KIKO TA PASANDO

E uniko kaminda ku bo ta haña tur informashon kompletamente gratis. Klik anto lesa. Manda tur loke bo ke pa wordu publika i invitashon pa kubri rueda di prensa na e Email: kikotapasando@outlook.com

KIKO TA PASANDO
NOTISIA

Anthon Casperson:  Resientemente FB friend sr. Achim Henriquez a post riba su wall un komparashon di e preisnan di koriente di islanan ABC i e tabata puntra su mes ta dikon Aruba ta asina mas barata for di nos na Kòrsou.

Anthon Casperson:  Resientemente FB friend sr. Achim Henriquez a post riba su wall un komparashon di e preisnan di koriente di islanan ABC i e tabata puntra su mes ta dikon Aruba ta asina mas barata for di nos na Kòrsou.

E tabata ke a wak kiko tur e ekspertonan tin di bisa riba e tópiko aki. Mi a lesa hopi di kontestanan i splikashonnan riba Achim su wall, pero kasi tur e reakshonnan aki, sea chistoso, tòg no tabata relevante.
Si, mi a haña e “post” i e pregunta interesante i mi a kontesta ku lo mi duna mi aporte akinan pa splika e diferensia di e faktornan di nos islanan ku ta influensia e preisnan aki.
Mi ta kere ku e pregunta ta nesesario ku nos tur aki na Kòrsou ta komprondé e diferensianan ku tin den nos islanan i asina nos por tin diskushon, ku otro hopi mas rashonal i alkaso riba e tópiko aki. Mi ta spera ku mi a yuda un tiki asina ku mi kontribushon aki bou.
Ademas riba invitashon, mi a splika e materia aki na teleCuracao tambe awe mainta, den Moru Bon dia.
ANALISIS DI E NIVEL DI TARIFANAN PA KONSUMIDO DI AWA I ELEKTRISIDAT ENTRE KÒRSOU I ARUBA
AWA: pa m3
Elektrisidat pa KWh
FAKTORNAN KU TA INFLUENSIA E TARIFANAN DI AWA I ELEKTRISIDAT
1. Demografia i poblashon i urbanisashon.
2. Demanda di elektrisidat i awa kompará ku desaroyo di ekonomia i poblashon.
3. Geografia di e isla kompará ku e ret di distribushon di awa i elektrisidat.
4. Demanda di mas haltu di elektrisidat kompará ku produkshon nesesario.
AD 1: DEMOGRAFIA I POBLASHON I URBANISASHON
• Kòrsou su superfisie ta 444 km2 i su poblashon (nivel 2024) ta 185,500 hende; e densidat di poblashon pa km2 ta 418 hende.
• Aruba su superfisie ta 180 km2 i su poblashon (nivel 2024) ta 108,500 hende; e densidat di poblashon pa km2 ta 603 hende.
NOTA
• Aruba tin supstansial mas hende ta biba riba un km2 ku Kòrsou (konsentrashon di poblashon).
• Aruba su urbanisashon, hotèlnan i desaroyo turístiko ta hopi konsentrá na sierto parti di e isla.
• Kòrsou su urbanisashon, hotèlnan i desaroyo turístiko ta plamá riba hinter e isla.
KONKLUSHON 1
• Dor di e struktura di e poblashon i urbanisashon, e sistema di distribushon di elektrisidat i awa por ta ménos grandi na Aruba ku Kòrsou.
AD 2: DEMANDA DI ELEKTRISIDAT I AWA KOMPARÁ KU DESAROYO DI EKONOMIA I POBLASHON
AWA
KÒRSOU
• Kantidat di konekshon (doméstiko i negoshi) : 87,999
• Demanda total den m3 den 1 aña : 10,253,338
• Demanda averahe pa aña pa konekshon den m3 : 117
ARUBA
• Kantidat di konekshon (doméstiko i negoshi) : 51,000
• Demanda total den m3 den 1 aña : 12,045,000
• Demanda averahe pa aña pa konekshon den m3 : 236
ELEKTRISIDAT
KÒRSOU
• Kantidat di konekshon (doméstiko i negoshi) : 89,978
• Demanda total den KWh den 1 aña : 755,000,000
• Demanda averahe pa aña pa konekshon den KWh : 8,391
ARUBA
• Kantidat di konekshon (doméstiko i negoshi) : 44,000
• Demanda total den KWh den 1 aña : 990,000,000
• Demanda averahe pa aña pa konekshon den KWh : 22,500
NOTA
AWA
• E konekshonnan na Aruba, ta usa un averahe di awa mas haltu ku Kòrsou den 1 aña, esaki dor ku Aruba su geografia ta pone ku nan tin ménos awa den tera.
• Kòrsou tin mas “awa den tera” (awa di pos) ku Aruba.
• Aruba su demanda komersial pa awa den 1 aña ta hopi mas haltu ku Kòrsou.
ELEKTRISIDAT
• E konekshonnan na Aruba ta usa un averahe di elektrisidat mas haltu ku Kòrsou den 1 aña, esaki dor ku desaroyo ekonómiko na Aruba (hotèlnan i turismo) ta influensia esaki.
KONKLUSHON 2
• Dor di desaroyo di poblashon kontinuo di e isla konserní, e demanda pa awa di e isla ta bira mas grandi.
• Dor di desaroyo ekonómiko kontinuo di e isla konserní, e demanda pa elektrisidat di e isla ta bira mas grandi.
AD 3: GEOGRAFIA DI E ISLA KOMPARÁ KU E RET DI DISTRIBUSHON DI AWA I ELEKTRISIDAT
AWA
KÒRSOU:
Demanda den m3 den 1 aña : 10,253,338
Ret di distribushon di awa den Km : 2,744
Kantidat di ekiponan di pòmp awa den ret : 21
Kantidat di sitio di tankinan di awa riba seru : 11
ARUBA
Demanda den m3 den 1 aña : 12,045,000
Ret di distribushon di awa den Km : 1,052
Kantidat di ekiponan di pòmp awa den ret : 5
Kantidat di sitio di tankinan di awa riba seru : 7
KONKLUSHON 3 (AWA):
• Aruba su demanda di awa ta mas haltu ku Kòrsou.
• Pa motibu di e geografia i e forma kon e urbanisashon ta na Aruba, su ret di distribushon ta ménos grandi ku Kòrsou.
• Konsekuensia di esaki ta, ku e gastunan di e ret di distribushon di awa ku ta influensia e tarifa na Aruba, ta supstansial ménos pa M3 di awa ku esun di Kòrsou, i esaki ta un di e rasonnan dikon e tarifanan di awa na Aruba ta mas abou ku Kòrsou.
ELEKTRISIDAT
KÒRSOU:
• Demanda den KWh den 1 aña : 755,000,000
• Demanda mas haltu den 1 aña den MW : 164
• Ret di distribushon di elektrisidat den Km : 1,700
ARUBA
• Demanda den KWh den 1 aña : 990,000,000
• Demanda mas haltu den 1 aña den MW : 170
• Ret di distribushon di elektrisidat den Km : 1,200
NOTA PA ELEKTRISIDAT
DEMANDA
• Aruba su demanda di elektrisidat ta (mas o ménos 30%) mas haltu ku Kòrsou, dor di e desaroyo ekonómiko.
GRANDURA DI E RET DI DISTRIBUSHON
• Pa motibu di e urbanisashon na Aruba, e ret di distribushon di elektrisidat ta ménos grandi ku esun di Kòrsou.
KONKLUSHON 3 (ELEKTRISIDAT):
• Aruba su demanda di elektrisidat ta mas haltu ku Kòrsou.
• Pa motibu di e forma kon e urbanisashon ta, e ret di distribushon na Aruba ta ménos grandi ku Kòrsou.
• Konsekuensia di esaki ta ku e gastunan di e ret di distribushon di elektrisidat ku ta influensia e tarifa na Aruba, ta supstansial ménos pa KWh di elektrisidat ku esun di Kòrsou, i esaki ta un di rasonnan dikon e tarifanan di elektrisidat na Aruba ta mas abou ku Kòrsou.
AD 4: GASTU DI PRODUKSHON DI ELEKTRISIDAT:
• Aruba su demanda di mas haltu den i aña den MW ta 170 i di Kòrsou ta 164.
• E demanda di mas haltu den 1 aña, ta determiná e imbershonnan nesesario den produkshon konfiabel di elektrisidat.
• Ku otro palabra Kòrsou lo mester tin un total kapasidat di produkshon konfiabel di elektrisidat kasi meskos ku Aruba.
KONKLUSHON 4:
• Aruba su demanda di mas haltu den 1 aña ta kasi riba mesun nivel ku Kòrsou, i probablemente e gastunan total pa MWh di produkshon di elektrisidat na Kòrsou ta riba mesun nivel ku Aruba.
• Kòrsou lo tin di parti su gastunan fiho di produkshon, dor di ménos MWh, dor ku e demanda pa elektrisidat na Kòrsou den 1 aña ta mas abou ku esun di Aruba.
• Esaki tambe ta un di e faktornan dikon e tarifanan di elektrisidat na Aruba ta mas abou ku Kòrsou, i indirektamente esaki ta konta pa awa tambe
PA BALANSÁ I POSIBELMENTE REDUSÍ TARIFANAN DI AWA I ELEKTRISIDAT NA KORSOU:
1. Desaroyo kontinuo di ekonomia lokal ta nesesario, pero uso responsabel di awa i elektrisidat mester ta un prioridat.
2. Desaroyo di energia duradero (kolektivo of individual) lo tin influensia riba e nivel di e tarifa di elektrisidat, i esaki lo tin influensia riba e tarifa di awa tambe.
3. Energia duradero ta kondusí na ménos gastu di kombustibel, pero energia duradero individual lo kondusí tambe na ménos demanda riba e sistema di elektrisidat, ku otro palabra ménos KWh pa partí e gastunan di produkshon i distribushon di elektrisidat riba dje.
4. Kresementu kontinuo di poblashon lokal ta nesesario: Desaroyo di poblashon semper ta sigui e desaroyo ekonómiko den un tempu di mas o ménos 1½ aña.
5. Imbershon kontinuo den e sistemanan di produkshon i distribushon di awa i elektrisidat mas efisiente i redusí e preis di kosto.
Mester ta kouteloso ku e ponensia pa redusí tarifanan di elektrisidat i awa, pa motibu ku tin diferente faktor ku nos no tin den man ku ta determiná e tarifanan aki. E desaroyo di nos preis di awa i elektrisidat mester ta un balanse entre tur e faktornan aki.
Anthon
Share this page to Telegram
639114718427035"
639114718427035"