Apesar di e oumento di instabilidat geopolítiko CBCS ta proyektá kresementu impulsá pa turismo i tambe stabilidat den finansa públiko



Apesar di e oumento di instabilidat geopolítiko
CBCS ta proyektá kresementu impulsá pa turismo i tambe stabilidat den finansa públiko
WILLEMSTAD/PHILIPSBURG – Segun e Boletin Ekonómiko di Centrale Bank van Curaçao en Sint Maarten (CBCS) pa sèptèmber 2025, e perspektiva ekonómiko pa 2025 ta indiká ku ekonomia lo sigui krese tantu na Kòrsou komo na Sint Maarten. Segun e kalkulashonnan di mas resien di CBCS, ámbos ekonomia a habri 2025 den un direkshon positivo. Esaki ta prinsipalmente danki na turismo, ya ku tantu turismo di estadia komo krusero a impulsá un oumento di aktividat den hóreka, komèrsio i transporte. Komo resultado, ta antisipá ku na 2025 i 2026, kresementu ekonómiko i finansa públiko lo sigui desaroyá den e mesun direkshon na ámbos pais di nos union monetario, aunke na un ritmo mas moderá awor ku e rekuperashon rápido despues di e pandemia ta moderando. No opstante, ainda e perspektiva akí por kambia, komo konsekuensia di e deterioro di situashon internashonal i e oumento di insertidumbre. Aunke e desaroyonan geopolítiko resien a kambia e panorama di riesgo un poko, ainda Kòrsou i Sint Maarten ta enfrentá riesgo supstansial.
Turismo ta impulsá kresementu i finansa públiko ta keda stabil
Segun proyekshon, kresementu ekonómiko na Kòrsou lo moderá den e próksimo añanan. E kresementu di PIB real lo baha di 5,0% na 2024, te 3,4% na 2025, i te 2,4% na 2026. E proyekshon pa 2025 ta 0,3 punto porsentual mas haltu kompará ku CBCS su proyekshon di yüni 2025. E impulso prinsipal tras di e kresementu lo ta e oumento den demanda neto for di eksterior: Un oumento den entrada di turismo lo impulsá eksportashon, i un bahada den preis di petroli lo hiba na un bahada den e kosto total di importashon di produkto petrolero. Ta premirá tambe un bahada leve den demanda privá, ya ku algun proyekto grandi ta finalisando i poder di kompra ta bahando. Demanda di sektor públiko lo yuda sostené kresementu, pero ménos ku loke a antisipá anteriormente, ya ku implementashon di e invershonnan di gobièrnu ta tumando lugá ku ménos rapides. Pa loke ta trata finansa públiko, ta proyektá ku Kòrsou lo mantené un surplus di 2,2% di PIB riba su presupuesto di servisio ordinario durante henter 2026, i ku su kuota di debe lo sigui baha te yega 62,1% na 2026, apesar ku ta fiando mas pa finansiá invershon den kapital.
Pa Sint Maarten tambe ta premirá un bahada den kresementu ekonómiko, di 3,0% na 2024 te 2,8% na 2025 i te 2,4% na 2026. Sinembargo, e perspektiva pa 2025 ta 0,4 punto porsentual mas haltu kompará ku e último proyekshon, esta esun di yüni. E kresementu lo ta respaldá pa un oumento fuerte den turismo krusero i i estadia, proyekto nobo di invershon privá, komersial i di bibienda, i gastu di gobièrnu pa infrastruktura. Den e perspektiva akí, Sint Maarten su situashon presupuestario lo mehorá. Despues di a yega na un presupuesto balansá na 2024, Sint Maarten su presupuesto di servisio ordinario lo alkansá un surplus di 1,0% di PIB na 2025 i 2026. Na 2025, debe di gobièrnu
lo subi temporalmente te 42,4% di PIB, pa despues baha bèk te na 41,8% na 2026, segun ku e kresementu di PIB nominal ta kompensá e oumento den e nesesidat di finansiamentu.
Inflashon sí lo desaroyá diferente na e dos paisnan. Na Kòrsou, inflashon lo keda stabil na 2,6% den 2025, meskos ku den 2024, pa despues e baha te 2,1% na 2026. En kambio, na Sint Maarten, inflashon lo kai ku mas rapides, di 3,6% na 2024 te 2,0% na 2025, i despues keda na e mesun nivel ei den 2026. E desaroyonan den preis internashonal di krudo i e inflashon proyektá pa e partnernan komersial prinsipal di e union monetario, esta, Estádos Unídos i Hulanda, ta e faktornan prinsipal ku ta determiná resultado di e proyekshonnan akí pa ámbos pais.
Kambio den dinámika di riesgo ta pone e perspektiva ekonómiko bou di preshon Sinembargo, ainda e faktornan ku por influensiá e perspektiva ekonómiko pa Kòrsou i Sint Maarten ta mayormente negativo. E riesgonan prinsipal ta relashoná ku e frikshon kresiente entre Estádos Unídos i nos region. E oumento di tenshon entre Venezuela i Estádos Unídos, entre otro presensia militar di Estádos Unídos den awanan di nos region, ta lanta insertidumbre tokante siguridat marítimo. Esaki por forma un peliger pa e rutanan di nabegashon komersial den nos region i hasi Karibe ménos atraktivo komo destinashon turístiko. Fuera di esei, Venezuela su ekonomia ta frágil, i awor e pais ei ta bou di mas sanshon estadounidense. Esei ta oumentá e riesgo di un fluho nobo di migrashon den direkshon di Kòrsou, loke por okashoná un preshon enorme riba nos servisionan públiko i riba rekurso di gobièrnu.
Algun otro riesgo internashonal ku por afektá kresementu i pone preis di importashon subi ta oumento den tenshon geopolítiko, manera e guera na Ukrania i e instabilidat ku ta eskalá na Medio Oriente, komo tambe e situashon frágil ku komèrsio internashonal ta aden debí na e tarifanan di importashon estadounidense i e insertidumbre tokante e akuerdonan komersial ku mester sera ainda. Fuera di esei, tin insertidumbre tokante maneho monetario di Estádos Unídos, spesífikamente tokante si Fed lo tarda pa sigui baha su tasa ofisial. Esei por pone e kondishonnan internashonal stringente di finansiamentu dura mas largu, limitando kresementu di fiansa doméstiko, invershon i konsumo privá den nos union monetario.
E teksto kompleto di e Boletin Ekonómiko pa sèptèmber 2025 ta disponibel riba wèpsait di CBCS na https://www.centralbank.cw/publications/economic-bulletins/2025.
Willemstad, 30 di sèptèmber 2025
CENTRALE BANK VAN CURAÇAO EN SINT MAARTEN
