July 28, 2026
Latest:

KIKO TA PASANDO

E uniko kaminda ku bo ta haña tur informashon kompletamente gratis. Klik anto lesa. Manda tur loke bo ke pa wordu publika i invitashon pa kubri rueda di prensa na e Email: kikotapasando@outlook.com

KIKO TA PASANDO
NOTISIA

Preguntanan segun artíkulo 96 di Reglamentu di Òrdu tokante bashamentu ilegal di awa residual den área di St. Joris, SHUT i maneho di awa residual na Kòrsou.

Minister di Tráfiko, Transporte i Planifikashon Urbano

Sr. Ing.Charles Cooper

Seru Arrarat Unit 6

Kòrsou 

 

27 di yüli 2026

 

Tópiko: Preguntanan segun artíkulo 96 di Reglamentu di Òrdu tokante bashamentu ilegal di awa residual den área di St. Joris, SHUT i maneho di awa residual na Kòrsou.

 

Apresiabel señor Cooper,  

 

Suskrito, miembro di frakshon di Movementu Futuro Kòrsou den Parlamento di Kòrsou, Juniël Carolina, ta pidi bo atenshon pa lo siguiente.

 

Gabinete Pisas III a indiká den su Programa di Gobernashon ku mehorashon di desagüe i maneho di awa residual ta forma parti di su prioridatnan, ku e meta di resolvé puntonan krítiko den nos ambiente urbano, hasi nos infrastruktura mas resiliente kontra kambio klimátiko i desaroyá un maneho integral i sostenibel pa almasenamentu i kalidat di awa, purifikashon i prosesamentu di desperdisionan. 

 

Pa un periodo konsiderabel ta eksistí señalnan i preokupashon tokante e posibel práktika ku algun trùk di vaküm, ku ta transportá awa residual proveniente di berpùt i tankinan séptiko, ta deshasí di e kontenido aki riba terenonan i den áreanan ku no ta ofisialmente destiná ni outorisá pa tal propósito. Den e kuadro aki, partikularmente áreanan manera St. Joris, SHUT, Playa Kanoa i bisindario ta wòrdu menshoná, loke ta lanta pregunta tokante supervishon i protekshon di medio ambiente i e maneho adekuá di awa residual na Kòrsou. 

 

Segun diferente keho i señal ku nos a risibí di abitantenan di St. Joris, i partikularmente di piskadónan ku ta aktivo den área di SHUT, tin indikashon ku e supuesto práktika di deskarga ilegal aki a bira mas frekuente den último tempu, loke ta oumentá e preokupashon tokante e posibel konsekuensianan pa medio ambiente, salú públiko i e ekosistema den e área.  

 

E situashon menshoná ta kousante di molèster serio pa motibu di e holó fuerte i desagradabel, i ta lanta preokupashon tokante e posibel riesgonan pa salú públiko, medio ambiente i naturalesa. Mas preokupante ainda ta e señalnan ku ta indiká ku e awa residual aki supuestamente ta wòrdu utilisá pa muhá yerba i otro vegetashon destiná komo alimento pa bestianan manera baka, kabritu, karné, porko i kabai.

Si e señalnan aki ta korekto, por eksistí un riesgo di kontaminashon ku por tin konsekuensianan no solamente pa salú i bienestar di e bestianan, sino tambe pa sektor agrario i, eventualmente, pa seguridat alimentisio i salú públiko. E posibilidat aki ta hasi un investigashon oportuno, supervishon adekuá i, kaminda nesesario, intervenshon di e instansianan kompetente di gran importansia.

 

Ademas, tin preokupashon grandi tokante e posibel konsekuensianan pa medio ambiente Marino si resultá ku e deskarga ilegal ta tuma lugá den òf den serkania di laman na SHUT. Tin e riesgo ku sustansianan kontaminante por penetrá den awa di laman, ku posibel konsekuensianan pa kalidat di awa, ekosistema Marino, aktividat di peska i, finalmente, seguridat alimentisio. 

 

Teniendo kuenta e posibel impakto riba medio ambiente, salú públiko i riba entrada di piskadónan, ta di gran importansia ku e outoridatnan kompetente investigá e señalnan aki ku urgensia i, kaminda nesesario, tuma medidanan adekuá pa prevení kontaminashon i daño na nos medio ambiente. 

 

Segun informashon risibí di algun shofùr di vaküm trùk, un di e faktornan ku posiblemente ta kontribuí na e supuesto deskarganan ilegal ta e aksesibilidat limitá di e fasilidatnan ofisial pa entrega i tratamentu di awa residual. Partikularmente ora e instalashonnan di purifikashon ta temporalmente for di servisio pa motibu di mantenshon, despues di oranan regular di operashon òf durante fin di siman, no tin un alternativa ofisial i aksesibilidat disponibel pa entrega e kontenido di e trùknan.  

 

Segun e señalnan risibí, e situashon aki ta pone ku algun shofùr ta mira áreanan manera St. Joris i SHUT komo un supuesto alternativa temporal pa deskarga di awa residual. Si esaki ta korekto, e problemátika aki no ta solamente un kuestion di kontrol, sino tambe ta indiká un posibel defisiensia den e infrastruktura i organisashon di e sistema di kolekshon, entrega i tratamentu di awa residual. P’esei ta importante pa evaluá si e kapasidat, orario di operashon i fasilidatnan disponibel ta sufisientemente adaptá na e nesesidat real.   

 

St. Joris i Dam Pretu ta áreanan ku den pasado ya a wòrdu konfrontá ku diferente forma di molèster i daño ambiental, entre otro pa motibu di dumpmentu i kimamentu ilegal di shushi, i mas resientemente ku kehonan tokante holó fuerte den e área. Den lus di e eksperensianan aki, ta komprendibel ku tin hopi preokupashon den komunidat ku e áreanan menshoná lo no bira tambe lugánan pa deskarga ilegal di awa residual.

 

Konsiderando e importansia i nesesidat di un ambiente limpi, sigur i salú, suskrito, hasiendo uso di artíkulo 96 di Reglamentu di Òrdu di Parlamento, ta hasi e siguiente preguntanan: 

 

  1. Minister por indiká si Gobièrnu ta na altura di e señalnan i kehonan tokante supuesto deskarga ilegal di awa residual den áreanan manera St. Joris, SHUT i otro lugánan ku no ta destiná ni outorisá pa tal propósito, i si ta asina, ki informashon Gobièrnu tin disponibel al respekto?  

 

  1. Minister por indiká kuantu keho òf denunsia relashoná ku supuesto deskarga ilegal di awa residual Gobièrnu i e instansianan kompetente a risibí durante e último tres aña, i kon a atendé e kehonan òf denunsiánan aki?

 

  1. Minister por konfirmá si ta sosodé regularmente ku un òf mas instalashon ofisial pa tratamentu i purifikashon di awa residual ta temporalmente for di servisio pa motibu di mantenshon, i si ta asina, kuantu biaha esaki a sosodé durante e último tres aña i generalmente pa kuantu durashon?

 

  1. Minister por indiká ki medida temporal i alternativa operashonal ta wòrdu implementá ora un instalashon pa tratamentu di awa residual ta temporalmente for di servisio, pa garantisá kontinuidat di entrega i prosesamentu adekuá di awa residual i pa prevení deskarga ilegal den áreanan no outorisá?

 

  1. Minister por splika dikon e instalashonnan ofisial pa entrega i tratamentu di awa residual no ta aksesibel durante oranan anochi i den fin di siman, i si Gobièrnu ta konsiderá ampliashon di e orario di operashon komo medida pa garantisá kontinuidat di servisio i redusí e riesgo di deskarga ilegal? 

 

  1. Minister por indiká na ki momento pueblo di Kòrsou por konta ku un plan integral i nashonal pa maneho, tratamentu i resiklahe sostenibel di awa residual, i ki paso konkreto Gobièrnu ta tuma pa garantisá su implementashon?

 

  1. Minister por indiká si Gobièrnu tin un plan pa tratá i resiklá awa residual di manera sigur, kontrolá i sostenibel pa uso den sektor agrario òf pa otro aplikashonnan, i si ta asina, ki medida lo wòrdu implementá pa garantisá ku tal resiklahe no ta representá riesgo pa salú públiko, medio ambiente ni seguridat alimentisio?

 

  1. Minister por indiká kua ta e instansianan ku ta legalmente responsabel pa supervishon i kontrol riba deskarga ilegal di awa residual, i di ki manera Gobièrnu ta garantisá un koordinashon efektivo entre e instansianan aki pa prevení, detektá i sanshoná eventual violashonnan?

 

  1. Minister por indiká kuantu violashon relashoná ku deskarga ilegal di awa residual a wòrdu konstatá durante e último sinku añanan, kuantu multa atministrativo a wòrdu imponé i kuantu kaso a wòrdu referí pa un proseso penal, i kiko tabata e resultado di e kasonan aki? 
  2. Minister por indiká si Gobièrnu ta dispuesto pa desaroyá, huntu ku tur ministerio i instansia kompetente, un plan integral i interministerial ku ta atendé strukturalmente ku e problemátika di deskarga ilegal di awa residual, inkluyendo prevenshon, supervishon, kontrol, infrastruktura adekuá, protekshon di salú públiko i medio ambiente, i tratamentu i resiklahe sostenibel di awa residual?

 

Suskrito ta apresiá si minister por duna kontesta riba e preguntanan hasi por eskrito. 

 

Atentamente,

 

Juniël R. Carolina, 

Parlamentario pa frakshon di MFK

639114718427035"
639114718427035"