di problemanan no resolvé ta kondusí na salida di personal’ por lesa “Personal ta saliendo na un ritmo rápido. Un kantidat di nan lo ta saliendo atrobe na yüli. Den algun kasonan, hende ta saliendo pa motibunan personal, sirkunstansianan familiar, òf un oferta atraktivo otro kaminda. Sinembargo, un grupo grandi ta bai pasobra e problemanan ta keda sin wòrdu resolvé.
No tin ningun perspektiva di un solushon. Debí na rabia i frustrashon akumulá, hopi bia ta sosodé ku personal ku ta tuma retiro ta anunsiá nan retiro no muchu tempu di antemano, pero tin bia na último momentu i mesora no mester regresá debí na hopi dia di fakansi eksistente despues di e terminashon di empleo”.
Inspektor General
Dia 12 yüni 2026 Prof.Dr. Keli a baha ku penshon. Den un komunikado di prensa nos a tuma nota ku Minister a nombra un remplasante temporal. Ta usual ku promé ku un ámtenar haltu bai ku penshon ta habri vakatura i buska un hende kualifiká na tempu pa okupá e funshon. Den e kaso aki minister no a habri vakatura ainda pa kandidatonan por solisitá. Dr Keli a bai ku penshon i minister no tin ningun hende di e kaliber di Prof. Dr. Keli pa okupá e funshon di Inspektor General ainda. Pa por ehersé e funshon di inspektor General mester un médiko spesialista den aria di salubridat.
Riba e puesto asina importante aki mester pone un persona ku e konosementu, karakter, kapasidat i integridat nesesario.
Nos ta konsehá minister pa duna Dr Keli un kontrakt temporal di 1 aña. Pa asina minister por habri vakatura i buska trankil e mihó kandidato i Dr Keli por pasa su konosementu na e inspektor nobo. Tin diferente asuntu pendiente ku mester atenshon urgente di Inspektor General manera e lista di espera na CMC. Ta inspektor General mester vigilá e medidanan ku CMC ta tuma pa baha e lista di espera i konsehá minister riba e asuntu aki.
Ta Inspektor General ta e úniko outoridat pa lei ku por intervení den hospital si gerensia no tuma sufisiente medida pa baha lista di espera. Ta Inspektor General ta e úniko outoridat pa lei ku por kontrolá diploma di dòkter ku kier bin traha na Kòrsou, duna unico code i sòru pa inskripshon den BIG register. Awor aki no tin ningun hende pa hasi e trabou ei. Huntu ku e vakatura pa Inspektor General tin tambe e vakatura pa Inspektor di Salubridat ku ta kai bou di Inspektor General. Ta dos funshon klave ku minister mester yena mas lihé ku ta posibel. Fo’i tempu ku suskrito tabata minister GMN a start e prosedura pa habri vakatura na Inspekshon pa 45 trahadónan. Den kuadro di bon gobernashon nos ta spera ku minister ta habri vakatura i duna tur hende oportunidat pa solisitá.
Biahe pa Colombia
Nos a tuma nota ku minister a hasi un biahe di trabou pa Colombia pa buska spesialista pa bin traha na Kòrsou. Nos ta aploudí minister su inisiativa. No solamente falta di spesialista ta sòru pa lista di espera largu pero tambe falta di enfermera pa sala di operashon, anaesthesia, recovery i oftalmologia.
- Minister a bai Colombia bai buska enfermera pa sala di operashon, anaesthesia, recovery i oftalmologia?
Si e kontesta ta afirmativo nos ke informá minister ku e enfermera lokal ku a studia na IFE ta allround. Nos enfermeranan lokal por asistí e spesialista ku tur tipo di operashon. E enfermera estranhero ta wòrdu entrená pa solamente algun tipo di operashon. No opstante, e personal aki ta wòrdu di roster pa tur tipo di operashon huntu ku un òf dos enfermera lokal, loke ta kousa ku e proseso ta stanká ya ku e enfermera lokal tin ku hasi e gran mayoria di e trabou. Ta e enfermera lokal mester siña e estranhero e trabou. Pa kolmo e enfermera estranhero ta gana mas ku esun lokal.
- Minister por manda pa parlamento e relato di e biahe pa Colombia? Minister por spesifiká den e relato pa kada spesialismo ta kuantu spesialista i enfermera a manda nan solisitut pa trabou na CMC, Atvènt i CIC?
Ta tarea di gerensia di CMC, Atvènt i CIC pa garantisá kuido kontinuo na pashènt. Ta gerensia di e hospitalnan ariba menshoná mester habri vakatura, selektá kandidatonan i tuma nan den servisio. Esei no ta tarea di minister. Corporate governace no ta permití pa minister duna gerensia di Atvènt, CMC òf CIC instrukshon pa tuma un spesialista den servisio. Ni sikiera direktor di CMC minister di GMN no por nombra. Den e potrètnan i video di minister su biahe pa Colombia suskrito no a mira representante di CMC, Atvènt i CIC.
- Ta kua ta e motibu ku minister a disidí di bai Colombia bai buska spesialista? 9. Ta kon minister ta bai garantisá ku e kandidatonan realmente ta bai haña trabou na CMC, Atvènt i CIC?
- Gerensia di CMC, Atvènt i CIC a forma parti di e delegashon ku a bai Colombia bai buska spesialista?
Suskrito ta apresiá si minister sr. Tyron Boekhoudt por duna kontesta riba e preguntanan hasí por eskrito den un término rasonabel i ku e tema aki lo haña e atenshon debido.
Atentamente,
Mr.drs. Javier Silvania,
Parlamentario pa frakshon di MFK

